Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:16:43
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyorum
17:16:43
Görsel
17:16:45
AI Öğretmen
Beş duyu organımız vardır: görme, işitme, dokunma, tatma ve koklama.
17:16:46
AI Öğretmen
Bu duyu organlarımızdan biriyle veya birkaçıyla algılayabildiğimiz şeylere somut varlık diyoruz.
17:16:52
AI Öğretmen
Somut varlıkları karşılayan, yani dokunabildiğimiz, görebildiğimiz, duyabildiğimiz, tadabildiğimiz veya koklayabildiğimiz şeyleri anlatan kelimelere somut anlamlı sözcükler denir.
17:16:53
AI Öğretmen
Örneğin; masa, kalem hem görebildiğimiz hem de dokunabildiğimiz için somut anlamlı sözcüklerdir.
17:16:56
AI Öğretmen
Sıcak, acı ve hava da bir şekilde duyu organlarımızla algılayabildiğimiz için somut anlamlı sözcükler olarak kabul edilir.
17:16:57
AI Öğretmen
Ama duyu organlarımızla algılayamadığımız şeyleri anlatan kelimeler soyut anlamlı olur.
17:16:58
AI Öğretmen
Mesela mutluluğu göremeyiz, dokunamayız, tadamayız ya da işitemeyiz, bu yüzden mutluluk kelimesi soyuttur.
17:17:00
AI Öğretmen
Korku, özlem ve endişe de aynı şekilde bizim duyu organlarımızla algılayamadığımız duygular ve kavramlardır, bunlar da soyut anlamlıdır.
17:17:01
AI Öğretmen
Bir sözcük kullanıldığı cümleye göre bazen somut bazen de soyut anlam kazanabilir.
17:17:03
AI Öğretmen
Ayrıca bazı somut anlamlı kelimeler “-lık” eki alınca soyut hale gelir.
17:17:03
AI Öğretmen
Örneğin anne kelimesi somuttur ama annelik dediğimizde artık bir kavramı anlatır ve soyut olur.
17:17:05
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan kelimesi somuttur, insanlık ise kavram olduğu için soyut olur.
17:17:05
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:18:06
Öğrenci
Anladım
17:18:09
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir sonraki konuya geçelim
17:18:09
Görsel
17:18:11
AI Öğretmen
Aynı türdeki bütün varlıkları kapsayan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
17:18:13
AI Öğretmen
Sadece bir tane varlığı belirten sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler denir.
17:18:14
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama doğru gittikçe konu daralır, yani kapsanan varlık sayısı azalır.
17:18:15
AI Öğretmen
Bir örnek verirsek, "Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam" şeklinde genelden özele doğru bir sıra oluşturabiliriz.
17:18:16
AI Öğretmen
Burada, en başta olan "bitki" en genel, "kızıl çam" ise en özeldir.
17:18:17
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama gidildikçe, sözcüğün kapsadığı örneklerin sayısı azalır.
17:18:18
AI Öğretmen
Sözcükler içinde bulundukları cümleye göre genel ya da özel anlam kazanabilir.
17:18:20
AI Öğretmen
Örneğin, "Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde “mektup” kelimesi, bütün mektupları anlattığı için genel anlamlıdır.
17:18:21
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise, “mektup” kelimesi yalnızca bir tane, belirli bir mektubu anlattığı için özel anlamlıdır.
17:18:22
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:19:12
Öğrenci
Anladım
17:19:14
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
17:19:14
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
17:19:45
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:19:45
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:19:49
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
17:19:52
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde genel anlamda kullanılmıştır.
17:19:53
AI Öğretmen
Bu, sözcüklerin bazen tekil görünseler de kendi türlerinin tamamını ifade edebileceğini gösteren önemli bir dil bilgisi kuralıdır.
17:19:54
AI Öğretmen
Bu farkı çok iyi yakaladın!
17:19:56
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
17:19:56
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:20:19
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:20:20
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz
17:20:25
Görsel
17:20:26
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri anlatan kelimelerdir.
17:20:28
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen, sayılamayan ve bir şeyin nasıl olduğunu, yani kalitesini belirten kelimelerdir.
17:20:29
AI Öğretmen
Bir kelime, bulunduğu cümleye göre nicel veya nitel anlam kazanabilir.
17:20:31
AI Öğretmen
Mesela, “Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı.” cümlesinde “yakın” kelimesi nicel anlam taşır çünkü iki ev arasındaki mesafe ölçülebilir.
17:20:33
AI Öğretmen
“Onlar çok yakın arkadaşlardı.” cümlesinde ise “yakın” kelimesi nitel anlamlıdır, çünkü burada iki kişinin birbirine olan samimiyeti anlatılır ve bu ölçülemez.
17:20:35
AI Öğretmen
Ayrıca “İyi bir insana benziyor.” örneğinde “iyi” nitel anlamlıdır çünkü insanın karakteri ölçülemez.
17:20:36
AI Öğretmen
“İyi para kazanıyor.” cümlesinde “iyi” nicel anlamlıdır çünkü kazanç miktarı ölçülebilir.
17:20:38
AI Öğretmen
“Derin düşüncelere dalmıştı.” cümlesinde “derin” nitel anlamlıdır; çünkü burada derinlik kişinin düşüncelerinin yoğunluğunu anlatıyor ve sayılamaz.
17:20:40
AI Öğretmen
“Suyun derinliği istediği gibi değildi.” cümlesinde ise “derinlik” ölçülebildiği için nicel anlamlıdır.
17:20:41
AI Öğretmen
“Yüksek makamlarda tanıdığı vardı.” ifadesinde “yüksek” nitel anlamlıdır çünkü makamların değeri ölçülebilir bir yükseklik değildir.
17:20:43
AI Öğretmen
“Yüksek bir bina yapmaya karar verdi.” cümlesinde ise “yüksek” nicel anlamlıdır çünkü binanın yüksekliği sayısal olarak ölçülebilir.
17:20:43
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı, yoksa bir kısmını tekrar açıklamamı ister misin?
17:21:55
Öğrenci
nasılsın hocam
17:21:57
💭 AI Öğretmen
Merak etme, devam edelim
17:21:59
AI Öğretmen
Merhaba! Söylediğiniz şey, maalesef şu anki konumuzla ilgili değil ve dersimizin içeriğiyle alakası yok.
17:22:00
AI Öğretmen
Konumuza odaklanalım ve somut, soyut, genel, özel, nicel ve nitel anlamlı sözcüklerle ilgili bilgileri öğrenmeye devam edelim.