AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
13 November 2025, 09:26
Bitiş
13 November 2025, 09:39
Süre
13 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

09:26:16
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
09:26:17
💭 AI Öğretmen
Başlayalım hemen
09:26:18
Görsel
Görsel
09:26:20
AI Öğretmen
Atasözleri, toplumların çok uzun yıllar boyunca edindiği deneyimlerin sonucu olarak ortaya çıkmış, önemli mesajlar içeren sözlerdir.
09:26:21
AI Öğretmen
Bu sözler, insanlar tarafından öğrenilip sonraki nesillere anlatılarak aktarılır.
09:26:22
AI Öğretmen
Atasözleri genellikle bir kişiye ya da topluma bir ders vermek, yol göstermek, doğru olanı anlatmak ya da bir durumu kısaca özetlemek için kullanılır.
09:26:23
AI Öğretmen
Halk arasında sıkça kullanılan atasözleri, milletin değerlerini, insanların birlikte yaşama biçimini ve ahlak kurallarını ortaya koyar.
09:26:25
AI Öğretmen
Aynı zamanda atasözleri, bir toplumun kültürünü ve günlük yaşam tarzını yansıtan önemli izler taşır.
09:26:26
AI Öğretmen
Çoğu atasözü mecaz anlam taşır; yani kelimeler doğrudan değil, dolaylı ve anlamlı bir biçimde kullanılır.
09:26:27
AI Öğretmen
Atasözleri kısa ve özlü olmaları sayesinde anlatılmak isteneni çok açık ve etkili biçimde ifade eder.
09:26:28
AI Öğretmen
Atasözleriyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
09:27:12
Öğrenci
Anladım
09:27:16
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz ilerleyelim
09:27:16
❓ Soru basic
Geçmişten günümüze gelen, uzun deneyimlerden yararlanarak kısa ve özlü öğütler veren, toplum tarafından benimsenerek ortak olarak kullanılan, kalıplaşmış sözlere atasözü denir. Atasözleri, Türkçe'de "sav" ve "irsal-i mesel" olarak da adlanılır. Kültürümüzün bir parçası olan atasözlerini günlük hayatta sıklıkla kullanırız. Örneğin "karışanı çok olan işlerden sonucun güç alınacağını" anlatmak için "- - - -" atasözünü kullanırız. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi bu metinde boş bırakılan yere getirilmelidir?
09:28:38
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
09:28:38
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:28:42
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
09:28:43
AI Öğretmen
Metinde "karışanı çok olan işlerden sonucun güç alınacağı" ifadesi var. Bu, bir işte çok kişi karışınca işin zor ve gecikmeli olacağını anlatır.
09:28:45
AI Öğretmen
D şıkkındaki "Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az" atasözü ise, bir durumu anlayan kişi için az şeyin yeterli olduğunu, anlamayana ise çok şeyin bile yetmeyeceğini anlatır. Bu, metindeki anlamla uyuşmaz.
09:28:47
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır: "Horozu çok olan köyde sabah geç olur." Bu atasözü, çok kişinin karıştığı işlerin zor ve geç sonuçlanacağını güzelce ifade eder.
09:28:48
AI Öğretmen
Atasözlerinin anlamlarını iyi kavramak için her birini bağlam içinde düşünmek faydalıdır. Bu sayede doğru atasözünü seçmek kolaylaşır.
09:28:49
AI Öğretmen
Bu nedenle, metindeki boşluğa en uygun atasözü "Horozu çok olan köyde sabah geç olur." olmalıdır.
09:28:50
AI Öğretmen
Öğrenmeye devam etmeniz çok güzel, böylece atasözlerini daha iyi anlayabilirsiniz!
09:28:50
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
09:29:39
Öğrenci
Olur, devam edelim
09:29:40
💭 AI Öğretmen
Hemen devam edelim
09:29:47
🎥 Video
09:29:47
AI Öğretmen
Atasözlerinin mecaz anlamlı ve gerçek anlamlı kullanımları hakkında anlattıklarımı anladın mı?
09:31:45
Öğrenci
tam anlayamadım bir kere daha anlatabilir misin
09:31:50
💭 AI Öğretmen
Tekrar açıklıyorum
09:31:53
AI Öğretmen
Atasözleri, insanların uzun yıllar boyunca yaşadıkları tecrübeleri birbirlerine aktararak oluşturduğu, öğüt veren ve toplumun ortak özelliği haline gelmiş söylemlerdir.
09:31:55
AI Öğretmen
Bu sözler, bir nesilden diğerine aktarılır ve zamanla herkes tarafından bilinir hale gelir.
09:31:56
AI Öğretmen
Atasözlerinin çoğunluğu mecaz anlam taşır, yani sözcükler kendi gerçek anlamı dışında başka bir şeyi anlatmak için kullanılır.
09:31:59
AI Öğretmen
Örneğin, "Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır" sözü herkesin işleri kendi tarzında yaptığını belirtir, burada yoğurt yemek gerçek anlamında kullanılmaz.
