← Ana Rapor / FATİH ATA ÖZER / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
11 December 2025, 17:57
Bitiş
11 December 2025, 18:09
Süre
12 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:57:45
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:57:46
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
17:57:46
Görsel
Görsel
17:57:48
AI Öğretmen
Bir sözcükte kök ve ek kavramları, o kelimenin yapısını anlamak için en önemli parçalardan biridir.
17:57:51
AI Öğretmen
Mesela "çiçekçi" kelimesini ele alalım, burada kök olan kısım "çiçek"tir.
17:57:53
AI Öğretmen
Bu kelimenin köküne "-çi" eki eklenerek "çiçekçi" denmiş olur, buradaki "-çi" sözcüğün ekidir.
17:57:54
AI Öğretmen
Kök, bir kelimenin en küçük ve kendi başına anlamı olan bölümüdür, başka ek almazsa da tek başına anlamlı olur.
17:57:55
AI Öğretmen
Ekler ise kelimenin köküne eklenir ve kelimeye yeni bir anlam ya da farklı bir görev kazandırır.
17:57:55
AI Öğretmen
Bir kelimede kök ve eki ayırt etmek, kelimenin hem anlamını hem de yapısını doğruca inceleyebilmemiz için gereklidir.
17:57:56
AI Öğretmen
Anlattığım kök ve ek kavramını anladın mı?
17:58:32
Öğrenci
Anladım
17:58:34
💭 AI Öğretmen
Güzel, o hâlde ilerleyelim
17:58:35
❓ Soru basic
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi kök durumundadır?
17:58:49
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:58:50
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:58:55
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:58:57
AI Öğretmen
"Balık" kelimesi, başka bir ek almamış ve anlamlı en küçük parçadır, yani bir kök durumundadır.
17:58:58
AI Öğretmen
Kök, bir kelimenin anlam taşıyan en küçük birimidir ve ondan daha küçük anlamlı parçalara ayrılamaz. Diğer şıklardaki kelimeler ise "arkadaş-lık", "tuz-luk" ve "ekmek-lik" şeklinde ek almışlardır.
17:58:59
AI Öğretmen
Bu konuyu çok iyi anlamışsın, tebrikler!
17:59:01
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
17:59:01
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:00:08
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:00:09
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:00:16
Görsel
Görsel
18:00:19
AI Öğretmen
Bir kelimeden bütün ekleri çıkardığımızda geriye kalan, anlamı olan en küçük parçaya "kök" denir.
18:00:21
AI Öğretmen
Mesela "çiçekçi" kelimesinde "çiçek" kısmı kök olurken, "-çi" kısmı ise bu kelimeye eklenen yapım ekidir.
18:00:22
AI Öğretmen
Kökler, kelimenin asıl ve temel anlamını taşır.
18:00:23
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
18:00:43
Öğrenci
Anladım
18:00:47
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
18:00:47
❓ Soru basic
Aşağıdaki tabloda sözcüklerin kökleri ve aldığı ekler gösterilmiştir. | | Sözcükler | Kökler | Ekler | | :-- | :--- | :--- | :--- | | I. | Taksicilik | Taksi | -ci, -lik | | II. | Koştum | Koş- | -tu, -m | | III. | Üzgün | Üz- | -gün | | IV. | Tamirci | Tam | -ir, -ci | Buna göre tablonun kaçıncı satırında bir yanlışlık yapılmıştır?
18:01:08
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
18:01:08
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:01:13
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
18:01:15
AI Öğretmen
Dördüncü satırda "Tamirci" kelimesinin kökü "Tam" olarak gösterilmiş, ancak bu kelimenin kökü "tamir" olmalıydı.
18:01:16
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin anlamlı en küçük parçası olan kökleri doğru tespit etmenin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Ayrıca, eklerin kelimenin anlamını nasıl değiştirdiğini de hatırlamış olduk.
18:01:17
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
18:01:17
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:01:50
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:01:52
💭 AI Öğretmen
Hmm
18:01:57
Görsel
Görsel
18:02:00
AI Öğretmen
Bir sözcükten başka bir sözcük türeten ya da sözcüğe farklı anlamlar veya sözcük türleri kazandıran harf ya da harf gruplarına ek adı verilir.
18:02:01
AI Öğretmen
Bir sözcükte ekleri ayırmadan önce mutlaka o sözcüğün kökü bulunmalıdır.
18:02:03
AI Öğretmen
Örneğin, "zenginlik" kelimesini ele alırsak, "zengin" kısmı kök, "-lik" kısmı ise yapım ekidir.
18:02:05
AI Öğretmen
Bir başka örnekte, "karartılık" sözcüğü "karart" (kök) + "-ı" (gereken bağlantı eki) + "-lık" (yapım eki) olarak ayırılır; burada kök olan bölüm "karart"tır, "karar" değildir.
18:02:08
AI Öğretmen
Kök, anlamlı olabilen en küçük parça olarak tanımlanır ve ekler, kökün sonuna getirilerek ya sözcüğe yeni bir anlam katar ya da yeni bir sözcük meydana getirir.
18:02:09
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
18:02:46
Öğrenci
Anladım
18:02:49
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:02:49
❓ Soru medium
"Onarım" sözcüğünün kökünü belirlerken, "on" kelimesi anlamlı bir sözcük olmasına rağmen neden kök olarak kabul edilemeyeceğini ve doğru kökün ne olması gerektiğini gerekçesiyle açıklayınız.
18:03:43
Öğrenci
Cevabım: onar-ım olmalı şünkü kökü onarmaktır
18:03:43
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:03:48
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Kesinlikle doğru düşünmüşsün.
18:03:50
AI Öğretmen
"Onarım" kelimesinin kökü "onar-" fiilidir çünkü kelimenin anlamıyla doğrudan ilişkili olan en küçük parça budur.
