Herhangi bir yeri bulmak ya da bildiğimiz bir yeri soran bir kişiye tarif etmek için yönlerden faydalanmaktayız.
10:11:15
AI Öğretmen
Yönler, bir yerin başka bir yere göre nerede olduğunu anlatmamıza yardım eden sözcüklerdir.
10:11:15
AI Öğretmen
Dört tane ana yön vardır.
10:11:16
AI Öğretmen
Bu ana yönler kuzey, güney, doğu ve batıdır.
10:11:17
AI Öğretmen
Ana yönlerin arasında kalan yönlere ise ara yön adı verilir.
10:11:17
AI Öğretmen
Dört tane ara yön vardır.
10:11:18
AI Öğretmen
Bunlar kuzeydoğu, kuzeybatı, güneydoğu ve güneybatıdır.
10:11:19
AI Öğretmen
Güneşli bir günde bir çubuk kullanarak belirli adımları sırayla yaparak yönümüzü bulabiliriz.
10:11:19
AI Öğretmen
Önce güneşli bir havada yere yaklaşık 50 cm uzunluğunda bir çubuk çakılır.
10:11:20
AI Öğretmen
Sonra çubuğun gölgesinin ucu işaretlenir, buna birinci gölge denir.
10:11:21
AI Öğretmen
Gölgenin yeri 20 cm kadar değişene kadar en az 15-20 dakika beklenir.
10:11:21
AI Öğretmen
Daha sonra oluşan ikinci gölgenin ucu da işaretlenir, buna da ikinci gölge denir.
10:11:22
AI Öğretmen
İşaretlenen bu iki nokta bir çizgi ile birleştirilir.
10:11:23
AI Öğretmen
İlk işaretlediğimiz nokta batıyı, ikinci işaretlediğimiz nokta ise doğuyu gösterir.
10:11:24
AI Öğretmen
Bu çizgi, doğu-batı doğrultusunu gösteren bir doğru olur.
10:11:24
AI Öğretmen
Sağ kolumuzu doğuya, sol kolumuzu batıya uzattığımızda önümüz kuzeyi, arkamız güneyi gösterir.
10:11:25
AI Öğretmen
Yönleri belirlerken genellikle Güneş'in gökyüzündeki konumu temel alınır.
10:11:26
AI Öğretmen
Güneş'in doğduğu taraf doğu, battığı taraf ise batı yönünü gösterir.
10:11:27
AI Öğretmen
Bulunduğumuz yerde sağ kolumuzu Güneş'in doğduğu yani doğu yönüne uzatırsak solumuz batı, önümüz kuzey, arkamız güney yönünü gösterir.
10:11:28
AI Öğretmen
Güneş dışında da yönümüzü bulmak için kullanabileceğimiz farklı yöntemler ve araçlar vardır.
10:11:29
AI Öğretmen
Yönleri bulmanın en kolay yolu pusula kullanmaktır.
10:11:29
AI Öğretmen
Pusula görünüş olarak saate benzeyen ancak saatten oldukça farklı bir araçtır.
10:11:30
AI Öğretmen
Pusulanın ortasında hareket eden bir ibre bulunur ve ibrenin bir ucu farklı rengiyle dikkat çeker.
10:11:31
AI Öğretmen
Pusuladaki ibrenin renkli ucu her zaman kuzey yönünü gösterir.
10:11:31
AI Öğretmen
Pusuladan doğru şekilde yararlanabilmek için pusulayı yatay ve düz bir zemine koymak gerekir.
10:11:32
AI Öğretmen
Başka yön bulma yöntemleri de vardır; örneğin ağaçların yosun tutan kısmına bakmak, karınca yuvalarına bakmak ve gece Kutup Yıldızı'na bakmak gibi.
10:11:32
AI Öğretmen
Ülkemizin bulunduğu kuzey yarım kürede ağaç ve taşların kuzeye bakan yamaçları yosunludur.
10:11:34
AI Öğretmen
Bu yüzler Güneş'i daha az gördüğü için yosun tutar ve biz de bu yosunlu tarafı kullanarak yönümüzü bulabiliriz.
10:11:34
AI Öğretmen
Karıncalar yuvalarının girişine toprak yığarlar.
10:11:35
AI Öğretmen
Bu toprakları yuvanın kuzey tarafına yığarlar.
10:11:35
AI Öğretmen
Böyle yapmalarının amacı yuvalarını rüzgâr ve yağmurdan korumaktır.
10:11:36
AI Öğretmen
Geceleri ise yönümüzü Kutup Yıldızı sayesinde bulabiliriz.
10:11:37
AI Öğretmen
Kutup Yıldızı her zaman kuzey yönünü gösterir.
10:11:37
AI Öğretmen
Bulutsuz bir gecede gökyüzüne baktığımızda önce Büyükayı ve Küçükayı takımyıldızlarını fark ederiz.
