Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
13:57:02
💭 AI Öğretmen
Başlıyoruz hemen
13:57:02
Görsel
13:57:05
AI Öğretmen
Beş duyu organımız olarak bildiğimiz görme, işitme, koklama, tatma ve dokunma ile hissedilebilen varlıklara verilen adlar somut anlamlı sözcüklerdir.
13:57:06
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi kelimeler somut anlam taşır, çünkü bunları duyu organlarımızla algılayabiliriz.
13:57:08
AI Öğretmen
Eğer bir varlığı, durumu ya da kavramı beş duyu organımızla algılayamıyorsak, o kelime soyut anlamlıdır.
13:57:11
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duyguları göremez, dokunamaz, koklayamaz, tadamaz veya duyamayız; bu yüzden bu kelimeler soyut anlamlıdır.
13:57:13
AI Öğretmen
Bir kelimenin anlamı, kullanıldığı cümleye göre değişebilir; aynı kelime bir cümlede somut, başka bir cümlede soyut bir anlam kazanabilir.
13:57:15
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler, “-lık” eki aldıklarında soyut anlamlı olur; örneğin anne kelimesi somuttur, ama annelik dediğimizde soyut bir kavrama dönüşür.
13:57:17
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan kelimesi somutken, insanlık kelimesi soyut bir anlam taşıyan bir kavram haline gelir.
13:57:17
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
13:58:13
Öğrenci
Anladım
13:58:15
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
13:58:15
Görsel
13:58:17
AI Öğretmen
Aynı türden varlıkların hepsini kapsayan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
13:58:19
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı yani belirli bir şeyi anlatan sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
13:58:20
AI Öğretmen
Burada kapsam yani kapsadığı şeyler azalmaya başlar; önce genel, sonra daha özel olur.
13:58:23
AI Öğretmen
Örneğin, genelden özele bir sıra yaparsak "Bitki", "Ağaç", "Çam", "Kızıl Çam" şeklinde bir zincir oluşur.
13:58:24
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlamlıya gidildikçe sözcüğün kapsadığı varlıkların sayısı azalır; yani daha az şey ifade eder.
13:58:25
AI Öğretmen
Bir sözcük bulunduğu cümleye göre de genel ya da özel anlamlı olabilir.
13:58:27
AI Öğretmen
Mesela "Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde mektup kelimesi tüm mektupları anlatıyor ve burada genel anlamlıdır.
13:58:29
AI Öğretmen
Ama "Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise mektup kelimesi sadece bir tane, belirli bir mektubu kastettiği için özel anlamlıdır.
13:58:30
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir kısım var mı?
13:59:13
Öğrenci
Anladım
13:59:16
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
13:59:16
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
13:59:23
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
13:59:24
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
13:59:27
AI Öğretmen
“Ağaç” sözcüğünün genel anlamda kullanılması ne anlama gelir sizce?
13:59:30
AI Öğretmen
Bu cümlede “ağaç” kelimesi tek bir ağacı mı yoksa tüm ağaçları mı kapsıyor olabilir?
13:59:32
AI Öğretmen
Cümlelerdeki “ağaç” kelimesinin hangi anlamda kullanıldığını anlamak için cümlenin bağlamına nasıl bakabiliriz?
13:59:52
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
13:59:52
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
13:59:59
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü B şıkkında "ağacın en üst dalı" ifadesi belirli bir ağacı anlatıyor, yani özel anlamda kullanılmış.
14:00:05
AI Öğretmen
Genel anlamda kullanılmış bir sözcük, türünün tamamını ifade eder. C şıkkındaki "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesinde ise "ağaç" tüm ağaçları kapsayan genel anlamda kullanılmıştır.
14:00:08
AI Öğretmen
Buradaki fark, özel anlamda tek bir nesneden bahsetmekle, genel anlamda o nesne türünün tamamından bahsetmek arasındadır. Örneğin "Kedi miyavladı" dediğimizde belirli bir kediden söz ederiz, ama "Kedi fareyi kovar" dediğimizde tüm kediler için geçerli bir yargı olur.