Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:22:08
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
17:22:08
Görsel
17:22:12
AI Öğretmen
Dikdörtgenlerde alan ile çevre, ilk bakışta bağlantılı gibi dursa da aslında birbirinden farklı iki ölçüdür.
17:22:13
AI Öğretmen
Alan, dikdörtgenin iç kısmının ne kadar yer kapladığını; çevre ise etrafındaki kenarların toplam uzunluğunu gösterir.
17:22:15
AI Öğretmen
İki farklı dikdörtgenin alanları eşit olabilir, yani ikisi de içte aynı büyüklükte bir bölge kaplayabilir.
17:22:18
AI Öğretmen
Ama bu durum, onların çevre uzunluklarının da mutlaka eşit olacağı anlamına gelmez; yani kenarlarının toplam uzunluğu farklı olabilir.
17:22:19
AI Öğretmen
Aynı şekilde, iki dikdörtgenin çevreleri eşit olabilir, yani etrafını dolaştığımızda toplam uzunlukları aynı çıkabilir.
17:22:21
AI Öğretmen
Fakat bu iki dikdörtgenin alanları, yani kapladıkları iç bölge büyüklükleri, aynı olmak zorunda değildir.
17:22:23
AI Öğretmen
Bu yüzden bir dikdörtgenin kenar uzunlukları değiştirildiğinde, iç bölgenin büyüklüğü olan alan ile dış sınırın uzunluğu olan çevre her zaman aynı şekilde etkilenmez.
17:22:24
AI Öğretmen
Bazı durumlarda alan sabit kalırken çevre değişebilir, ya da çevre sabit kalırken alan değişebilir.
17:22:25
AI Öğretmen
Dikdörtgenlerde alan ve çevre arasındaki farkı anladınız mı?
17:23:21
Öğrenci
Anladım
17:23:24
💭 AI Öğretmen
O zaman ilerleyelim
17:23:25
❓ Soru medium
Alanı 48 metrekare olan ve kenar uzunlukları metre cinsinden birer tam sayı olan dikdörtgen şeklindeki bir tarlanın etrafına çekilebilecek çitin uzunluğu en az kaç metre olabilir?
17:25:37
Öğrenci
Cevabım: hacam 52 bir dikdörtgenin uzun kenarı 24 kısa kenarıda 2 olabilir bunun içinde 52 çit olabilir
17:25:37
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:25:49
AI Öğretmen
Cevabın ne yazık ki yanlış. Doğru cevap: Çit uzunluğunun en az olabileceği değer 28 metredir.
17:25:55
AI Öğretmen
Bu sonuç, 48 = 6 × 8 için çevreyi 2 × (6 + 8) = 28 hesapladığımızda elde edilir ve diğer tüm çarpan çiftlerinin çevresinden daha küçüktür.
17:25:59
AI Öğretmen
Büyük ihtimalle sadece 2 ve 24 çarpan çiftini düşündün ve bu değerin en küçük olduğunu sandın; oysa tüm tam sayı çarpan çiftlerini (1–48, 2–24, 3–16, 4–12, 6–8) denemek gerekir. Dolayısıyla doğru cevap 28 metredir.
17:25:59
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:26:34
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:26:35
💭 AI Öğretmen
Hmm
17:26:42
Görsel
17:26:44
AI Öğretmen
Bir dikdörtgenin alanı, kısa kenar ile uzun kenarın çarpılmasıyla bulunur.
17:26:45
AI Öğretmen
Yani bir dikdörtgende bir kenara a, diğer kenara b dersek alan \(a \times b\) olur.
17:26:46
AI Öğretmen
Alanın 24 birim kare olması, bu iki kenarın çarpımının 24 olması gerektiği anlamına gelir.
17:26:48
AI Öğretmen
Bu yüzden, aynı alana sahip farklı dikdörtgenler oluşturmak için 24 sayısının çarpan çiftlerini kullanabiliriz.