10:11:38
AI Öğretmen
Bu yıldız grupları sıralanış biçimleriyle dikkatimizi çeker.
10:11:39
AI Öğretmen
Bu yıldızların içinden biri parlaklığıyla öne çıkar.
10:11:39
AI Öğretmen
Bu parlak yıldız Kutup Yıldızı'dır ve her zaman kuzeyi gösterir.
10:11:40
AI Öğretmen
Teknoloji geliştikçe yön bulmak ve gitmek istediğimiz yere ulaşmak daha da kolay hâle gelmiştir.
10:11:41
AI Öğretmen
Örneğin akıllı telefonlarda bulunan GPS teknolojisi yön bulmamızı sağlar.
10:11:42
AI Öğretmen
GPS özelliği olan cihazlar uydulara sinyal gönderir ve bu sinyallerle cihazın dünya üzerindeki yeri net olarak belirlenir.
10:11:42
AI Öğretmen
Böylece bize yakın ve uzak olan doğal ve beşerî unsurları ve bunların hangi yönlerde olduğunu görebiliriz.
10:11:43
AI Öğretmen
Bu teknoloji araçlara takılan navigasyon cihazlarında da kullanılır.
10:11:44
AI Öğretmen
Navigasyon cihazı bulunduğumuz konumu tespit eder ve gitmek istediğimiz yere ulaşmamıza yardım eder.
10:11:44
AI Öğretmen
İnternet üzerinden ulaşabildiğimiz uydu görüntüleri de bulunduğumuz yerdeki yakın ve uzak unsurları tanımamızda büyük önem taşır.
10:11:45
AI Öğretmen
Yakın çevremizi tanımaya yönelik yaptığımız çalışmalarda da bunu fark etmişizdir.
10:11:46
AI Öğretmen
Yön bulma konusu özellikle doğa yürüyüşlerinde çok önemli bir yere sahiptir.
10:11:46
AI Öğretmen
Doğa yürüyüşüne çıkıp kaybolan insanlarla ilgili pek çok haber görmüş veya okumuşsunuzdur.
10:11:47
AI Öğretmen
Neyse ki yön bulma ve doğal çevreyi tanıma konusunda uzman kuruluşlar vardır.
10:11:47
AI Öğretmen
Bu kuruluşlardan biri de Arama Kurtarma Teşkilatı, yani AKUT'tur.
10:11:48
AI Öğretmen
AKUT her yıl kaybolan birçok insana yardım etmektedir.
10:11:49
AI Öğretmen
Yönler yardımıyla bir yerleri bulma ve çevremizdeki doğal ve beşerî unsurları tespit etme zamanla bir spor dalına da dönüşmüştür.
10:11:50
AI Öğretmen
Doğada yön bulma sporu olan oryantiring, ilk kez 1800'lü yıllarda İsveç, Norveç ve Danimarka gibi Kuzey Avrupa ülkelerinde ortaya çıkmıştır.
10:11:51
AI Öğretmen
Oryantiring, pusula ve özel olarak hazırlanmış bir harita yardımıyla yön bulunan ve zamana karşı koşulan bir spordur.
10:11:51
AI Öğretmen
Oryantiring yapılacak alanda yarışmacıların gitmeleri gereken belirlenmiş hedefler ve kontrol noktaları vardır.
10:11:52
AI Öğretmen
Bu hedefler harita üzerinde gösterilir ve yarışmacılar harita ile pusulayı kullanarak bu hedeflere sırayla ulaşmaya çalışır.
10:11:52
AI Öğretmen
Bu hedeflere giderken yakın ve uzaktaki şelale, yamaç veya mağara gibi doğal unsurlar da keşfedilmiş olur.
10:11:53
AI Öğretmen
Ülkemizde ve pek çok ülkede farklı yaş gruplarına uygun ulusal ve uluslararası oryantiring yarışmaları düzenlenmektedir.
10:11:54
AI Öğretmen
Ülkemizde bu yarışmalarla ilgilenen kuruluş Türkiye Oryantiring Federasyonudur.
10:11:54
AI Öğretmen
Yakın çevremizde bulunan dere, çayır veya tepe gibi doğal unsurların bize göre konumunu anlatırken yönlerden yararlanabiliriz.
10:11:55
AI Öğretmen
Aynı şey alışveriş merkezi, okul binası veya tarihî bir köprü gibi beşerî unsurlar için de geçerlidir.
10:11:56
AI Öğretmen
Yönleri kullanarak ve mesafeleri tahmin ederek çevremizdeki doğal ve beşerî unsurların bize ne kadar yakın veya uzak olduğu hakkında çıkarımlar yapabiliriz.
