← Ana Rapor / ÇINAR TARGANER / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
11 December 2025, 19:17
Bitiş
Devam ediyor
Süre
9 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

19:18:07
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:18:08
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
19:18:08
Görsel
Görsel
19:18:10
AI Öğretmen
Eş anlamlı ya da anlamdaş sözcükler, yazılışları ve okunuşları farklı ama aynı anlamı ya da kavramı ifade eden kelimelerdir.
19:18:11
AI Öğretmen
Türkçede eş anlamlı kelime çiftlerinden genellikle birisi yabancı kökenlidir.
19:18:13
AI Öğretmen
Örneğin, "bellek" ve "hafıza" kelimeleri eş anlamlıdır, yani ikisi de aynı anlama gelir.
19:18:16
AI Öğretmen
"Deprem" ile "zelzele", "acele" ile "çabuk" ya da "ivedi", "akıl" ile "us" kelimeleri de eş anlamlı kelimelere örnektir.
19:18:17
AI Öğretmen
Eş anlamlı kelimeler, aynı cümle içinde gereksiz yere yan yana kullanılırsa anlatım bozukluğu oluşur.
19:18:18
AI Öğretmen
Mesela, "Ayağı iyileşene dek istirahat edip dinlenmesi gerekiyormuş." cümlesinde hem "istirahat" hem "dinlenmek" kullanılmış ve bu yanlış bir kullanımdır.
19:18:20
AI Öğretmen
Fakat, eş ya da yakın anlamlı sözcüklerin birlikte kullanıldığı "ikilemeler" anlatımı güçlendirir ve anlatım bozukluğu sayılmaz.
19:18:22
AI Öğretmen
Örneğin, "Eş dost herkesi burada görmek beni mutlu etti." cümlesinde olduğu gibi.
19:18:23
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükler konusu senin için anlaşılır oldu mu?
19:18:56
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:18:57
💭 AI Öğretmen
En son kaldığımız yeri hızlıca bir tekrar edelim
19:18:59
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükler, anlamdaş kelimeler olarak da adlandırılır ve yazılışları ile okunuşları farklıdır ama aynı anlama gelirler.
19:19:00
AI Öğretmen
Türkçede bu sözcük çiftlerinden genellikle bir tanesi yabancı kökenli olur, yani Türkçeye başka bir dilden geçmiştir.
19:19:02
AI Öğretmen
Örneğin "bellek" ve "hafıza" kelimeleri eş anlamlıdır, ikisi de aynı şeyi ifade eder ama biri Türkçe, diğeri Arapça kökenlidir.
19:19:03
AI Öğretmen
Başka bir örnek de "deprem" ile "zelzele" kelimeleridir, bu kelimeler de aynı olayı anlatır.
19:19:04
AI Öğretmen
Aynı şekilde "acele" ile "çabuk" veya "ivedi" kelimeleri de birbirinin yerine kullanılabilir.
19:19:05
AI Öğretmen
"Aklı" ile "us" da eş anlamlıdır ve düşünme, zekâ gibi kavramları karşılar.
19:19:06
AI Öğretmen
Bu tür eş anlamlı kelimeler bazen cümlede gereksiz bir şekilde beraberce kullanılırsa anlatım bozukluğu olur.
19:19:08
AI Öğretmen
Mesela "Ayağı iyileşene dek istirahat edip dinlenmesi gerekiyormuş." cümlesinde hem "istirahat" hem "dinlenmek" aynı anlamdadır, bu nedenle gereksiz tekrar olur ve bu bir anlatım bozukluğudur.
19:19:09
AI Öğretmen
Fakat eş veya yakın anlamlı kelimelerle ikileme kurmak, yani arka arkaya iki benzer kelimeyi kullanmak, bazen anlatımı güçlendirir ve yanlış olmaz.
19:19:11
AI Öğretmen
Örneğin "Eş dost herkesi burada görmek beni mutlu etti." cümlesindeki "eş dost" ifadesi anlatımı kuvvetlendirir ve burada bir anlatım bozukluğu yoktur.
19:19:12
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerle ilgili bu açıklamayı şimdi daha iyi anladın mı?
19:19:49
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:19:49
💭 AI Öğretmen
En son kaldığımız yeri hızlıca bir tekrar edelim
19:19:51
AI Öğretmen
Eş anlamlı ya da anlamdaş sözcükler, farklı şekilde yazılan ve okunan ama aynı ya da çok yakın anlamları taşıyan kelimelerdir.
