AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
25 October 2025, 11:30
Bitiş
25 October 2025, 12:07
Süre
18 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

11:30:32
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
11:30:33
💭 AI Öğretmen
Harika, hemen başlıyoruz
11:30:33
🎥 Video
11:30:34
AI Öğretmen
Mecaz anlamın ne olduğunu ve nasıl oluştuğunu anladınız mı?
11:31:59
Öğrenci
Anladım
11:32:01
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
11:32:01
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kesmek” kelimesi mecaz anlamda kullanılmıştır?
11:32:17
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
11:32:17
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:32:23
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
11:32:25
AI Öğretmen
"Kesmek" kelimesi B şıkkında "dikkatle bakmak, süzmek" anlamında kullanılarak mecaz bir anlam kazanmış.
11:32:26
AI Öğretmen
Diğer şıklarda ise bir şeyi ayırmak, kısaltmak veya yaralamak gibi gerçek anlamlarında kullanılmıştı.
11:32:27
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimelerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanması demektir, bunu çok iyi yakalamışsın!
11:32:28
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
11:32:28
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:33:19
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:33:20
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
11:33:26
Görsel
Görsel
11:33:29
AI Öğretmen
Sözcüğün yan anlamı ile mecaz anlamı birbirine karıştırılmamalıdır.
11:33:29
AI Öğretmen
Yan anlamda, bir kelimenin temel anlamıyla şekil, işlev ya da başka bir bakımdan bağlantısı devam eder.
11:33:30
AI Öğretmen
Mecaz anlamda ise sözcük, temel anlamından tamamen uzaklaşıp yepyeni, bambaşka bir anlam kazanır.
11:33:31
AI Öğretmen
Bazen kelimeler başka kelimelerle birleşerek de mecaz anlam oluşturabilir.
11:33:33
AI Öğretmen
Birden fazla kelime bir araya geldiğinde ortaya çıkan anlam, çoğu zaman temel anlamdan büsbütün farklı olabilir.
11:33:33
AI Öğretmen
Sözcüğün yan anlamı ile mecaz anlamı arasındaki farkı anladın mı?
11:34:03
Öğrenci
Anladım
11:34:05
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz soruya bakalım
11:34:05
❓ Soru basic
"Kurumak" sözcüğü aşağıdakilerden hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
11:34:32
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
11:34:33
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:34:37
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
11:34:39
AI Öğretmen
"Kurumak" kelimesi D şıkkında, yani "Yaşlı adam hastalıktan kurudu." cümlesinde, bir insanın çok zayıflaması ve erimesi anlamında kullanılarak mecaz anlam kazanmıştır.
11:34:41
AI Öğretmen
Diğer şıklarda ise ağaçların, derelerin veya ekinlerin suyunu kaybetmesi gibi gerçek anlamda kullanılmıştır.
11:34:42
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır.
11:34:43
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
11:34:44
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:35:06
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:35:07
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
11:35:11
Görsel
Görsel
11:35:15
AI Öğretmen
"Burun" kelimesi, Türkçede birden fazla anlamı olan, yani çok anlamlı bir sözcüktür.
11:35:17
AI Öğretmen
Temel anlamı ile "burun", insanların veya hayvanların nefes alıp verdikleri ve koku aldıkları organdır.
11:35:18
AI Öğretmen
Örneğin, "Geçirdiği burun ameliyatından sonra rahatladı." cümlesinde "burun" kelimesi, doğrudan vücudumuzdaki burunu anlatır ve temel anlamda kullanılmış olur.
11:35:20
AI Öğretmen
Yan anlamda ise "burun", şekil veya görev bakımından buruna benzeyen, bir nesnenin ucu veya çıkıntılı kısmı için kullanılabilir.
11:35:21
AI Öğretmen
" Ayakkabısının burnu açılmış, üstü başı perişan bir hâldeydi." cümlesinde ayakkabıdaki ön kısım, yani ayakkabının ucu kastedilmiştir; burada "burun" kelimesi yan anlam kazanmıştır.
11:35:23
AI Öğretmen
Mecaz anlamda "burun" kelimesi, burunun gerçeklerinden tamamen farklı bir şekilde, bir kişinin davranışı veya kişiliği ile ilgili anlamlar taşır.