10:11:57
AI Öğretmen
Yaşadığımız evi ya da apartmanı düşünelim.
10:11:57
AI Öğretmen
Çevremizde sadece evler değil, insanların hayatında önemli olan başka yapılar da bulunur.
10:11:58
AI Öğretmen
Örneğin hastaneler, okullar, marketler ve ibadethaneler bu tür yapılara örnektir.
10:11:59
AI Öğretmen
Mahallemiz, bu tür yapıların hepsini kapsayan alandır.
10:12:00
AI Öğretmen
Bu yapılarla birlikte içinde yaşayan insanlar için, yaşadıkları yeri tarif etmek önemli bir ihtiyaçtır.
10:12:00
AI Öğretmen
Adresimizi öğrenmek için yaptığımız çalışmalarda da bu ihtiyacı fark etmişizdir.
10:12:01
AI Öğretmen
Yaşadığımız yeri birine tarif ederken önce mahallemizi, caddemizi ya da sokağımızı söyleriz.
10:12:02
AI Öğretmen
Sonra mutlaka apartman numaramızı ve apartmanın adını da belirtiriz.
10:12:02
AI Öğretmen
Bu kadar çok yapı arasında yaşadığımız yeri doğru bir biçimde tarif edebilmek için krokilerden yararlanabiliriz.
10:12:03
AI Öğretmen
Krokiler, bir bölgeyi kuş bakışı gösteren ve oradaki yapıları ana hatlarıyla belirten basit çizimlerdir.
10:12:04
AI Öğretmen
Kroki çizerken dikkat etmemiz gereken bazı noktalar vardır.
10:12:04
AI Öğretmen
Öncelikle kroki çizeceğimiz alanı doğru bir biçimde yansıtmalıyız.
10:12:05
AI Öğretmen
Kroki çizerken yapıların büyüklüklerini göz kararı ile çizeriz.
10:12:06
AI Öğretmen
Krokiyi çizerken sanki yukarıdan bakıyormuşuz gibi kuş bakışı bir görüntü yansıtırız.
10:12:06
AI Öğretmen
Krokide yer alan unsurların tüm ayrıntılarını çizmemize gerek yoktur.
10:12:07
AI Öğretmen
Yolları çizgi şeklinde, yapıları ise kutucuk şeklinde gösterebiliriz.
10:12:07
AI Öğretmen
Krokimizde hangi tarafın hangi yön olduğunu mutlaka belirtmeliyiz.
10:12:08
AI Öğretmen
Krokide önemli olduğunu düşündüğümüz yapılara yer vermeliyiz.
10:12:08
AI Öğretmen
Sokak ve caddelerin isimlerini krokimizde göstermeliyiz.
10:12:09
AI Öğretmen
Ayrıca kroki üzerinde sığınak, acil toplanma yeri, acil çıkış ve diğer güvenli alanları da işaretlemeliyiz.
10:12:10
AI Öğretmen
Kroki sadece mahallemiz için değil, başka yerler için de çizilebilir.
10:12:11
AI Öğretmen
Evimizin, sınıfımızın, okulumuzun ve aklımıza gelen farklı yapıların bulunduğu her yer için kroki çizebiliriz.
10:12:11
AI Öğretmen
Krokilerimizde sığınak, acil toplanma yeri, acil çıkış ve diğer güvenli alanları gösteririz.
10:12:12
AI Öğretmen
Böylece acil bir durumda insanların hangi yönde hareket etmeleri gerektiğini anlatmış oluruz.
10:12:13
AI Öğretmen
Yaşadığımız mahalle, bizim yakın çevremizdir.
10:12:13
AI Öğretmen
Mahallemizde bir gezintiye çıktığımızda farklı unsurlarla karşılaşırız.
10:12:14
AI Öğretmen
Dünyada doğal süreçlerle kendiliğinden oluşan ve oluşumunda insan katkısı olmayan unsurlara doğal unsur denir.
10:12:14
AI Öğretmen
İnsanlar tarafından oluşturulan yapılara ise beşerî unsur adı verilir.
10:12:16
AI Öğretmen
Ormanlar, dağlar, tepeler, göller, ovalar, akarsular, şelaleler, mağaralar ve denizler doğal unsurlardır.
10:12:17
AI Öğretmen
Yani bu yapılar oluşurken insanlar etkili olmamıştır, bunlar doğanın bir parçasıdır.
10:12:18
AI Öğretmen
Okul, hastane, yol, bina, köprü, park ve benzeri yapılar ise beşerî unsurlardır.
10:12:19
AI Öğretmen
Her beşerî unsur, insanların hayatını kolaylaştırmak ve güzelleştirmek amacıyla insanlar tarafından yapılmıştır.
10:12:20
AI Öğretmen
Beşerî unsurlar, ihtiyaçlarımızı karşılamak için doğadaki malzemeler kullanılarak inşa edilir.
10:12:20
AI Öğretmen
Örneğin barınma ihtiyacımızı evler yaparak karşılarız.
10:12:21
AI Öğretmen
Eğitim ihtiyacımızı güvenli ve korunaklı bir ortamda karşılamak için okul binalarına ihtiyaç duyarız.
10:12:22
AI Öğretmen
Bir yerden başka bir yere rahat ve hızlı bir şekilde gitmek için yollara, köprülere, tünellere ve viyadüklere ihtiyaç vardır.
10:12:22
AI Öğretmen
İçme ve kullanma suyunu kurduğumuz barajlardan elde ederiz.
10:12:23
AI Öğretmen
Üretim yapmak için fabrikalar, ibadet edebilmek için ibadethaneler inşa edilir.
10:12:23
AI Öğretmen
Sağlık sorunları yaşadığımızda gidebileceğimiz hastaneler de insanlar tarafından yapılır.
10:12:24
AI Öğretmen
Ülkemizde dört mevsim yaşandığı için farklı bölgelerde farklı hava olayları görülebilir.
10:12:25
AI Öğretmen
Belirli bir alanda kısa süre içinde etkili olan hava olaylarına hava durumu denir.
10:12:25
AI Öğretmen
Hava durumunu bilmek, günlük hayatımızdaki işleri planlamak için önemlidir.
10:12:26
AI Öğretmen
Örneğin yağmurlu havalarda yanımıza şemsiye alabiliriz.
10:12:27
AI Öğretmen
Hava durumu; yağmur, kar, rüzgâr, sis gibi hava olaylarının belli aralıklarla gözlemlenmesiyle öğrenilir.
10:12:27
AI Öğretmen
Gün içinde yapacağımız etkinlikler için hava durumunu bilmek önem taşır.
10:12:28
AI Öğretmen
Örneğin rüzgârın çok şiddetli eseceği bir günde piknik yapmak uygun olmayabilir.
10:12:29
AI Öğretmen
Çünkü piknikte yakılan ateş rüzgârla başka yerlere sıçrayıp yangına neden olabilir.
10:12:30
AI Öğretmen
Çok sıcak bir günde dışarı çıkmak, özellikle yaşlılar, tansiyon hastaları ve çocuklar için tehlikeli olabilir.
10:12:31
AI Öğretmen
Hava gözlemi yapmak ve hava durumunu rapor hâline getirmek ayrıca bir uzmanlık alanıdır.
10:12:31
AI Öğretmen
Ülkemizde hava olaylarıyla ilgili çalışmalar yapan kuruluş Meteoroloji Genel Müdürlüğüdür.
10:12:32
AI Öğretmen
Merkezi Ankara'da bulunan bu kuruluş hava tahminlerini hazırlayıp raporlar.
10:12:32
AI Öğretmen
İnsanların hava durumunu kolayca takip edebilmesi için Meteoroloji Genel Müdürlüğü bazı görseller belirlemiştir.
10:12:33
AI Öğretmen
Yaşadığımız yerin coğrafi özelliklerini tanımak, ülkemizi tanımakla yakından bağlantılıdır.
10:12:34
AI Öğretmen
Ülkemizin coğrafi özellikleri, nüfusun dağılımı başta olmak üzere pek çok durumu etkilemiştir.
10:12:34
AI Öğretmen
Ülkemizin coğrafi özelliklerini daha iyi anlayabilmek için haritalardan yararlanırız.
10:12:35
AI Öğretmen
Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün belli oranda küçültülerek düz bir yüzey üzerinde gösterilmesine harita denir.
10:12:36
AI Öğretmen
Haritalar; coğrafya, dil, nüfus, doğa gibi pek çok şeyin dağılışını göstermek için kullanılabilir.
10:12:36
AI Öğretmen
Türkiye siyasi haritasında ülkemizin komşu ülkelerle olan sınırlarını görebiliriz.
10:12:37
AI Öğretmen
Ayrıca il sınırları ve il merkezleri gibi idari bilgileri de bu haritada görürüz.
10:12:38
AI Öğretmen
Dağ, ova, göl, vadi, ırmak gibi yer şekillerini gösteren haritalara fiziki harita denir.
10:12:39
AI Öğretmen
Fiziki haritalarda yer şekilleri renklerle anlatılır.
10:12:39
AI Öğretmen
Yüksek yerler kahverengi renkle gösterilir.
10:12:40
AI Öğretmen
Yükselti arttıkça kullanılan kahverengi ton koyulaşır.
10:12:40
AI Öğretmen
Yükseltinin az olduğu yerler sarı renkle, deniz seviyesinde olan ve çukur bölgeler ise yeşil renkle gösterilir.