19:19:54
AI Öğretmen
Bu tür sözcükler çoğunlukla, birinin Türkçe, diğerinin ise yabancı kökenli olmasıyla dikkat çeker. Mesela "bellek" ve "hafıza" sözcükleri aynı anlama gelir ama biri Türkçe, diğeri Arapça kökenlidir.
19:19:56
AI Öğretmen
Aynı şekilde, "deprem" ve "zelzele" veya "acele" ve "çabuk" ya da "ivedi" sözcükleri de eş anlamlıdır.
19:19:57
AI Öğretmen
"Akıl" ve "us" sözcükleri de birbirinin yerine kullanılabilen, anlamdaş kelimelerdir.
19:19:59
AI Öğretmen
Bir cümle içinde eş anlamlı iki kelimeyi gereksiz yere birlikte kullanmak anlatım bozukluğuna neden olur. Örneğin; "Ayağı iyileşene dek istirahat edip dinlenmesi gerekiyormuş." Bu cümlede "istirahat" ve "dinlenmek" zaten aynı anlama geldiği için ikisinin bir arada kullanılması yanlıştır.
19:20:01
AI Öğretmen
Ama bazı durumlarda eş ya da yakın anlamlı kelimeler yan yana gelip "ikileme" oluşturursa, bu anlatımı güçlendirir ve anlatım bozukluğuna yol açmaz. Örneğin; "Eş dost herkesi burada görmek beni mutlu etti." cümlesinde "eş dost" birlikte kullanılmış ve anlatımı kuvvetlendirmiştir.
19:20:02
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerle ilgili bu açıklamayı şimdi daha iyi anladın mı?
19:22:54
Öğrenci
Anladım
19:22:57
💭 AI Öğretmen
Hmm
19:22:58
❓ Soru medium
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının anlatımı pekiştiren bir ikileme oluşturmasıyla gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna yol açması arasındaki temel fark nedir? Açıklayınız.
19:23:20
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
19:23:21
💭 AI Öğretmen
Hemen bakıyorum
19:23:24
AI Öğretmen
Eş anlamlı kelimelerin birlikte kullanıldığı cümlelerde, kelimelerin anlamına ve cümledeki işlevine dikkat ettin mi?
19:23:26
AI Öğretmen
Bir kelime diğerinin anlamını güçlendiriyor mu, yoksa sadece tekrarlama yapıyor mu diye düşündün mü?
19:23:28
AI Öğretmen
Bu iki durum arasında cümlenin anlamında veya ifadesinde nasıl bir fark oluşur sence?
19:23:47
Öğrenci
Cevabım: iyi fark oluşur
19:23:47
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:23:53
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü sadece "iyi fark oluşur" demek sorunun tam cevabını vermiyor.
19:23:56
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının temel farkı, bunların anlatımı güçlendirmek için mi yoksa gereksiz yere tekrarlama yaparak anlatımı bozan bir hata mı oluşturduğudur.
19:23:57
AI Öğretmen
İkilemeler, anlamı pekiştirmek için kullanılır ve genellikle kalıplaşmıştır; örneğin "eş dost" ifadesi sadece "dost"tan daha geniş bir anlam taşır.
19:23:59
AI Öğretmen
Anlatım bozukluğunda ise eş anlamlı sözcükler gereksiz yere art arda kullanılır, bu da cümlenin duruluğunu bozar ve anlamda bir daralma olmaz; örneğin "istirahat edip dinlenmek" ifadesinde biri çıkarılsa anlam değişmez.
19:24:00
AI Öğretmen
Muhtemelen cevabınızda bu iki durumu ayırt etmediğiniz için eksik oldu. Anlatımı pekiştiren ikilemelerle gereksiz sözcük kullanımı arasındaki fark, kelimelerin amacında ve anlama kattıkları değerde yatar.
19:24:02
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, ikilemelerin anlamı güçlendirdiği, gereksiz sözcük kullanımının ise anlatım bozukluğuna yol açtığıdır; bu nedenle doğru cevap bu olmalıdır.
19:24:03
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:24:53
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:24:54
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
19:25:00
Görsel
Görsel
19:25:03
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler, tam olarak aynı olmasa da birbirlerine çok benzeyen, anlamları arasında küçük farklar bulunan kelimelerdir.
19:25:04
AI Öğretmen
Bu sözcüklerin anlamları birbirine yakın olduğu için bazı durumlarda birbirlerinin yerine kullanılabilirler ama her zaman tamamen aynı anlama gelmezler.
19:25:05
AI Öğretmen
Örneğin, “dost” ve “ahbap” kelimeleri birbirine yakın anlamlıdır.
19:25:06
AI Öğretmen
“Dost”, güçlü ve güvenilir arkadaş demektir.