17:26:49
AI Öğretmen
Örneğin kenar uzunlukları 1 ve 24 seçildiğinde alan \(1 \times 24 = 24\) olur.
17:26:51
AI Öğretmen
Burada da gördüğün gibi, 1 ve 24 çarpıldığında 24 elde edilir, yani alan şartını sağlar.
17:26:52
AI Öğretmen
Dikdörtgenin çevresi ise, iki kısa kenar ile iki uzun kenarın toplamıdır.
17:26:53
AI Öğretmen
Kenar uzunlukları a ve b ise çevre \((a + b) \times 2\) şeklinde hesaplanır.
17:26:55
AI Öğretmen
Bu nedenle kenarlar 1 ve 24 iken çevre \((1 + 24) \times 2 = 50\) birim olur.
17:26:57
AI Öğretmen
Önce 1 ile 24’ü toplayıp 25 buluruz, sonra 25’i 2 ile çarparak çevreyi 50 olarak hesaplarız.
17:26:59
AI Öğretmen
Kenarlar 4 ve 6 seçildiğinde alan yine \(4 \times 6 = 24\) olarak kalır.
17:27:01
AI Öğretmen
Yani 4 ile 6’yı çarptığımızda da 24 elde ederiz, bu yüzden alan değişmemiş olur.
17:27:02
AI Öğretmen
Fakat bu kez çevre \((4 + 6) \times 2 = 20\) birime düşer.
17:27:03
AI Öğretmen
Önce 4 ile 6’yı toplayıp 10 buluruz, sonra 10’u 2 ile çarparak çevreyi 20 olarak buluruz.
17:27:04
AI Öğretmen
Buradan şunu görürüz: Alan sabit kalırken dikdörtgen uzayıp inceldikçe çevre büyür.
17:27:06
AI Öğretmen
Buna karşılık, dikdörtgenin şekli kareye yaklaştıkça, yani kenarlar birbirine yaklaştıkça çevre küçülür.
17:27:08
AI Öğretmen
Bu nedenle, aynı alana sahip dikdörtgenler arasında kenarları birbirine en yakın olanın çevresi en küçüktür.
17:27:09
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
17:28:31
Öğrenci
Anladım
17:28:34
💭 AI Öğretmen
O zaman devam edelim
17:28:34
❓ Soru medium
Alanı 36 cm² olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin, çevre uzunluğu en az kaç santimetre olabilir?
17:29:38
Öğrenci
Cevabım: 26
17:29:38
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:29:47
AI Öğretmen
Cevabın maalesef yanlış; sen 26 bulmuşsun ama en küçük çevre 24 cm olmalı.
17:29:50
AI Öğretmen
Doğru çözümde 36'nın tüm çarpan çiftlerine bakıyoruz: (1,36), (2,18), (3,12), (4,9) ve (6,6); bunların çevreleri sırasıyla 74, 40, 30, 26 ve 24 cm çıkar.
17:29:53
AI Öğretmen
Buradaki kritik nokta, çevrenin en küçük olduğu durumun kenarların birbirine en yakın olduğu (6 ve 6, yani kare) durum olması; sen muhtemelen 4 ve 9’u son sanıp 6 ve 6’yı gözden kaçırdın. Dolayısıyla doğru cevap 24 cm’dir.
17:29:53
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:32:12
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:32:13
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
17:32:23
Görsel
17:32:27
AI Öğretmen
Çevre uzunluğu 20 m olan bir dikdörtgende, çevre formülü 2(a + b) olduğundan, iki farklı kenarın toplamı çevrenin yarısı olur ve bu yüzden a + b = 10 olmalıdır.
17:32:28
AI Öğretmen
Yani bu çevreye sahip olabilecek tüm dikdörtgenlerde, uzun ve kısa kenarların toplamı her zaman 10 olmak zorundadır.
17:32:30
AI Öğretmen
Aynı çevreye sahip farklı dikdörtgenler, bu a + b = 10 şartını sağlayan farklı kenar çiftleri seçilerek oluşturulabilir.