09:32:00
AI Öğretmen
Bazen atasözleri gerçek anlamda da kullanılabilir.
09:32:02
AI Öğretmen
Mesela, "Damlaya damlaya göl olur" atasözünde, su damlalarının birikerek göl oluşturması anlatılır ve burada sözcükler gerçek anlamındadır.
09:32:03
AI Öğretmen
Atasözleri sayesinde hem günlük hayatta insanlara öğüt vermek kolaylaşır hem de anlatılan konulara farklı bir derinlik kazandırılır.
09:32:03
AI Öğretmen
Bu açıklamayı şimdi daha iyi anladın mı?
09:32:47
Öğrenci
tam anlayamadım bir kere daha anlatabilir misin
09:32:51
💭 AI Öğretmen
Konuyu tekrar ele alalım
09:32:54
AI Öğretmen
Atasözleri, insanların uzun yıllar boyunca edindiği deneyimlere ve yaşadıkları olaylara dayanarak söylediği, kuşaktan kuşağa aktarılan, topluma mal olmuş ve öğüt içeren kısa sözlerdir.
09:32:55
AI Öğretmen
Bu sözler hem geçmişten günümüze aktarılır, hem de toplumu ilgilendiren önemli dersler verir.
09:32:57
AI Öğretmen
Atasözlerinin çoğunluğu mecaz anlamlıdır, yani kelimeler gerçek anlamlarının dışında, farklı anlamlar taşır.
09:32:58
AI Öğretmen
Mesela, "Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır" atasözü, herkesin işi yaparken kendine özgü bir yolu olduğunu belirtir.
09:32:59
AI Öğretmen
Buradaki kelimeler doğrudan "yoğurt yemek" anlamında kullanılmaz, burada anlatılmak istenen, insanların iş yapma biçimlerinin farklı olmasıdır.
09:33:00
AI Öğretmen
Bazı atasözlerinde ise kelimeler gerçek anlamlarıyla kullanılabilir.
09:33:03
AI Öğretmen
Örneğin, "Damlaya damlaya göl olur" sözü, küçük şeylerin birikerek sonunda büyük sonuçlar oluşturacağını açıklar.
09:33:04
AI Öğretmen
Burada anlatılan, su damlalarının birikerek göle dönüşmesiyle ilgili olup, kelimeler doğrudan gerçek anlamlarında kullanılmıştır.
09:33:06
AI Öğretmen
Atasözleri, hem insanlara ders vermek hem de anlatımı daha etkili ve zengin hale getirmek için kullanılır.
09:33:07
AI Öğretmen
Mecaz anlamlı ve gerçek anlamlı atasözleri arasındaki farkı anladın mı?
09:33:28
Öğrenci
Anladım
09:33:30
💭 AI Öğretmen
Şimdi konuyu pekiştirelim
09:33:31
❓ Soru basic
Aşağıdakilerden hangisi “Keskin sirke, küpüne zarar.” atasözü ile aynı konuda söylenmiştir?
09:33:46
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
09:33:46
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:33:51
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
09:33:54
AI Öğretmen
"Keskin sirke, küpüne zarar." atasözü, aşırı öfkeli veya sert olmanın kişinin kendisine zarar vereceğini anlatır.
09:33:55
AI Öğretmen
Senin seçtiğin "Öfkeyle kalkan zararla oturur." atasözü de aynı şekilde, öfkeyle verilen kararların veya yapılan davranışların olumsuz sonuçlar doğuracağını vurgular.
09:33:56
AI Öğretmen
Bu iki atasözü de öfkenin yıkıcı etkileri konusunda bizi uyarır. Atasözlerinin anlamlarını doğru bir şekilde yorumlama yeteneğin çok iyi!
09:33:57
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
09:33:57
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
09:34:25
Öğrenci
Olur, devam edelim
09:34:26
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyoruz
09:34:32
Görsel
Görsel
09:34:34
AI Öğretmen
Atasözleri, kalıplaşmış söz gruplarıdır.
09:34:35
AI Öğretmen
Yani, atasözlerinde kullanılan kelimeler ve bu kelimelerin sırası nettir ve değiştirilemez.
09:34:36
AI Öğretmen
Atasözlerinin bu özelliği nedeniyle, içlerindeki kelimeler yerine başka kelimeler getirilemez.
09:34:38
AI Öğretmen
Örneğin, "İki cambaz bir ipte oynamaz" atasözünde "cambaz" kelimesinin yerine "kişi" kelimesini koyarsak, atasözünün yapısı bozulur ve anlamı ya da etkisi azalır.
09:34:40
AI Öğretmen
Çünkü "cambaz" kelimesi, atasözünün anlatımındaki özel ritim ve imgeleri oluşturur.
09:34:41
AI Öğretmen
"Kiși" kelimesi kullanılırsa, söz sıradanlaşır ve atasözünün kendine özgü yapısı kaybolur.
09:34:42
AI Öğretmen
Bu yüzden, atasözlerinde geçen kelimeler, anlamı benzer bile olsa değiştirilemez.