19:25:09
Öğrenci
aslında devam etmeyiyelim
19:25:09
AI Öğretmen
“Ahbap” ise, samimi şekilde tanıdığımız kişiyi anlatır.
19:25:10
💭 AI Öğretmen
Tamam, peki
19:25:10
Görsel
Görsel
19:25:11
AI Öğretmen
Başka bir örnek ise “beklemek” ve “durmak” sözcükleridir.
19:25:12
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler, tam olarak aynı anlama sahip olmadan, anlam bakımından birbirlerine çok benzer olan, ancak aralarında küçük farklar bulunan kelimelerdir.
19:25:13
AI Öğretmen
“Beklemek”, bir şeyin olmasını isteyip bunun için zaman geçirmek anlamına gelir.
19:25:13
AI Öğretmen
Yani, bu tür sözcüklerin anlamları birbirine çok yakındır fakat tamamen aynı değildir.
19:25:15
AI Öğretmen
Örneğin, "dost" ve "ahbap" iki yakın anlamlı sözcüktür.
19:25:15
AI Öğretmen
“Durmak” ise, hareket etmeyi bırakmak veya herhangi bir eylemi kesmek demektir.
19:25:16
AI Öğretmen
Her iki kelime de benzer gibi görünse de, aralarında bu şekilde küçük farklar vardır.
19:25:16
AI Öğretmen
"Dost", güçlü ve güvenilir bir arkadaş anlamına gelirken, "ahbap" ise daha çok samimi tanıdık anlamında kullanılır.
19:25:17
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
19:25:17
AI Öğretmen
Başka bir örnek ise "beklemek" ve "durmak" sözcükleridir.
19:25:18
AI Öğretmen
"Beklemek" bir şeyin olmasını istemek ve onun için zaman geçirmek anlamında kullanılır.
19:25:20
AI Öğretmen
"Durmak" ise herhangi bir hareketi kesmek, hareketsiz kalmak anlamında kullanılır.
19:25:21
AI Öğretmen
Bu örneklerde gördüğümüz gibi, kelimelerin anlamları birbirine yakın olsa da aralarında bazı küçük farklar vardır.
19:25:23
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
19:25:35
Öğrenci
Anladım
19:25:38
💭 AI Öğretmen
Şimdi devam edelim
19:25:39
Görsel
Görsel
19:25:41
AI Öğretmen
Zıt anlamlı ya da karşıt anlamlı sözcükler, anlam olarak birbirinin tam tersi olan kelimelerdir.
19:25:43
AI Öğretmen
Örneğin, "maddi" kelimesinin zıt anlamlısı "manevi", "çabuk" kelimesinin zıt anlamlısı ise "yavaş"tır.
19:25:44
AI Öğretmen
Aynı şekilde, "alt" kelimesinin tersi "üst", "ağır" kelimesinin tersi de "hafif" olur.
19:25:45
AI Öğretmen
Daha fazla örnek vermek gerekirse; "kısa–uzun", "ölü–diri", "ince–kaba", "açık–kapalı" birbirine karşıt anlamlı çiftlerdir.
19:25:47
AI Öğretmen
Buna ek olarak, "aç–tok", "alçak–yüksek", "ihtiyar–genç", "iyi–kötü", "bol–dar", "sıcak–soğuk", "büyük–küçük" kelimeleri de birbirine zıt anlamlı olan örneklerdir.
19:25:48
AI Öğretmen
Zıt anlamlılık ve olumsuzluk birbirinden farklı kavramlardır, bu ikisini karıştırmamak gerekir.
19:25:49
AI Öğretmen
Mesela "çekmek" kelimesi bir şeyi kendine doğru almak anlamındadır, "itmek" ise bir şeyi karşı tarafa doğru kuvvet uygulamak anlamına gelir ve bu iki kelime zıt anlamlıdır.
19:25:51
AI Öğretmen
Ama "çekmemek" sadece bir eylemin yapılmaması anlamı taşır, "çekmek" ile "çekmemek" zıt anlam değil, biri olumlu biri olumsuz halidir.
19:25:52
AI Öğretmen
Zıt anlamlı kelimelerle ilgili bu kısmı anladın mı?
19:26:19
Öğrenci
anladım artık dersi biti relim
19:26:22
💭 AI Öğretmen
Peki, not ettim
19:26:22
Görsel
Görsel
19:26:24
AI Öğretmen
Eş sesli (sesteş) sözcükler, yazılışı ve okunuşu tamamen aynı olan ama farklı anlamları ifade eden kelimelerdir.