18:03:52
AI Öğretmen
Bir kelimenin kökünü bulurken, kökün kelimenin genel anlamıyla bağlantılı olmasına dikkat etmek çok önemlidir. Bu, kelime türetme mantığını anlamanın anahtarıdır!
18:03:53
AI Öğretmen
Doğru cevap "onar-" fiilidir.
18:03:53
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:04:14
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:04:15
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
18:04:24
Görsel
Görsel
18:04:27
AI Öğretmen
Yapım ekleri, bir sözcüğün köküne veya gövdesine eklenerek yeni anlamda sözcük türeten eklerdir.
18:04:29
AI Öğretmen
Yapım eki alan kelimenin anlamı değişir; örneğin, "göz" köküne "-lük" eki getirilince "gözlük" kelimesi oluşur ve burada isim türemiştir.
18:04:30
AI Öğretmen
"Göz" ile "gözlük" arasında göz, bir organı anlatırken; gözlük, gözün daha iyi görmesini sağlayan bir aleti anlatır.
18:04:32
AI Öğretmen
Yani yapım eki, sözcüğün hem türünü değiştirebilir hem de yeni bir anlam kazandırır.
18:04:32
AI Öğretmen
Temelde, aynı kökten bambaşka bir sözcük üretmiş oluruz.
18:04:33
AI Öğretmen
Yapım ekleri hakkında anlattıklarımı anladın mı?
18:05:14
Öğrenci
Anladım
18:05:18
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:05:18
❓ Soru basic
İsim ve fiil köklerinden yapım ekiyle türetilmiş sözcüklere “gövde” denir. Buna göre aşağıdaki atasözlerinin hangisinde gövde yoktur?
18:05:39
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
18:05:39
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:05:46
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Doğru şıkkı buldun!
18:05:49
AI Öğretmen
"Gövde", bir sözcüğün isim veya fiil köküne yapım eki gelerek türemesiyle oluşur. B şıkkındaki "Ağacın kurdu içinde olur." atasözünde ise yapım eki almış bir sözcük bulunmuyor.
18:05:51
AI Öğretmen
Diğer şıklarda ise "huylu", "tatlı", "kusursuz" ve "dostsuz" gibi sözcükler yapım eki alarak türemiş ve gövde oluşturmuştur. Bu konuyu çok iyi anlamışsın!
18:05:51
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
18:05:51
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:06:20
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:06:21
💭 AI Öğretmen
Peki, devam edelim
18:06:29
Görsel
Görsel
18:06:31
AI Öğretmen
Kelimelere eklenen bazı ekler, sözcüğün anlamını değiştirmeden sadece çekim görevini üstlenir ve bunlara çekim eki denir.
18:06:34
AI Öğretmen
Örneğin, "bisiklet-e" kelimesinde "-e" eki yönelme hâl ekidir, çekim eki olduğu için anlamı değiştirmez.
18:06:36
AI Öğretmen
Diğer ekler ise sözcüğün anlamını değiştirerek yeni bir kelime türetir; bunlara yapım eki denir.
18:06:38
AI Öğretmen
"Bak-ım" örneğinde "-ım" eki fiilden isim türetir ve yeni bir kelime oluşturur.
18:06:39
AI Öğretmen
Böylece çekim ekleri anlamı değiştirmezken, yapım ekleri yeni anlamlar ve sözcükler kazandırır.
18:06:40
AI Öğretmen
Çekim eki ve yapım eki arasındaki farkı anladın mı?
18:07:25
Öğrenci
Anladım
18:07:29
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:07:30
❓ Soru basic
Türkçede hem isim hem fiil kök olarak kullanılabilen sözcükler vardır. Bunların türü, aldıkları eklerle ve cümledeki kullanımı ile belirlenir. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bu açıklamaya uygun bir örnek vardır?
18:07:53
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
18:07:54
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:08:00
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, size nedenini açıklayayım.
18:08:02
AI Öğretmen
Soruda, hem isim hem fiil olarak kullanılabilen bir kelimenin, aldığı eklerle ya da cümledeki konumuyla türünün değiştiği örnek isteniyor. D şıkkındaki "çalışmak" kelimesi sadece fiil olarak kullanılır, isim olarak kullanılmaz.
18:08:04
AI Öğretmen
Örneğin "yaz" kelimesi hem "yazmak" fiilinin kökü olarak hem de "yaz mevsimi" anlamında isim olarak kullanılabilir. Cümle içinde aldığı ek ve görevle türü değişir.
18:08:08
AI Öğretmen
Bu yüzden, "yaz" kelimesinin geçtiği A şıkkı doğru örnektir: "Yaz aylarını köyde geçirmekten dolayı mutluyum." Burada "yaz" isim olarak kullanılmıştır.
18:08:11
AI Öğretmen
Yanlış anlamanın sebebi, sadece fiil olan kelimeleri de bu kapsama dahil etmek olabilir. Ancak soruda her iki türde de kullanılan kelimeler aranıyor.
18:08:12
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
18:08:12
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:08:52
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:08:54
💭 AI Öğretmen
Tam şimdi devam
18:09:07
AI Öğretmen
Bu derste sözcüklerin yapısını oluşturan kök ve ek kavramlarını öğrendik. Kökün, sözcüğün anlamlı en küçük parçası olduğunu ve eklerin kökün sonuna gelerek sözcüğe yeni anlamlar veya görevler kazandırdığını gördük. Ayrıca yapım ekleri ile yeni sözcükler türetildiğini, çekim eklerinin ise anlamı değiştirmeden sözcüğün görevini gösterdiğini inceledik. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
18:09:46
Öğrenci
yok
18:09:51
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi