← Ana Rapor / MEHMET ALİ ÖZDEMİR / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
30 October 2025, 16:11
Bitiş
Devam ediyor
Süre
13 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

16:11:25
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:11:25
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyorum
16:11:26
Görsel
Görsel
16:11:28
AI Öğretmen
Eş anlamlı ya da anlamdaş sözcükler, yazılışları ve okunuşları farklı olan fakat aynı anlamı ifade eden kelimelerdir.
16:11:29
AI Öğretmen
Türkçede eş anlamlı sözcük çiftlerinden genellikle biri yabancı kökenli olur.
16:11:30
AI Öğretmen
Örneğin, “bellek” ve “hafıza” sözcükleri birbirinin eş anlamlısıdır.
16:11:31
AI Öğretmen
Ayrıca, “deprem” ile “zelzele”, “acele” ile “çabuk” ya da “ivedi”, “akıl” ile “us” da eş anlamlı sözcüklerdir.
16:11:32
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükler bir cümlede gereksiz yere birlikte kullanılırsa anlatım bozukluğu olur.
16:11:34
AI Öğretmen
Mesela, “Ayağı iyileşene dek istirahat edip dinlenmesi gerekiyormuş.” cümlesi yanlıştır çünkü “istirahat” ve “dinlenmek” aynı anlama gelir.
16:11:35
AI Öğretmen
Fakat, eş veya yakın anlamlı sözcüklerle yapılan ikilemeler anlatımı güçlendirir ve anlatım bozukluğu olmaz.
16:11:37
AI Öğretmen
Örneğin, “Eş dost herkesi burada görmek beni mutlu etti.” cümlesinde “eş dost” ifadesi anlamı ve anlatımı kuvvetlendirir.
16:11:37
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerle ilgili bu kısmı anladın mı?
16:12:24
Öğrenci
Anladım
16:12:26
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
16:12:27
❓ Soru medium
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının anlatımı pekiştiren bir ikileme oluşturmasıyla gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna yol açması arasındaki temel fark nedir? Açıklayınız.
16:12:49
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
16:12:51
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım hemen
16:12:53
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının hangi durumda cümlede gereksiz bir tekrar oluşturduğunu düşünüyorsun?
16:12:54
AI Öğretmen
İkilemelerde ise bu sözcüklerin birlikte kullanılması cümlenin anlamını nasıl etkiler, bunu nasıl açıklayabilirsin?
16:12:55
AI Öğretmen
Bir örnek cümle üzerinde bu iki durumu karşılaştırarak farkı daha net görebilir misin?
16:13:12
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
16:13:13
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
16:13:16
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanıldığı cümlelerde, sözcüklerin anlam açısından birbirini tekrar edip etmediğini nasıl kontrol edebilirsin?
16:13:18
AI Öğretmen
İkileme oluştururken, bu sözcüklerin birlikte kullanılması cümlenin anlamını nasıl değiştirebilir ya da güçlendirebilir?
16:13:20
AI Öğretmen
Bir cümlede gereksiz tekrarların anlatımı nasıl etkilediğini düşünürsek, ikilemelerin anlatımı pekiştirmesi için ne gibi özelliklere sahip olması gerekir?
16:15:10
Öğrenci
hocam ben konuyu anladım ama soru kafamı karıştırdı
16:15:10
💭 AI Öğretmen
Maalesef.
16:15:15
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değildi, çünkü sorunun istediği temel farkı açıklamamışsınız.
16:15:16
AI Öğretmen
Anlatım bozukluğu, eş anlamlı kelimelerin aynı cümlede gereksiz yere bir arada kullanılmasıdır ve bu durum cümlenin anlamını zayıflatır. Örneğin, "istirahat edip dinlenmek" ifadesinde "istirahat etmek" ve "dinlenmek" aynı anlama geldiği için biri fazladır ve çıkarılabilir.
16:15:18
AI Öğretmen
Öte yandan, anlatımı pekiştiren ikilemeler, eş veya yakın anlamlı kelimelerin kalıplaşmış şekilde bir arada kullanılmasıdır ve bu, anlamı güçlendirir veya genişletir. Mesela "eş dost" ifadesi, sadece "dost" demekten daha kapsamlıdır ve anlatımı zenginleştirir.
16:15:20
AI Öğretmen
Buradaki temel fark, anlatım bozukluğunda bir kelimenin gereksiz olması ve anlamı bozmaya neden olması, ikilemelerde ise kelimelerin birlikte anlamı güçlendirmesidir.
16:15:22
AI Öğretmen
Bu yüzden, anlatım bozukluğu cümlenin duruluğunu bozar, ikilemeler ise anlatımı zenginleştirir. Bu ayrımı yapmak, yazılı ve sözlü anlatımda daha etkili olmanızı sağlar.
16:15:23
AI Öğretmen
Devam edin, bu tür farkları anlamak dil becerilerinizi geliştirecek ve yazılarınızı daha etkili kılacaktır.
16:15:23
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:16:52
Öğrenci
hocam soru kafamı karıştırdı ama
16:16:53
💭 AI Öğretmen
Güzel düşünüyorsun
16:17:05
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, size nedenini açıklayayım...
