Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
15:09:56
💭 AI Öğretmen
Tabii, hemen başlıyoruz.
15:09:57
Görsel
15:10:01
AI Öğretmen
Bir şeyi duyularımızla, yani gözümüzle görebildiğimiz, kulağımızla duyabildiğimiz, burnumuzla koklayabildiğimiz, dilimizle tadabildiğimiz ya da derimizle dokunabildiğimiz durumda, o şey somut olarak kabul edilir.
15:10:03
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızdan en az biriyle hissedebileceğimiz varlıkları anlatır.
15:10:05
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı ve hava gibi sözcükler somut anlamlıdır çünkü bunları görebilir, dokunabilir, tadabilir, hissedebiliriz.
15:10:07
AI Öğretmen
Eğer bir kelime, beş duyumuzdan hiçbiriyle algılanamıyorsa, yani göremiyorsak, dokunamıyorsak, tadamıyorsak, koklayamıyorsak ve duyamıyorsak bu kelime soyut anlamlıdır.
15:10:10
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi sözcükler soyut anlamlıdır çünkü duyguları ya da düşünceleri anlatırlar, onları duyularımızla hissedemeyiz.
15:10:12
AI Öğretmen
Bir kelimenin anlamı, kullanıldığı cümleye göre somut ya da soyut olabilir.
15:10:13
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler, "-lık" eki aldığında soyut bir anlam kazanır.
15:10:14
AI Öğretmen
Örneğin "anne" kelimesi somuttur, çünkü görebilir ve dokunabiliriz, fakat "annelik" dediğimizde artık bu bir kavram olur, yani soyuttur.
15:10:15
AI Öğretmen
Yine "insan" kelimesi somutken, "insanlık" kelimesi soyut bir kavramdır.
15:10:16
AI Öğretmen
Anlattığım kısmı anladın mı?
15:11:14
Öğrenci
Anladım
15:11:17
💭 AI Öğretmen
Şimdi sıradaki konuya geçelim
15:11:17
Görsel
15:11:20
AI Öğretmen
Aynı türden olan varlıkların hepsini ifade eden sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
15:11:21
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı gösteren, yani tek bir kişiyi veya nesneyi belirten sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler denir.
15:11:22
AI Öğretmen
Kapsam açısından bakarsak, genel sözcükten özel sözcüğe doğru gidildikçe kapsanan varlık sayısı azalır.
15:11:24
AI Öğretmen
Bir zincir gibi düşünürsek, örneğin önce “Bitki” en genel olandır, sonra “Ağaç”, sonra “Çam”, en son “Kızıl Çam” gelir.
15:11:26
AI Öğretmen
Bu sıralamada baştaki “Bitki” en fazla varlığı kapsar, en sonda yer alan “Kızıl Çam” ise sadece tek bir türü belirtir.
15:11:28
AI Öğretmen
Bir sözcüğün genel mi özel mi olduğu, kullanıldığı cümleye göre de değişebilir.
15:11:29
AI Öğretmen
“Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır.” cümlesinde “mektup” kelimesi bütün mektupları kapsayacak şekilde kullanılmıştır, yani genel anlamlıdır.
15:11:32
AI Öğretmen
“Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı.” cümlesinde ise “mektup” sadece belirli bir mektubu ifade ettiği için özel anlamlıdır.
15:11:33
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
15:12:22
Öğrenci
Anladım
15:12:25
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz alıştırma yapalım
15:12:25
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
15:12:51
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
15:12:52
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:12:55
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
15:12:58
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde genel anlamda kullanılmıştır.
15:12:59
AI Öğretmen
Bu, sözcüklerin bazen tekil görünse de kendi türlerinin tamamını ifade edebildiğini gösteren güzel bir örnek. Genel ve özel anlam ayrımını çok iyi yakaladın!
15:13:00
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
15:13:00
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:13:31
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:13:32
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
15:13:39
Görsel
15:13:42
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, herhangi bir şeyin sayılabilen ya da ölçülebilen özelliklerini ifade eden kelimelerdir.
15:13:45
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise, bir şeyin nasıl olduğunu, niteliğini anlatan, ölçülemeyen ve sayılamayan sözcüklerdir.
15:13:46
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre nicel veya nitel anlama sahip olabilir.
15:13:47
AI Öğretmen
Örneğin, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi, iki ev arasındaki fiziksel mesafeden söz ettiği için nicel anlam taşır.
15:13:50
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın" kelimesi iki kişi arasındaki duygusal bağı anlatarak nitel bir anlam kazanır.
15:13:52
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." örneğinde "iyi", insanın karakterini anlatır ve nitel bir özellik belirtir.
15:13:53
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi", miktarı ifade ettiği için nicel anlamda kullanılmıştır.
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." örneğinde ise "derinlik", ölçülebilir olduğu için nicel anlam taşır.
15:13:59
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde "yüksek", makamların prestijini anlatır ve nitel anlam ifade eder.
15:14:02
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek", binanın ölçülebilen boyunu ifade ederek nicel anlam kazandırır.
15:14:03
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
15:15:03
Öğrenci
Anladım
15:15:04
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
15:15:07
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükleri, genel ve özel anlamlı sözcükleri ve nicel ile nitel anlamlı sözcüklerin farklarını öğrendik.
15:15:10
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin duyularımızla algılanabilen varlıkları, soyut sözcüklerin ise algılanamayan kavramları ifade ettiğini gördük.
15:15:12
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcüklerin bir türü kapsadığını, özel anlamlıların ise tek bir varlığı gösterdiğini ve kullanım bağlamına göre değişebileceğini inceledik.
15:15:14
AI Öğretmen
Son olarak, nicel anlamlı sözcüklerin sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri, nitel anlamlıların ise ölçülemeyen, niteliği anlatan özellikleri ifade ettiğini öğrendik.
15:15:15
AI Öğretmen
Bu konular hakkında soruların var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!