09:34:43
AI Öğretmen
Kalıplaşmış yapı, atasözlerinin doğru ve etkili biçimde kullanılmasını sağlar.
09:34:44
AI Öğretmen
Atasözlerinde yapılan bu tür değişiklikler, sözün anlamını ve vermek istediği mesajı zayıflatır.
09:34:45
AI Öğretmen
Bu nedenle atasözlerini kullanırken orijinal, yani özgün şekillerini korumak gerekir.
09:34:46
AI Öğretmen
Atasözlerinin bu değişmeyen kalıpları, onların nesilden nesile aynı biçimde aktarılmasını sağlar.
09:34:46
AI Öğretmen
Böylece atasözleri, hem anlamını hem de etkisini korumuş olur.
09:34:47
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa burada açıklamamı istediğin bir kısım var mı?
09:35:42
Öğrenci
Anladım
09:35:45
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
09:35:46
❓ Soru basic
Atasözleri kalıplaşmış sözlerdir. Her atasözü belli bir kalıp içinde, belli sözcüklerle söylenmiş olan donmuş bir biçimdir. Sözcükler değiştirilip yerlerine -aynı anlamda da olsa- başka sözcükler konulamayacağı gibi söz diziminin şekli de bozulamaz. Aşağıdaki atasözlerinden hangisinde metindeki kurala uyulmamıştır?
09:36:28
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
09:36:28
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:36:33
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
09:36:34
AI Öğretmen
Metinde bahsedilen kural, atasözlerinin kalıplaşmış ve değiştirilemez yapıda olmasıdır.
09:36:37
AI Öğretmen
C seçeneğindeki "Ya bu eşeği gütmeli ya bu diyardan gitmeli" atasözü, aslında bir atasözü değil, bir tekerleme veya ikilemedir. Bu nedenle metindeki kurala uymamaktadır.
09:36:39
AI Öğretmen
Atasözleri genellikle öğüt verirken, tekerlemeler daha çok eğlence amaçlıdır ve kalıpları daha esnek olabilir.
09:36:40
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
09:36:40
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
09:37:04
Öğrenci
Olur, devam edelim
09:37:05
💭 AI Öğretmen
Harika, devam ediyoruz
09:37:10
Görsel
Görsel
09:37:13
AI Öğretmen
Yakın anlamlı atasözleri, aynı düşünceyi veya mesajı farklı cümlelerle anlatan atasözleridir.
09:37:15
AI Öğretmen
Mesela, “Rüzgâr eken, fırtına biçer.” atasözü ile “Herkes ne ederse kendine eder.” atasözü aslında benzer bir mesaj verir.
09:37:16
AI Öğretmen
Her iki atasözü de insanların yaptıkları şeylerin sonucunun bir şekilde kendilerine döneceğini söyler.
09:37:17
AI Öğretmen
Yani, bu atasözlerinde anlatılan düşünce aynıdır ama kelimeleri ve cümle yapıları farklıdır.
09:37:19
AI Öğretmen
Bu yüzden bu atasözlerine yakın anlamlı atasözleri denir.
09:37:21
AI Öğretmen
Karşıt anlamlı atasözleri ise birbiriyle zıt düşünceleri anlatan atasözleridir.
09:37:22
AI Öğretmen
Örneğin, “Öfke baldan tatlıdır.” atasözü, öfkeye kapılmanın ilk başta insana iyi gelebileceğini anlatır.
09:37:25
AI Öğretmen
Ama “Öfkeyle kalkan zararla oturur.” atasözü ise, öfkeyle hareket etmenin sonunda kişiye zarar vereceğini söyler.
09:37:26
AI Öğretmen
Yani, bu iki atasözü birbirinin tam tersini anlatır, biri öfkenin başta hoş olduğunu, diğeri sonunda kötü sonuçlar doğurduğunu vurgular.
09:37:27
AI Öğretmen
Atasözlerinde anlatılanlar bazen gerçek, bazen de mecaz anlamda olur.
09:37:27
AI Öğretmen
Atasözlerinin anlam ilişkilendirmeleri genellikle kelimelerin gerçek veya mecaz anlamıyla oluşturulur.
09:37:28
AI Öğretmen
Bu konuyu anladın mı yoksa açıklamamda eksik kalan bir yer var mı?
09:38:26
Öğrenci
Anladım
09:38:28
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
09:38:34
AI Öğretmen
Bu derste atasözlerinin ne olduğu, toplumların uzun deneyimlerinin sonucu olarak nesilden nesile aktarıldığı, genellikle öğüt verici ve kısa ifadelerden oluştuğu anlatıldı. Atasözlerinin mecaz ve gerçek anlamlı olabileceği, kelimelerin değiştirilmeden kalıplaşmış biçimde kullanılması gerektiği, ayrıca yakın ve karşıt anlamlı atasözlerinin nasıl farklı düşünceleri ifade ettiği üzerinde duruldu. Anlatılanlar hakkında soruların var mı?
09:39:27
Öğrenci
sorum yok
09:39:31
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!