17:32:31
AI Öğretmen
Örneğin bir dikdörtgende kenarlar 1 m ve 9 m seçilirse, bu iki kenarın toplamı 1 + 9 = 10 olduğu için çevre yine 20 m olur.
17:32:33
AI Öğretmen
Bu durumda alan, kenar uzunluklarının çarpımıyla hesaplanır ve 1 × 9 = 9 m² bulunur.
17:32:35
AI Öğretmen
Başka bir dikdörtgende kenarlar 5 m ve 5 m seçilirse, yine 5 + 5 = 10 olacağı için çevre 20 m olur.
17:32:37
AI Öğretmen
Bu durumda alan 5 × 5 = 25 m² olarak hesaplanır.
17:32:39
AI Öğretmen
Yani çevreleri aynı olan bu iki dikdörtgenden, kenarları 1 ve 9 olanın alanı 9 m² iken, kenarları 5 ve 5 olanın alanı 25 m²’dir.
17:32:41
AI Öğretmen
Buradan şu sonuç çıkar: Çevreleri aynı olan dikdörtgenler arasında, kenar uzunlukları birbirine en yakın olanın, yani kareye en çok benzeyenin alanı en büyüktür.
17:32:42
AI Öğretmen
Kenar uzunlukları birbirinden ne kadar uzaklaşırsa, yani biri çok küçük diğeri çok büyük olursa, alan o kadar küçülür.
17:32:44
AI Öğretmen
Bu yüzden sabit çevreli dikdörtgenler içinde, kareye en yakın olan dikdörtgen en büyük alana sahiptir, kenarlar arasındaki fark arttıkça alan azalır.
17:32:45
AI Öğretmen
Anlattığım kısımlar senin için anlaşılır mı?
17:35:14
Öğrenci
nocam bu arada siz önceki soruyu yanlış cevapladınız dikdörtgen demiştiniz kare değil
17:35:20
💭 AI Öğretmen
Hemen düzeltiyorum
17:35:23
AI Öğretmen
Dikdörtgen tanımı gereği, kenar uzunlukları birbirine eşit olan şekil aslında özel bir dikdörtgendir ve kare olarak adlandırılır.
17:35:24
AI Öğretmen
Karenin de dikdörtgenler sınıfına dahil olduğunu bilmek önemli; yani kare, kenarları eşit olan bir dikdörtgendir.
17:35:26
AI Öğretmen
Bu yüzden çevresi 20 m olan bir dikdörtgende kenarlar 5 m ve 5 m ise, bu durum kareyi ifade eder ama aynı zamanda dikdörtgen koşullarını da sağlar.
17:35:27
AI Öğretmen
Yani önceki açıklamada kare örneği vermemiz yanlış değil, çünkü kare dikdörtgenin özel bir türüdür.
17:35:28
AI Öğretmen
Kısacası, çevresi sabit olan dikdörtgenler arasında kenar uzunlukları eşit olan yani kareye en yakın olan dikdörtgenin alanı en büyüktür.
17:35:28
AI Öğretmen
Bunu anladın mı?
17:43:59
Öğrenci
Anladım
17:44:02
💭 AI Öğretmen
Hmm
17:44:02
❓ Soru medium
Ayşe ve Fatma, çevre uzunluğu 24 metre olan ve kenar uzunlukları tam sayı olan dikdörtgenler çiziyorlar. Ayşe, kenar uzunlukları 1 metre ve 11 metre olan bir dikdörtgen çiziyor. Fatma ise aynı çevre uzunluğuna sahip ama alanı olabilecek en büyük olan bir dikdörtgen çiziyor. Fatma'nın çizdiği dikdörtgenin alanı, Ayşe'nin çizdiği dikdörtgenin alanından kaç metrekare fazladır?