10:12:41
AI Öğretmen
Deniz, göl ve akarsular ise mavi renkle gösterilir.
10:12:42
AI Öğretmen
Ülkemizi tanımaya yönelik araştırmalar yaptığımızda, nüfusun her yerde aynı şekilde dağılmadığını fark ederiz.
10:12:43
AI Öğretmen
Bunun en temel nedeni ülkemizin sahip olduğu yer şekilleridir.
10:12:43
AI Öğretmen
Yer şekilleri, nüfusun nerede yoğun, nerede seyrek olacağını etkiler.
10:12:44
AI Öğretmen
Yer şekillerinin ülkemizin her yerinde aynı olmadığını uydu görüntülerine bakarak da anlayabiliriz.
10:12:44
AI Öğretmen
Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrilidir.
10:12:45
AI Öğretmen
Ülkemizin kuzeyinde ve güneyinde yüksek sıradağlar bulunur.
10:12:46
AI Öğretmen
Doğusunda ise genel olarak yüksek ve engebeli alanlar yer alır.
10:12:46
AI Öğretmen
Ülkemizin engebeli bölgelerinde nüfus az ve seyrektir.
10:12:47
AI Öğretmen
Yeryüzü şekillerinin daha sade ve düz olduğu yerlerde ise nüfus daha fazladır.
10:12:47
AI Öğretmen
Doğal afetler, can ve mal kayıplarına, büyük yıkım ve zararlara yol açan ve insan eliyle önlenemeyen felaketlerdir.
10:12:48
AI Öğretmen
Doğal afetlerin nerede ve ne zaman ortaya çıkacağını önceden kesin olarak söylemek çok zordur.
10:12:49
AI Öğretmen
Ülkemizde en sık görülen doğal afetler deprem, sel, orman yangınları, heyelan ve çığdır.
10:12:50
AI Öğretmen
Çölleşme, erozyon, fırtınalar, tsunami, aşırı sıcaklar ve aşırı soğuklar da doğal afet sayılır.
10:12:50
AI Öğretmen
Doğal afetler toplum hayatını olumsuz etkiler.
10:12:51
AI Öğretmen
Bu afetlerin yol açtığı olumsuzluklar çeşitli önlemler alınarak büyük ölçüde azaltılabilir.
10:12:51
AI Öğretmen
Ülkemiz, pek çok ülkede olduğu gibi sık sık doğal afetlerin yaşandığı bir coğrafyada yer alır.
10:12:52
AI Öğretmen
Bu doğal afetlerin başında deprem gelir.
10:12:53
AI Öğretmen
Deprem, yeryüzünün şiddetle sarsılması olayıdır.
10:12:54
AI Öğretmen
Depremler, yer kabuğunda bulunan fay hatlarından kaynaklanır.
10:12:54
AI Öğretmen
Ülkemiz, şiddetli depremler oluşturma ihtimali olan önemli fay hatları üzerindedir.
10:12:55
AI Öğretmen
Ülkemizde görülen bir diğer doğal afet heyelandır.
10:12:56
AI Öğretmen
Zemini kayadan oluşan bir yamacın üzerindeki toprak kütlelerinin yer çekimi, eğim, su ve benzeri güçlerin etkisiyle yerinden kopup kaymasına heyelan ya da toprak kayması denir.
10:12:57
AI Öğretmen
Heyelan bazen çok ani bir şekilde oluşabilirken bazen de yavaş yavaş zaman içinde gerçekleşebilir.
10:12:58
AI Öğretmen
Bu nedenle heyelana yatkın olduğu bilinen yerlerde yerleşim alanları kurulmamalıdır.
10:12:58
AI Öğretmen
Bu bölgelere yakın yaşayan insanlar iyi gözlem yapmalı ve fark ettikleri kütlesel hareketleri yerel yöneticilere bildirmelidir.
10:12:59
AI Öğretmen
Heyelan sadece yumuşak toprak örtüsünün kayması değildir.
10:13:00
AI Öğretmen
Bu toprak örtüsüyle birlikte büyük kayalar, ağaçlar, yol ve dolgu malzemeleri de yerinden kopup aşağı doğru gelebilir.
10:13:00
AI Öğretmen
Bu yüzden heyelan çok yıkıcı bir etkiye sahiptir.
10:13:01
AI Öğretmen
Heyelan tehlikesi fark edildiğinde yerleşim yerleri hemen boşaltılmalıdır.
10:13:02
AI Öğretmen
Heyelan sırasında, heyelanın geldiği güzergâhtan uzak durmak gerekir.
10:13:02
AI Öğretmen
Mümkünse daha yüksek bölgelere çıkmak, farklı yönlere doğru uzaklaşmak ve çevredeki insanları uyarmak önemlidir.