16:17:07
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının iki farklı durumu vardır: biri anlatımı pekiştiren ikilemeler, diğeri ise gereksiz sözcük kullanımı sonucu ortaya çıkan anlatım bozukluklarıdır.
16:17:08
AI Öğretmen
Anlatım bozukluğunda, aynı anlamı taşıyan kelimeler gereksiz yere yan yana kullanılır ve bu durum cümlenin anlamının gereksiz yere uzamasına yol açar. Örneğin, "istirahat edip dinlenmek" ifadesinde "istirahat" ve "dinlenmek" aynı anlama geldiği için biri çıkarılabilir.
16:17:10
AI Öğretmen
Oysa anlatımı pekiştiren ikilemelerde, eş veya yakın anlamlı kelimeler kalıplaşmış şekilde birlikte kullanılır ve anlamı güçlendirir, genişletir. Mesela "eş dost" ifadesi sadece "dost" kelimesinden daha kapsamlıdır ve anlatımı zenginleştirir.
16:17:11
AI Öğretmen
Buradaki temel fark, anlatım bozukluğunda kelimelerin gereksiz ve anlamı tekrar eden şekilde kullanılması, ikilemelerde ise kelimelerin anlamı pekiştirmek için bilinçli ve yerinde kullanılmasıdır.
16:17:11
AI Öğretmen
Bu yüzden, cümledeki kelimelerin amacına ve anlam katkısına dikkat etmek gerekir; gereksiz tekrarlar anlatım bozukluğu yaratır, anlamı güçlendiren ikilemeler ise doğru ve etkili kullanımdır.
16:17:13
AI Öğretmen
Bu açıklamalar ışığında, doğru cevap; anlatım bozukluğunda gereksiz tekrar söz konusu iken, ikilemelerde anlam pekiştirilir ve bu nedenle anlatım bozukluğu oluşmaz şeklindedir.
16:17:14
AI Öğretmen
Öğrenmeye devam etmek çok önemli, böyle sorular üzerinde düşünmek dil becerilerinizi geliştirir, pes etmeyin!
16:17:14
AI Öğretmen
Şimdi daha iyi anladın mı?
16:18:51
Öğrenci
evet hocam
16:18:51
💭 AI Öğretmen
Devam edelim o halde
16:18:59
Görsel
Görsel
16:19:03
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler, anlamları birbirine çok benzeyen ama tamamen aynı olmayan ve aralarında küçük anlam farkları bulunan kelimelerdir.
16:19:05
AI Öğretmen
Bu demek oluyor ki, iki kelime birbirine yakın anlama sahip olsa da, kullanıldıkları yerde tam olarak aynı şekilde kullanılamayabilirler.
16:19:06
AI Öğretmen
Örneğin, dost ve ahbap kelimeleri birbirine yakın anlamlıdır.
16:19:08
AI Öğretmen
Dost, güçlü ve güvenilir arkadaş demektir yani senin için çok önemli biri olabilir.
16:19:11
AI Öğretmen
Ahbap ise, daha çok samimi tanıdık anlamına gelir yani yakın ama dost kadar güçlü bir bağ olmayabilir.
16:19:13
AI Öğretmen
Başka bir örnek beklemek ve durmak kelimeleridir.
16:19:15
AI Öğretmen
Beklemek demek, bir şeyin olmasını isteyip onun için zaman geçirmek anlamına gelir.
16:19:15
AI Öğretmen
Durmak ise, o anda yapılan herhangi bir hareketi kesmek anlamını taşır, yani hareket etmeyi bırakmak demektir.
16:19:16
AI Öğretmen
Bu örneklerdeki kelimeler birbirine yakın anlamlıdır fakat kullanıldıkları yerlerde aralarındaki küçük farklar önemlidir.
16:19:17
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
16:21:00
Öğrenci
hocam ben konuyu anladım sanırım yanlış yere tıklamışım :)
16:21:03
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
16:21:03
Görsel
Görsel
16:21:07
AI Öğretmen
Zıt anlamlı ya da karşıt anlamlı sözcükler, anlam olarak birbirinin tam tersini ifade eden kelimelerdir.
16:21:09
AI Öğretmen
Mesela, maddi kelimesinin zıt anlamlısı manevidir. Maddi şeyler elle tutulup gözle görülebilirken, manevi olanlar duygularla ilgilidir ve hissedilir.
16:21:10
AI Öğretmen
Çabuk kelimesinin zıt anlamlısı yavaştır, yani biri hızlıyken diğeri daha ağır ve sakin hareket eder.
16:21:12
AI Öğretmen
Alt kelimesinin zıt anlamlısı üst kelimesidir. Alt aşağıyı, üst ise yukarıyı gösterir.
16:21:13
AI Öğretmen
Ağır kelimesinin tam tersi ise hafiftir. Ağır demek daha zor taşınan, hafif ise kolay taşınabilen anlamına gelir.
16:21:15
AI Öğretmen
Başka örnekler de vardır: kısa ile uzun, ölü ile diri, ince ile kaba, açık ile kapalı birbirinin zıttıdır.
16:21:16
AI Öğretmen
Aç kelimesinin zıttı tok, alçak kelimesinin zıttı ise yüksektir.
16:21:17
AI Öğretmen
İhtiyar kelimesinin zıt anlamlısı genç, iyi kelimesinin ise kötüdür.
16:21:17
AI Öğretmen
Bol ve dar, sıcak ve soğuk, büyük ve küçük kelimeleri de karşıt anlamlı sözcüklerdir.
16:21:18
AI Öğretmen
Olumsuzluk ve karşıt anlamlılık karıştırılmamalıdır. Yani bir şeyin tersi olmak başka, olumsuz olmak başkadır.
16:21:20
AI Öğretmen
Mesela çekmek ile itmek zıt anlamlıdır. Çekmek bir şeyi kendine çekmek, itmek ise bir şeyi uzaklaştırmak demektir.
16:21:21
AI Öğretmen
Ama çekmemek demek, sadece çekme işini yapmamak anlamına gelir. Yani çekmemek ve itmek aynı şey değildir.
16:21:22
AI Öğretmen
Zıt anlamlı kelimeler konusunu anladın mı?
16:22:32
Öğrenci
Zıt anlamlı kelimelerin yapısal özellikleri nelerdir?
16:22:35
💭 AI Öğretmen
Hemen açıklayacağım
16:22:38
AI Öğretmen
Zıt anlamlı kelimelerin yapısal özellikleri şunlardır: Genellikle birbirinin tam tersini ifade ederler ve anlam olarak karşıtlık taşırlar.
16:22:39
AI Öğretmen
Bu kelimeler çoğunlukla aynı dil kökenine sahip olabilir veya farklı kökenlerden gelebilirler.
16:22:41
AI Öğretmen
Yapısal olarak, bazen zıt anlamlı kelimeler ek alarak (örneğin, "aç" ve "kapalı") ya da tamamen farklı köklerden oluşabilirler (örneğin, "iyi" ve "kötü").
16:22:43
AI Öğretmen
Ayrıca, zıt anlamlı kelimeler bazen isim, sıfat veya fiil olabilirler ve cümlenin anlamını netleştirmek için kullanılırlar.
16:22:45
AI Öğretmen
Olumsuzluk eki almakla zıt anlamlı olmak farklıdır; zıt anlamlı kelimeler anlamca birbirinin tam tersidir, olumsuzluk ise sadece eylemin yapılmamasını ifade eder.
16:22:46
AI Öğretmen
Bu açıklamalar zıt anlamlı kelimelerin yapısal özelliklerini anlamanı sağladı mı?
16:23:56
Öğrenci
hocam pek sağlamadı sanki :(
16:24:00
💭 AI Öğretmen
Tamam, konuyu tekrar açıklayalım
16:24:02
AI Öğretmen
Zıt anlamlı ya da karşıt anlamlı sözcükler, birbirinin tam tersini ifade eden kelimelerdir.
16:24:04
AI Öğretmen
Yani bir sözcüğün anlattığı şeyle, zıt anlamlısı tam olarak karşı anlamı anlatır.
16:24:05
AI Öğretmen
Örneğin maddi ve manevi sözcükleri birbirinin karşıtıdır çünkü biri somut şeyleri, diğeri ise soyut şeyleri anlatır.
16:24:07
AI Öğretmen
Çabuk ile yavaş kelimeleri de birbirine zıttır; biri hızlı olmayı anlatırken diğeri ağır hareket etmeyi anlatır.
16:24:08
AI Öğretmen
Alt ve üst kelimeleri de yön olarak ters anlamlar taşır.
16:24:09
AI Öğretmen
Ağır-hafif ise bir nesnenin kütle olarak tam tersi durumunu belirtir.
16:24:11
AI Öğretmen
Bunun dışında kısa-uzun, ölü-diri, ince-kaba, açık-kapalı gibi kelimeler de birbirinin tam tersi anlamdadır.
16:24:12
AI Öğretmen
Mesela aç olan biri yemek isterken, tok olan biri yemek istemez; bu yüzden bu kelimeler de birbirinin karşıtıdır.
16:24:14
AI Öğretmen
Alçak-yüksek, ihtiyar-genç, iyi-kötü kelimeleri de birinin anlattığını tam tersiyle anlatır.
16:24:16
AI Öğretmen
Bol-dar, sıcak-soğuk, büyük-küçük gibi kelimeler de karşıt anlamlıdır.
16:24:19
AI Öğretmen
Ama olumsuzluk farklıdır; yani bir kelimeye -me, -ma gibi olumsuzluk ekleri gelince bu zıt anlamlı olmaz.
16:24:20
AI Öğretmen
Örneğin çekmek fiili bir şeyi kendine doğru almak demektir, itmek ise tam tersine, bir şeyi uzağa doğru göndermektir ve bunlar zıttır.
16:24:21
AI Öğretmen
Ama çekmemek dendiğinde sadece o işi yapmamak olur, itmek anlamına gelmez.
16:24:22
AI Öğretmen
Zıt anlamlı kelimelerle ilgili bu açıklamayı şimdi daha iyi anladın mı?

Voltran Okul Analiz Sistemi