17:54:33
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
17:54:33
💭 AI Öğretmen
Tamam, şimdi en son bu soruya bakıyorduk
17:54:34
❓ Soru medium
Ayşe ve Fatma, çevre uzunluğu 24 metre olan ve kenar uzunlukları tam sayı olan dikdörtgenler çiziyorlar. Ayşe, kenar uzunlukları 1 metre ve 11 metre olan bir dikdörtgen çiziyor. Fatma ise aynı çevre uzunluğuna sahip ama alanı olabilecek en büyük olan bir dikdörtgen çiziyor. Fatma'nın çizdiği dikdörtgenin alanı, Ayşe'nin çizdiği dikdörtgenin alanından kaç metrekare fazladır?
18:01:50
Öğrenci
cevap 2
18:01:53
💭 AI Öğretmen
Şimdi not ettim
18:01:57
AI Öğretmen
Cevabın ne yazık ki yanlış.
18:01:59
AI Öğretmen
Doğru cevap, Fatma’nın dikdörtgeninin Ayşe’ninkinden **25 m²** daha büyük alana sahip olmasıdır.
18:02:03
AI Öğretmen
Çünkü Ayşe’nin dikdörtgeninin alanı 1×11 = 11 m², çevresi 24 m olan dikdörtgenin en büyük alanı ise kenarlar eşit olduğunda, yani 6×6 = 36 m² olduğunda elde edilir; fark 36 − 11 = 25 m²’dir.
18:02:04
AI Öğretmen
Muhtemel karışıklık, çevresi sabit bir dikdörtgende alanın en büyük olması için kenarların birbirine en yakın (hatta eşit, yani kare) olması gerektiğini gözden kaçırman olabilir.
18:02:04
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:02:17
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:02:19
💭 AI Öğretmen
Hmm
18:02:25
Görsel
18:02:27
AI Öğretmen
Alanı ve çevresi aynı anda verilen bir dikdörtgeni bulmak için önce alan şartını sağlayan kenar çiftleri belirlenir.
18:02:28
AI Öğretmen
Alanı 18 olan bir dikdörtgende, 18’i veren çarpan ikilileri 1 ve 18, 2 ve 9, 3 ve 6’dır.
18:02:30
AI Öğretmen
Sonra her kenar çifti için çevre kontrol edilir ve $\text{Çevre} = (\text{kısa kenar} + \text{uzun kenar}) \times 2$ bağıntısı kullanılır.
18:02:32
AI Öğretmen
1 ve 18 için $(1+18) \times 2 = 38$, 2 ve 9 için $(2+9) \times 2 = 22$ bulunur; bu ikisi çevre şartını sağlamaz.
18:02:34
AI Öğretmen
3 ve 6 için $(3+6) \times 2 = 18$ olduğundan, alanı 18 ve çevresi 18 olan dikdörtgenin kenarları 3 ve 6’dır.
18:02:37
AI Öğretmen
Alan ve çevresi verilen dikdörtgenin kenarlarını bulma yöntemini anladın mı?
18:02:49
Öğrenci
Anladım
18:02:52
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:02:53
❓ Soru medium
Bir bahçıvan, alanı 36 metrekare ve çevresi 30 metre olan dikdörtgen şeklinde bir çiçek tarhı yapmak istiyor. Bahçıvan, kenar uzunlukları için 4 metre ve 9 metreyi denediğinde çevrenin 26 metre olduğunu, 2 metre ve 18 metreyi denediğinde ise çevrenin 40 metre olduğunu görüyor ve doğru ölçüleri bulmakta zorlanıyor. Bahçıvanın denemediği ve doğru ölçüleri sağlayan kenar uzunlukları kaçar metredir?
18:08:52
Öğrenci
Cevabım: 12 ve 3
18:08:53
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:09:00
AI Öğretmen
Harika iş çıkarmışsın, alan için 36’nın çarpanlarını düşünüp sonra çevreyi kontrol ederek doğru kenarları bulmuşsun. Dikdörtgenin hem alanı 36 m² hem de çevresi 30 m olduğu için 3 m ve 12 m’lik kenarlar tam olarak bu iki şartı da sağlıyor.
18:09:01
AI Öğretmen
Therefore, the correct answer is 3 m ve 12 m.
18:09:01
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:10:18
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:10:19
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
18:10:28
Görsel
18:10:31
AI Öğretmen
Kare kuralı: Çevreleri aynı olan şekiller arasında en büyük alanı her zaman kare kaplar.
18:10:32
AI Öğretmen
Yani kenar uzunlukları eşit olan kare, aynı çevreye sahip dikdörtgenlere göre daha geniş bir alan kaplar.
18:10:33
AI Öğretmen
Alanı büyütmek için kenar uzunluklarının birbirine yakın olması gerekir.
18:10:34
AI Öğretmen
Bu yüzden kareye benzeyen şekiller, örneğin kenarları birbirine çok yakın olan dikdörtgenler, daha büyük alan verir.
18:10:35
AI Öğretmen
Yarım çevre kuralı: Bir dikdörtgenin çevresi verildiğinde kenarları bulmak için önce çevre 2’ye bölünür.
18:10:36
AI Öğretmen
Elde edilen değer, kısa kenar ile uzun kenarın toplamıdır.
18:10:37
AI Öğretmen
Yani çevre = 2 × (kısa kenar + uzun kenar) olduğu için, kısa kenar + uzun kenar = çevre ÷ 2 olur.
18:10:38
AI Öğretmen
Alan–çevre ayrımı: Alan hesaplamasında kenarlar çarpılır.
18:10:39
AI Öğretmen
Çevre hesaplamasında ise kenarlar toplanır ve 2 ile çarpılır.
18:10:39
AI Öğretmen
İnce ve uzun dikdörtgenlerde çevre görece büyük olurken alan küçük kalabilir.
18:10:42
AI Öğretmen
Kareye daha yakın, “tombul” şekillerin alanı daha büyük olur.
18:10:42
AI Öğretmen
Anlattığım kısımlar senin için anlaşılır oldu mu?
18:12:53
Öğrenci
Anladım
18:12:58
💭 AI Öğretmen
Güzel, şimdi ilerleyelim
18:12:59
❓ Soru medium
Çevresi 52 cm olan bir dikdörtgenin alanının alabileceği en büyük tam sayı değeri kaç santimetrekaredir?
18:13:23
Öğrenci
Cevabım: 25 ve 2
18:13:24
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:13:31
AI Öğretmen
Verdiğin cevap yanlış. Doğru cevap, alanın alabileceği en büyük tam sayı değeri 169 cm²’dir.
18:13:34
AI Öğretmen
Çevre 52 cm sabitken en büyük alan için dikdörtgenin kare olması gerekir; bu yüzden her kenar 52 ÷ 4 = 13 cm olur ve alan 13 × 13 = 169 cm² çıkar.
18:13:37
AI Öğretmen
Muhtemelen 25 ve 2’yi seçerken hem çevreyi (2×(25+2)=54) hem de “kenarları olabildiğince birbirine yakın seçmenin alanı büyüttüğünü” gözden kaçırdın. Dolayısıyla doğru cevap 169 cm²’dir.
18:13:37
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:13:48
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:13:49
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerleyelim
18:14:03
AI Öğretmen
Bu derste dikdörtgenlerde alan ve çevre kavramlarının birbirinden farklı olduğunu, alanın kenarların çarpımıyla, çevrenin ise kenarların toplamının iki katı ile hesaplandığını öğrendik. Ayrıca aynı alana sahip dikdörtgenlerin çevrelerinin farklı olabileceğini, aynı çevreye sahip dikdörtgenlerin ise alanlarının farklı olabileceğini gördük. Çevresi sabit olan dikdörtgenlerde alanın en büyük olması için kenarların birbirine yakın olması gerektiğini ve karenin bu açıdan özel bir dikdörtgen olduğunu konuştuk. Harika bir çalışma oldu, başarıların devamını dilerim! Görüşmek üzere!