10:13:03
AI Öğretmen
Gelen kütlelerden kaçmak için yeterli zaman yoksa etrafta saklanabileceğimiz sağlam bir yapı bulmalıyız.
10:13:04
AI Öğretmen
Baş ve boynumuzu koruyarak güvenli bir pozisyon almamız gerekir.
10:13:04
AI Öğretmen
Heyelan zararlarının önlenebilmesi için yerleşim alanları yer bilimleri ve mühendislik açısından incelenmelidir.
10:13:05
AI Öğretmen
Heyelana yatkın yerlerin haritası çıkarılmalı, yeni bilgiler geldikçe güncellenmeli ve halk bu konuda bilinçlendirilmelidir.
10:13:06
AI Öğretmen
Ülkemizde sık görülen başka bir doğal afet de orman yangınlarıdır.
10:13:06
AI Öğretmen
Orman yangınlarının çıkmasında hem doğal nedenler hem de insanlar kaynaklı nedenler etkilidir.
10:13:07
AI Öğretmen
Orman yangınlarını önleyebilmek için ormanlık alanlarda ateş yakmamalıyız.
10:13:08
AI Öğretmen
Piknik için ateş yakılmışsa mutlaka ateşin tamamen söndüğünden emin olmalıyız.
10:13:09
AI Öğretmen
Ormanlara yanıcı kimyasal maddeler, cam ve metal parçaları kesinlikle atılmamalıdır.
10:13:09
AI Öğretmen
Orman yangınları sadece bitkilere değil, ormanda yaşayan tüm canlılara zarar verir.
10:13:10
AI Öğretmen
Yangınlarda sadece ağaçlar değil, ormandaki diğer canlılar da büyük zarar görür.
10:13:11
AI Öğretmen
Yangınlar sırasında oksijen kaynağı ağaçlarla birlikte geleceğimiz de yanar.
10:13:12
AI Öğretmen
Bu yüzden insanlara, yangınlara karşı alınabilecek önlemler hakkında eğitim verilmelidir.
10:13:12
AI Öğretmen
Ülkemizde görülen başka bir doğal afet de çığdır.
10:13:14
AI Öğretmen
Eğimli bir arazide birikmiş kalın kar tabakasının, yer çekimi, deprem, şiddetli rüzgârlar, aşırı kar yağışı veya dengesiz kar erimeleri nedeniyle hızla kaymasına çığ denir.
10:13:14
AI Öğretmen
Çığ tehlikesini azaltmak için özellikle dağ yamaçlarındaki ormanların tahrip edilmemesi gerekir.
10:13:15
AI Öğretmen
Büyük gövdeli ağaçlar ve orman örtüsündeki diğer unsurlar çığın gücünü azaltabilir.
10:13:15
AI Öğretmen
Bazı dönemlerde çığ riski daha da artar.
10:13:16
AI Öğretmen
Bu dönemlerde ilgili kurumların yaptığı uyarı ve duyurular mutlaka takip edilmelidir.
10:13:16
AI Öğretmen
Çığ başlamadan önce bazı işaretler olabilir.
10:13:17
AI Öğretmen
Bu işaretlerden biri de sestir.
10:13:17
AI Öğretmen
Çığ kütleleri hareket ederken ince gövdeli ağaçların kırılma sesleri duyulabilir.
10:13:18
AI Öğretmen
Böyle durumlarda çığın etki edebileceği bölgeler hemen terk edilmelidir.
10:13:19
AI Öğretmen
Çevredeki insanlar da uyarılmalıdır.
10:13:19
AI Öğretmen
Çığ haberi alır almaz yetkililere haber vermek çok önemlidir.
10:13:20
AI Öğretmen
Yetkililer gerekli araç-gerece ve eğitime sahip oldukları için çığdan etkilenen insanları nasıl kurtaracaklarını bilirler.
10:13:21
AI Öğretmen
Ülkemizde sık görülen başka bir afet de seldir.
10:13:22
AI Öğretmen
Sel, aşırı yağışlardan sonra toprağın suyu ememez hâle gelmesiyle suyun yüzeyde akıp büyük su kütleleri oluşturmasıdır.
10:13:23
AI Öğretmen
Bu dev su kütleleri önlerine çıkan pek çok şeyi sürükleyerek büyük bir yıkıcı güce kavuşur.
10:13:23
AI Öğretmen
Sel sırasında özellikle alçak yerlerde bulunan evler ve iş yerleri su ve çamur altında kalır.
10:13:24
AI Öğretmen
Planlı olmayan, düzensiz yapılaşmanın olduğu ve nehir yataklarına evler yapılan bölgelerde selin verdiği zararlar artar.
10:13:25
AI Öğretmen
Sellerden korunmak için akarsu yatakları konut yapımına kapatılmalıdır.
10:13:26
AI Öğretmen
Akarsu yataklarına setler yapılmalı ve toprağa, ağaçlara dost şehirler kurulmalıdır.
10:13:26
AI Öğretmen
Afetlerden sonra bir süre evlerimize geri dönemeyebiliriz.
10:13:27
AI Öğretmen
Ancak bu süre boyunca temel ihtiyaçlarımız devam edecektir.
10:13:27
AI Öğretmen
Bu ihtiyaçları karşılayabilmek için önceden afet ve acil durum çantamızı hazırlamış olmamız gerekir.
10:13:28
AI Öğretmen
Afetten sonra lazım olacak malzemelerin içinde bulunduğu bu çantanın kolay ulaşılabilecek bir yerde olması önemlidir.
10:13:29
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantaları sadece evler için değil, iş yerleri ve okullar için de hazırlanabilir.
10:13:30
AI Öğretmen
Bu çantanın içinde ailemizde varsa yaşlılar, bebekler ve engelliler için gerekli eşyalar da bulunmalıdır.
10:13:30
AI Öğretmen
Bakımını üstlendiğimiz evcil hayvanlarımızın da bizimle olacağı düşünülerek onlar için de çantaya uygun malzemeler konmalıdır.
10:13:31
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantalarına; su, konserveler, kuru gıdalar, meyve suları, kimlik kartı gibi önemli belgelerin fotokopileri ve banka cüzdanları konur.
10:13:32
AI Öğretmen
Ayrıca giyecekler, dezenfektanlar, ıslak mendil, tuvalet kâğıdı gibi hijyen malzemeleri de çantada bulunmalıdır.
10:13:34
AI Öğretmen
Bunun yanında ilk yardım çantası, uyku tulumu, kolay kurulabilen çadır, battaniye, eldiven, çakı, ip, tornavida, düdük, makas, kâğıt, kalem, pilli radyo, el feneri ve ışıldak da her birey için yeterli miktarda konulmalıdır.
10:13:34
AI Öğretmen
Bu malzemelere ek olarak ihtiyaç duyulabileceği düşünülen başka eşyalar da çantaya konabilir.
10:13:35
AI Öğretmen
Bu malzemelerin çantaya konulma amacı, afetten sonra dışarıda geçirdiğimiz zamanda hayatımızı kolaylaştırmaktır.
10:13:36
AI Öğretmen
Bu malzemelerin bir kısmı, afet ve acil durum ekipleri gelene kadar afetten etkilenen insanlara yardım etmemizi de sağlayabilir.
10:13:37
AI Öğretmen
Afetlerden önce, afet sırasında ve afet sonrasında alınması gereken bazı önlemler vardır.
10:13:37
AI Öğretmen
Ailemizden başlayarak okulumuzda ve yakın çevremizde bu önlemlerin alınmasına katkıda bulunmalıyız.
10:13:38
AI Öğretmen
Ailemin afet ve acil durum planında, afetlerden önce yapılması gerekenler belirlenmiştir.
10:13:39
AI Öğretmen
Bunlar; ailemiz için afet ve acil durum planı hazırlamak, afet ve acil durum çantası oluşturmak gibi maddelerdir.
10:13:40
AI Öğretmen
Ayrıca en son acil durum uyarıları hakkında bilgi sahibi olmak da gereklidir.
10:13:40
AI Öğretmen
Tahliye durumunda gidilebilecek güvenli yerleri belirlemek ve tahliye planlarının hazırlanmasına destek olmak önemlidir.
10:13:41
AI Öğretmen
Bu planları denemek için yapılan tatbikatlara katılmak da afet öncesi yapılması gerekenlerdendir.
10:13:41
AI Öğretmen
Biz bu kapsamda ilk olarak bir afet ve acil durum çantası oluşturduk.
10:13:42
AI Öğretmen
Çantamızın içinde su, yiyecek, battaniye ve ilk yardım malzemeleri bulunuyor.
10:13:43
AI Öğretmen
Ayrıca fazladan kıyafet, ilaç ve diğer gerekli eşyaları da çantaya yerleştirdik.
10:13:44
AI Öğretmen
Kuru gıdalar ve konserveler ekleyip çantamızı evde belirlediğimiz tahliye yoluna yakın bir yere koyduk.
10:13:44
AI Öğretmen
Evimizdeki ve yakın çevremizdeki güvenli bölgeleri de belirledik.
10:13:45
AI Öğretmen
Evimizin içinde yaşam üçgeni oluşturabileceğimiz alanları seçtik.
10:13:45
AI Öğretmen
Bunu yaparken uzmanların tavsiyelerini dikkate aldık.
10:13:46
AI Öğretmen
Daha sonra en yakın acil toplanma alanına nasıl ulaşabileceğimize dair bir plan hazırladık.
10:13:46
AI Öğretmen
Acil durum numaralarını da gözden geçirdik.
10:13:47
AI Öğretmen
Ailem, bana ülkemizde bulunan farklı acil çağrı numaralarının tek bir numarada, 112'de birleştirildiğini anlattı.
10:13:48
AI Öğretmen
Ayrıca bu numarayı nasıl aramam gerektiğini de öğretti.
10:13:49
AI Öğretmen
Bu numarayı sadece gerçek bir acil durumda kullanmam gerektiğini biliyorum.
10:13:49
AI Öğretmen
Afetlerle ilgili doğru bilgileri takip etmeyi de öğrendim.
10:13:50
AI Öğretmen
Ailemle, yaşadığımız yerde olabilecek afetlerle ilgili güncellemeleri kontrol edebileceğimizi konuştuk.
10:13:51
AI Öğretmen
Bu amaçla, günlük hayatta takip ettiğimiz haberleri ve yetkililerin duyurularını birbirimizle paylaşmaya karar verdik.
10:13:52
AI Öğretmen
Bir iletişim planı da oluşturduk.
10:13:52
AI Öğretmen
Acil bir durumda nerede buluşacağımızı ve kimi arayacağımızı kararlaştırdık.
10:13:53
AI Öğretmen
Acil durum tatbikatları yaparak da kendimizi hazırladık.
10:13:53
AI Öğretmen
Acil bir durumda tam olarak ne yapacağımızı öğrenmek için bu tatbikatları uyguladık.
10:13:54
AI Öğretmen
Afet sırasında yapılması gerekenler arasında kapı ve pencerelerden uzak durmak vardır.
10:13:54
AI Öğretmen
Asansörleri kullanmamak, elektriği ve gazı kapatmak gerekir.
10:13:55
AI Öğretmen
Afetin zararından korunmak için güvenli alanlara gitmek önemlidir.
10:13:55
AI Öğretmen
Ben ve ailem, afet sırasında hazırladığımız plana uygun şekilde belirlediğimiz tahliye yolunu kullanacağız.
10:13:56
AI Öğretmen
Afet ve acil durum çantamızı yanımıza almayı da unutmayacağız.
10:13:57
AI Öğretmen
Afet sonrasında yapılması gerekenler de vardır.
10:13:57
AI Öğretmen
Afet yardımı sağlayan yerel ve ulusal kuruluşlardan yardım istemeliyiz.
10:13:58
AI Öğretmen
Yetkililerin yönlendirmelerini dikkatle dinlemek ve bunlara uymak gerekir.
10:13:58
AI Öğretmen
Yaralanma olup olmadığını kontrol etmeli ve gerekiyorsa tıbbi yardım almalıyız.
10:13:59
AI Öğretmen
Mümkün olduğunca sakin olmaya çalışmak ve afetten etkilenen insanlara yardımcı olmak da önemlidir.
10:14:00
AI Öğretmen
Ben ve ailem, afet sonrasında güvende kalmamızı sağlayacak önlemleri biliyoruz.
10:14:00
AI Öğretmen
Planımıza uygun hareket ederek afet sonrasındaki süreci daha iyi yönetebileceğimizi düşünüyoruz.
10:14:01
AI Öğretmen
Herhangi bir afet veya acil durumda bizi koruyacak bir aile planımız olduğunu biliyorum.
10:14:01
AI Öğretmen
Bu plan sayesinde afetlerden önce gerekli hazırlıkları yapmış olduk.
10:14:02
AI Öğretmen
Afet sırasında ve sonrasında ne yapmamız gerektiğini de artık biliyoruz.
10:14:04
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa herhangi bir konuda sorunuz var mı?
10:16:53
Öğrenci
Bir dakika bekleyebilir misiniz?
10:16:57
💭 AI Öğretmen
Peki, not ettim
10:16:59
AI Öğretmen
Bir dakika bekleyebilir misiniz ifadesi, mevcut konumuz olan yönler ve çevreyi tanıma dersiyle doğrudan ilgili değil ve dersin içeriği açısından alakasızdır.
10:17:00
AI Öğretmen
Dersimize odaklanarak devam etmemiz daha faydalı olacaktır. Hazır mısınız, devam edelim mi?
10:17:12
Öğrenci
Anladım
10:17:15
💭 AI Öğretmen
Devam edelim şimdi
10:17:18
AI Öğretmen
Bu derste yönler ve yön bulma yöntemleri, mahalle ve çevremizdeki doğal ve beşerî unsurlar, hava durumu, nüfusun yer şekilleriyle ilişkisi ve doğal afetler hakkında bilgiler öğrendik. Ayrıca afetlere karşı alınması gereken önlemler ve afet çantası hazırlamanın önemi üzerinde durduk. Harika bir ders oldu, başarılar dilerim! Görüşmek üzere!