19:26:25
AI Öğretmen
Bu tür sözcüklerde her anlam birbirinden bağımsız ve temel anlamda kullanılır.
19:26:26
AI Öğretmen
Örneğin "çay" kelimesi hem içilen bir içeceği, hem de küçük bir dereyi anlatabilir.
19:26:28
AI Öğretmen
"Bağ" kelimesi de sesteş bir örnektir; üzüm yetiştirilen bir alanı ya da iki şeyi birbirine bağlayan ilişkiyi anlatabilir.
19:26:29
AI Öğretmen
"Dolu" kelimesi ise yağmur türü olan dolu ve tamamen dolmuş anlamında kullanılabilir.
19:26:31
AI Öğretmen
Bir kelimenin iki veya daha fazla tamamen farklı ve temel anlamı varsa, bu ilişkiye sesteşlik denir.
19:26:34
AI Öğretmen
Düzeltme işareti (^) olan kelimeler sesteş değildir çünkü yazılışları birbirinden farklı olur.
19:26:35
AI Öğretmen
Mesela "hala" (akraba) ve "hâlâ" (şu ana kadar), "alem" (bayrak) ile "âlem" (evren) kelimeleri birbirinin sesteşi değildir.
19:26:37
AI Öğretmen
Ayrıca, okunuşları yakın ama yazılışı farklı olan kelimeler de sesteş sayılmaz; örneğin "ad" (isim) ve "at" (hayvan) arasında sesteşlik ilişkisi yoktur.
19:26:38
AI Öğretmen
Çok anlamlılık ile sesteşlik birbirine karıştırılmamalıdır; çok anlamlılıkta bir kelimenin birden fazla ama birbirine bağlı anlamı vardır, sesteşlikte ise tamamen ayrı anlamlar bulunur.
19:26:40
AI Öğretmen
Aynı kökten türeyip isim, fiil veya zamir gibi farklı türlerde kullanılan ortak köklü sözcükler de sesteş değildir; çünkü anlam ilişkileri sürer.
19:26:41
AI Öğretmen
Örnek olarak, "boyayla" (duvarı boyamak için kullanılan madde) ve "boyadı" (duvarı boyama işi) kelimeleri ortak köklüdür ama sesteş değildir.
19:26:43
AI Öğretmen
Sesteş sözcükler konusunu anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir nokta var mı?
19:27:08
Öğrenci
Anladım
19:27:13
💭 AI Öğretmen
Şimdi devam edelim
19:27:19
AI Öğretmen
Bu derste eş anlamlı sözcüklerin ne olduğu, örnekleri ve bunların cümlede yanlış kullanımlarının anlatım bozukluğuna yol açabileceği üzerinde durduk. Ayrıca yakın anlamlı ve zıt anlamlı sözcükleri, aralarındaki farkları ve eş sesli (sesteş) sözcüklerin özelliklerini öğrendik. Anlatımda ikilemelerin nasıl kullanıldığına da değindik. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
19:27:19
💭 AI Öğretmen
Tamam, peki
19:27:19
💭 AI Öğretmen
Tamam, peki
19:27:19
💭 AI Öğretmen
Peki, not ettim
19:27:23
AI Öğretmen
Bugünkü derste eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli sözcükler konularını işledik. Anlatım bozukluklarına dikkat ederek ikilemelerin anlatımı nasıl güçlendirdiğini de öğrendik. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
19:27:31
AI Öğretmen
Bu derste eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli (sesteş) sözcükler konularını öğrendik. Eş anlamlı sözcüklerin aynı cümlede gereksiz kullanımı anlatım bozukluğuna yol açarken, ikilemeler anlatımı güçlendirir. Yakın anlamlı sözcükler arasında küçük anlam farkları bulunur, zıt anlamlılar ise birbirinin tam tersidir. Eş sesli sözcükler ise yazılışı ve okunuşu aynı olup farklı anlamlara sahiptir. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
19:27:32
AI Öğretmen
Bu derste eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli (sesteş) sözcükler konularını öğrendik. Eş anlamlı kelimelerin aynı cümlede gereksiz kullanımı anlatım bozukluğuna yol açarken, ikilemeler anlatımı güçlendirir. Yakın anlamlı kelimeler ise anlamları birbirine çok yakın ama tam olarak aynı olmayan kelimelerdir. Zıt anlamlı kelimeler birbirinin tam tersini ifade eder, eş sesli kelimeler ise yazılışı ve okunuşu aynı ama anlamları farklı olan kelimelerdir. Bu konularla ilgili soruların var mı? Eğer yoksa dersi burada sonlandırabiliriz.

Voltran Okul Analiz Sistemi