11:35:25
AI Öğretmen
" Son günlerde, burnundan yanına yaklaşılmıyor." cümlesinde ise "burun" kelimesi, bir kişinin kibirli, ulaşılmaz ya da burnu havada biri olduğunu ifade etmek için kullanılmıştır ve burada mecaz anlamda yer alır.
11:35:26
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı, yoksa burun kelimesinin anlamlarıyla ilgili sorunun var mı?
11:36:48
Öğrenci
Anladım
11:36:51
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
11:36:51
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?
11:37:41
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
11:37:41
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:37:45
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
11:37:48
AI Öğretmen
"Çekmecenin gözü" ifadesindeki "göz" kelimesi, görme organı olan gerçek anlamından farklı olarak, çekmecenin bir bölümünü, bölmesini ifade ediyor.
11:37:49
AI Öğretmen
İşte bu, bir kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanması, yani mecaz anlamdır.
11:37:51
AI Öğretmen
Bu tür kullanımlar, dilimize zenginlik katar ve anlatımı güçlendirir. Çok doğru bir tespit!
11:37:52
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
11:37:52
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:38:13
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:38:14
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
11:38:19
Görsel
Görsel
11:38:22
AI Öğretmen
"Ağız" kelimesi, farklı cümlelerde temel, yan ve mecaz anlamlarda kullanılabilir.
11:38:23
AI Öğretmen
Temel anlam, bir kelimenin akla ilk gelen, gerçek anlamıdır.
11:38:25
AI Öğretmen
"Ağzındaki yara yüzünden yemek yiyemiyordu." cümlesinde "ağız" kelimesi, insan vücudundaki organ ismi olarak kullanılmıştır ve bu temel anlam kullanımına örnektir.
11:38:27
AI Öğretmen
Yan anlam, bir kelimenin temel anlamından uzaklaşmadan, benzerlik veya ilişki yoluyla kazandığı yeni anlamdır.
11:38:29
AI Öğretmen
"Yol ağzında iki kişi onu bekliyordu." cümlesinde "ağız" iki yolun birleştiği yer olarak kullanılmış ve bu şekilde yan anlam kazanmıştır.
11:38:30
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimenin temel anlamından tamamen ayrılıp soyut bir kavram ya da durumu anlatmak için kullanılmasıdır.
11:38:31
AI Öğretmen
"Müdürü karşısında görünce ağız değiştirdi." cümlesinde ise "ağız değiştirmek", kişinin düşünce veya sözünü değiştirmesi anlamında kullanılmıştır ve bu kullanım mecaz anlam olur.
11:38:32
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısımları anladın mı?
11:39:15
Öğrenci
Anladım
11:39:17
💭 AI Öğretmen
Hadi şimdi soruya geçelim
11:39:17
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “koyu” kelimesi mecaz anlamlı olarak kullanılmıştır?
11:39:37
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
11:39:37
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:39:41
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim, doğru şıkkı buldun!
11:39:43
AI Öğretmen
"Koyu" kelimesi C şıkkında "koyu bir taraftar" derken, taraftarlığın yoğunluğunu ve bağlılığını ifade ederek mecaz anlamda kullanılmıştır.
11:39:43
AI Öğretmen
Diğer şıklarda ise rengin veya kıvamın yoğunluğunu belirterek gerçek anlamıyla kullanılmıştı.
11:39:44
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimelerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır. Bu ayrımı çok iyi yakalamışsın!
11:39:46
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
11:39:46
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:58:54
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:58:55
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyoruz
11:58:59
Görsel
Görsel
11:59:02
AI Öğretmen
"Diş" kelimesi Türkçede birden fazla anlamda kullanılabilen bir sözcüktür.
11:59:03
AI Öğretmen
Kelimenin ilk ve en sık kullanılan anlamı temel anlamdır.
11:59:05
AI Öğretmen
"Çocuğun dişleri inci gibi bembeyazdı." cümlesinde geçen "diş" kelimesi, ağzımızda yer alan ve yemekleri çiğnememize yarayan organı ifade etmektedir.
11:59:06
AI Öğretmen
Burada "diş" kelimesi, kendi gerçek ve ilk anlamında, yani temel anlamda yer almıştır.
11:59:07
AI Öğretmen
Yan anlamda ise kelimenin temel anlamına benzerlik kurulup, başka bir nesneye ad olarak verilmesi söz konusudur.
11:59:09
AI Öğretmen
"Testerenin dişleri iyice aşınmıştı." cümlesinde "diş" kelimesi, testere üzerindeki kesici çıkıntılar için kullanılmıştır.
11:59:11
AI Öğretmen
Bu kullanımda, testerenin çıkıntıları dişin şekline benzediği için, "diş" kelimesi yan anlamda kullanılmıştır.
11:59:12
AI Öğretmen
Mecaz anlam ise, kelimenin temel anlamından tamamen uzaklaşıp soyut bir durumu ya da kavramı ifade ettiği durumdur.
11:59:15
AI Öğretmen
"Ona diş geçirebileceğinizi sanıyorsanız tekrar düşünün derim." cümlesinde "diş geçirmek" ifadesi, birine üstün gelmek ya da birisini alt etmek anlamıyla yani mecaz olarak kullanılmıştır.
11:59:16
AI Öğretmen
Bu cümlede "diş" kelimesi ağzımızdaki organ değil, güç ve yeteneği simgelemektedir.
11:59:17
AI Öğretmen
Anlattığım bu farklı anlamlar konusunda kafan net oldu mu?
12:00:11
Öğrenci
Anladım
12:00:14
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
12:00:15
❓ Soru basic
I. Lokantada yediği yemek dokunmuş galiba. II. Annesi koltukta uyuyakalan çocuğa sevgiyle dokundu. III. Misafirliğe gidince hiçbir yere dokunma sakın! IV. İçli sesiyle söylediği bu ayrılık türküsü bana çok dokundu. “Dokunmak” sözcüğü yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangilerinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
12:00:50
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
12:00:51
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
12:00:56
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
12:00:58
AI Öğretmen
"Dokunmak" kelimesinin I. cümlede yemeğin rahatsız etmesi, IV. cümlede ise bir türkünün duygusal olarak etkilemesi anlamında kullanılması, kelimenin mecaz anlamda kullanıldığını gösteriyor.
12:01:00
AI Öğretmen
Gerçek anlam, kelimenin akla gelen ilk anlamıyken, mecaz anlam kelimenin farklı bir anlamda, genellikle soyut bir durumu ifade etmek için kullanılmasıdır.
12:01:01
AI Öğretmen
Bu ayrımı çok iyi yakalamışsın, aferin!
12:01:02
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
12:01:02
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
12:01:28
Öğrenci
Olur, devam edelim
12:01:28
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
12:01:35
Görsel
Görsel
12:01:38
AI Öğretmen
"Bağ" kelimesi Türkçede farklı anlamlarda kullanılmaktadır.
12:01:40
AI Öğretmen
Temel anlam olarak "bağ", ayakkabıların ip kısmı anlamında kullanılır: "Ayakkabımın bağı çözüldü."
12:01:42
AI Öğretmen
Yan anlam ise, "bağ"ın bir sebze demeti olarak geçtiği kullanımdır: "Pazarda iki bağ maydanoz bulamadım."
12:01:43
AI Öğretmen
Mecaz anlam ise kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşılarak soyut bir kavrama işaret eder.
12:01:44
AI Öğretmen
"Türk Devleti'ne vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür." cümlesinde "bağ", bir insanın devlete olan manevi ve hukuki ilişkisini, yani aidiyetini ifade etmektedir.
12:01:45
AI Öğretmen
Bu kullanımda "bağ" kelimesi gerçek anlamı dışında, soyut bir ilişkiyi belirtmek için mecaz anlamda kullanılmıştır.
12:01:46
AI Öğretmen
Anlatılan bu farklı anlamları anladın mı?
12:02:22
Öğrenci
Anladım
12:02:25
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya bakalım
12:02:25
❓ Soru basic
Basit insanların tekdüze bir hayatı varken büyük insanların her zaman eğlenceli ve renkli hayatı olur. Yukarıdaki sözcüklerden hangileri mecaz anlamda kullanılmıştır?
