AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
21 November 2025, 12:18
Bitiş
Devam ediyor
Süre
7 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

12:18:35
Öğrenci
Evet.
12:18:36
💭 AI Öğretmen
Devam edelim o halde
12:18:36
Görsel
Görsel
12:18:38
AI Öğretmen
Beş duyu organımız dokunma, görme, işitme, tatma ve koklama duyu organlarımızdır.
12:18:40
AI Öğretmen
Eğer bir varlığı bu duyu organlarımızdan biriyle ya da birkaçıyla hissedebiliyorsak, o varlığı anlatan sözcükler somut anlamlıdır.
12:18:41
AI Öğretmen
Örneğin, “masa”, çünkü masayı gözümüzle görebilir ve elimizle dokunabiliriz.
12:18:42
AI Öğretmen
“Kalem” de somut bir sözcüktür, çünkü kalemi tutabilir ve görebiliriz.
12:18:44
AI Öğretmen
“Sıcak” kelimesi de somuttur, çünkü tenimizle sıcaklığı hissedebiliriz.
12:18:45
AI Öğretmen
“Acı” kelimesi burada tat olarak kullanıldığında somuttur, çünkü dilimizle acıyı tadabiliriz.
12:18:48
AI Öğretmen
“Hava”yı ise koklayabiliriz ya da rüzgarı cildimizde hissedebiliriz, bu yüzden somut anlamlıdır.
12:18:49
AI Öğretmen
Bir de soyut anlamlı sözcükler vardır, bunları ise beş duyu organımızla hissedemeyiz.
12:18:51
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcüklere örnek olarak “mutluluk” verilebilir, çünkü mutluluğu gözümüzle göremeyiz ya da dokunamayız.
12:18:53
AI Öğretmen
“Korku”, “özlem” ve “endişe” de soyut kavramlardır, hissetsek bile onları herhangi bir duyu organımızla algılayamıyoruz.
12:18:54
AI Öğretmen
Bazen bir sözcüğün anlamı, kullanıldığı cümleye göre değişebilir, yani aynı sözcük hem somut hem de soyut anlam taşıyabilir.
12:18:55
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı sözcükler “-lık” eki getirilince soyut hâle dönüşebilir.
12:18:56
AI Öğretmen
Mesela “anne” sözcüğü somut bir varlığı anlatırken, “annelik” soyut bir kavram olur.
12:18:58
AI Öğretmen
“İnsan” sözcüğü somuttur ama “insanlık” dediğimizde bu, bir kavramı yani soyut bir anlamı gösterir.
12:18:59
AI Öğretmen
Anlattığım kısmı anladın mı?
12:20:03
Öğrenci
Anladım
12:20:05
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuyu inceleyelim
12:20:06
Görsel
Görsel
12:20:08
AI Öğretmen
Aynı türde olan varlıkların hepsini içine alan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
12:20:08
AI Öğretmen
Yalnızca tek bir varlığı anlatan sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
12:20:10
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlamlıya doğru gidildiğinde, kapsadığı varlıkların sayısı azalır.
12:20:11
AI Öğretmen
Bu durumu bir örnekle gösterirsek, "Bitki", "Ağaç", "Çam", "Kızıl Çam" şeklinde genelden özele doğru sırayla ilerleriz.
12:20:12
AI Öğretmen
Yani "Bitki" en genel anlamlıdır, "Kızıl Çam" ise en özel olanıdır.
12:20:14
AI Öğretmen
Bir sözcüğün kapsadığı varlık sayısı azaldıkça, özel anlamlıya yaklaşırız.
12:20:15
AI Öğretmen
Ayrıca, sözcükler bulundukları cümleye göre de genel ya da özel anlamlı olabilir.
12:20:17
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup" kelimesi tüm mektupları anlatan, genel bir anlam taşımaktadır.
12:20:20
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise "mektup" kelimesi sadece belli bir mektuptan bahsettiği için özel anlamlıdır.
12:20:21
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir kısım var mı?
12:21:32
Öğrenci
Anladım
12:21:34
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
12:21:34
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
12:22:22
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
12:22:22
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
12:22:28
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
12:22:30
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü, yani genel anlamı ifade ediyor.
12:22:31
AI Öğretmen
Bu, bir sözcüğün bazen tüm türünü temsil edecek şekilde genel anlamda kullanılabileceğini gösterir. Bu tür kullanımlar, kelimeye daha geniş bir anlam yükler.
12:22:31
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
12:22:31
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
12:22:57
Öğrenci
Olur, devam edelim
12:22:57
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
12:23:04
Görsel
Görsel
12:23:06
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen ya da ölçülebilen özellikleri anlatan kelimelerdir.
12:23:07
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise, ölçülemeyen, sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu yani niteliğini belirten kelimelerdir.
12:23:09
AI Öğretmen
Bir kelime, cümle içinde aldığı anlama göre nicel ya da nitel olabilir.
12:23:10
AI Öğretmen
Şimdi örneklerle bakalım.
12:23:12
AI Öğretmen
"Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde “yakın” sözcüğü ölçülebilir olduğu için nicel anlamlıdır.
12:23:15
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde “yakın”, bu iki kişinin ilişkisini tarif ediyor ve ölçülemiyor, bu yüzden nitel anlamlıdır.
12:23:16
AI Öğretmen
Birkaç örnek daha inceleyelim.
12:23:17
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesinde “iyi”, bir insanın niteliğini anlatır, yani nitel anlamlıdır.
12:23:19
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise “iyi”, ne kadar çok para kazandığını yani miktarı belirtiyor, burada nicel anlamlıdır.
12:23:21
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde “derin”, ölçülemeyen bir düşünceyi anlatıyor, nitel anlamlıdır.
12:23:23
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde “derinlik” sayılabilir ve ölçülebilir olduğundan nicel anlamlıdır.
12:23:24
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde “yüksek”, prestiji yani değeri anlatıyor, bu yüzden nitel anlamlıdır.
12:23:26
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde “yüksek”, binanın boyu gibi ölçülebilir bir özellik olduğu için nicel anlamlıdır.
12:23:27
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
12:24:58
Öğrenci
Anladım
12:25:01
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçelim
12:25:10
AI Öğretmen
Bugünkü derste sözcüklerin somut ve soyut anlamları, genel ve özel anlamları ile nicel ve nitel anlamları üzerinde durduk. Somut sözcüklerin beş duyu organıyla algılanabildiğini, soyut sözcüklerin ise zihinsel kavramları ifade ettiğini gördük. Ayrıca genel anlamlı sözcüklerin bir türün tamamını kapsadığı, özel anlamlıların ise tek bir varlığı belirttiğini öğrendik. Son olarak, nicel anlamlı sözcüklerin ölçülebilen özellikleri, nitel anlamlıların ise ölçülemeyen, algıya dayalı özellikleri anlattığını inceledik. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?