12:03:09
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
12:03:10
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
12:03:14
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
12:03:16
AI Öğretmen
"Basit" kelimesi burada "sıradan", "renkli" kelimesi ise "eğlenceli, hareketli" anlamında kullanılarak gerçek anlamlarından uzaklaşmış, yani mecaz anlam kazanmıştır.
12:03:18
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimelerin cümle içinde farklı bir duygu veya düşünceyi ifade etmek için kullanılmasıdır. Bu, dilimizi daha zengin ve etkileyici kılar!
12:03:19
AI Öğretmen
Doğru cevap A şıkkıdır.
12:03:19
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
12:03:41
Öğrenci
Olur, devam edelim
12:03:42
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyoruz
12:03:46
Görsel
Görsel
12:03:49
AI Öğretmen
"Okumak" kelimesi Türkçede farklı anlamlara sahip olan çok anlamlı bir sözcüktür.
12:03:50
AI Öğretmen
Temel anlamı, bir metni veya yazıyı gözle takip ederek sesli ya da sessiz bir şekilde çözümlemektir.
12:03:52
AI Öğretmen
Örneğin, "Kâğıda yazılanları yüksek sesle okudu." cümlesinde "okumak", bir yazıyı sesli olarak çözümlemek anlamında kullanılmıştır.
12:03:53
AI Öğretmen
Yan anlamı ise bir okulda eğitim almak ya da öğrenim görmektir.
12:03:55
AI Öğretmen
"Üniversiteyi okumak için İstanbul'a geldi." cümlesinde ise "okumak" kelimesi, bir eğitim kurumunda öğrenim görmek anlamında kullanılmıştır.
12:03:56
AI Öğretmen
Mecaz anlamında ise "okumak", bir kişinin davranışlarından veya yüz ifadelerinden bir durumu, duyguyu anlamak ya da sezmek anlamındadır.
12:04:00
AI Öğretmen
"Onun yalan söylediğini gözlerinden okuyordum." cümlesinde ise "okumak", birinin gözlerinden duygusunu veya düşüncesini çözmek anlamında, yani gerçek anlamından uzaklaşarak mecaz anlamda kullanılmıştır.
12:04:00
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?
12:04:45
Öğrenci
Anladım
12:04:48
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
12:04:48
❓ Soru basic
Yazılarına karşı ince bir duyarlılığı ve enfes bir dili vardı. (II) Okuyan gönlü titremeden bitirmezdi. (III) Çaktırmadan da bir dostluk kurardı okuyucusuyla. (IV) Tarifi ve anlaşılması en zor ilişkidir yazar ve okuyucu ilişkisi. Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangilerinde mecaz anlamlı sözcük kullanılmamıştır?
12:05:23
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
12:05:23
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
12:05:27
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
12:05:29
AI Öğretmen
İlk cümlede "ince bir duyarlılık" ifadesindeki "ince" kelimesi, gerçek anlamından farklı olarak "zarif, hassas" anlamında kullanılmış ve bu da mecaz anlamdır.
12:05:31
AI Öğretmen
İkinci cümlede ise "gönlü titremek" deyimi, gerçek anlamı dışında "çok etkilenmek" anlamında kullanıldığı için mecazdır.
12:05:32
AI Öğretmen
Üçüncü ve dördüncü cümlelerde ise sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılmış, yani mecaz anlam içermemektedir.
12:05:33
AI Öğretmen
Bu yüzden mecaz anlamlı sözcük kullanılmayan cümleler III ve IV numaralı cümlelerdir.
12:05:35
AI Öğretmen
Özetle, doğru cevap "III ve IV" olmalıdır. Bu konudaki dikkatiniz için teşekkür ederim, böylece mecaz anlamı daha iyi anlayabilirsiniz.
12:05:35
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
12:06:09
Öğrenci
Olur, devam edelim
12:06:10
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
12:06:19
AI Öğretmen
Bu derste mecaz anlamın ne olduğu, temel ve yan anlamlardan nasıl ayrıldığı üzerinde durduk. Ayrıca "burun", "ağız", "diş", "bağ" ve "okumak" gibi çok anlamlı kelimelerin temel, yan ve mecaz anlamlarını örneklerle inceledik. Anlatılanlarla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
12:07:34
Öğrenci
Anladım hocam.
12:07:40
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!