AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
26 October 2025, 17:11
Bitiş
26 October 2025, 17:34
Süre
23 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:12:18
Öğrenci
Evet, hazırım.
17:12:19
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz birazdan
17:12:19
🎥 Video
17:12:19
AI Öğretmen
Mecaz anlam kavramını anladın mı?
17:14:10
Öğrenci
Hocam, hocam öğretin bana, anlamıyorum hiçbir şey.
17:14:13
💭 AI Öğretmen
Tamam, tekrar açıklayalım
17:14:13
Görsel
Görsel
17:14:16
AI Öğretmen
Bir kelimenin mecaz ya da değişmece anlamı, o kelimenin gerçek anlamından tamamen ayrılması ve ona yeni, düşündürerek anlaşılabilen soyut bir anlam kazandırılmasıdır.
17:14:18
AI Öğretmen
Yani, kelimenin ilk aklımıza gelen asıl anlamı kullanılmaz, onun yerine daha farklı, çoğu zaman elle tutulamayan bir anlam ortaya çıkar.
17:14:19
AI Öğretmen
Çoğunlukla gerçek anlamı somut olan bir kelimeye, hayal gücümüzle başka bir soyut özellik eklenir ve bu şekilde mecaz anlam doğar.
17:14:20
AI Öğretmen
Sözlüklerde bir kelimenin mecaz anlamı olup olmadığını anlamamız için yanında "mec." kısaltmasını görürüz.
17:14:21
AI Öğretmen
Bir kelime mecaz anlam kazandığında, artık eski anlamından uzaklaşarak bambaşka bir kavramsal özellik taşır.
17:14:23
AI Öğretmen
Örneğin “göz” kelimesini düşünelim; genellikle insan vücudundaki organı anlatır ama “kitabın gözü” gibi bir kullanımda kitapta küçük bir delik anlamına gelir ve bu, mecaz anlam olur.
17:14:23
AI Öğretmen
Mecaz anlam konusunu şimdi daha iyi anladın mı?
17:15:51
Öğrenci
Hocam konuyu çok iyi anladım, dersi bitirebiliriz.
17:15:54
💭 AI Öğretmen
Harika, şimdi biraz test edelim
17:15:54
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kesmek” kelimesi mecaz anlamda kullanılmıştır?
17:16:06
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
17:16:07
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:16:11
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:16:13
AI Öğretmen
"Kesmek" kelimesi B şıkkında "dikkatle bakmak, süzmek" anlamında kullanılarak gerçek anlamından uzaklaşmış ve mecazlaşmıştır.
17:16:14
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen gerçek anlamlarının dışında, farklı bir anlam veya duygu ifade etmek için kullanılabileceğini gösteren harika bir örnek!
17:16:15
AI Öğretmen
Mecaz anlamları ayırt edebilmen, metinleri daha derinlemesine anlamana yardımcı olacak önemli bir beceri.
17:16:16
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
17:16:16
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:16:48
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:16:49
💭 AI Öğretmen
Devam edelim hemen
17:16:59
Görsel
Görsel
17:17:01
AI Öğretmen
Sözcüğün yan anlamı ile mecaz anlamı birbirine karıştırılmamalıdır.
17:17:02
AI Öğretmen
Yan anlam, bir kelimenin temel anlamıyla şekil, işlev veya başka bir durum açısından bağlantısını koruduğu anlamdır.
17:17:03
AI Öğretmen
Ancak mecaz anlamda sözcük, temel anlamından tamamen uzaklaşır ve bambaşka, yepyeni bir anlam kazanır.
17:17:04
AI Öğretmen
Bazen sözcükler, başka sözcüklerle birleşerek öbek oluşturur ve bu durumda da mecaz anlam ortaya çıkabilir.
17:17:06
AI Öğretmen
Bu türde bir araya gelen birkaç sözcüğün birlikte oluşturduğu anlam, temel anlamdan tamamen farklı olur.
17:17:06
AI Öğretmen
Sözcüğün yan anlamı ile mecaz anlamı arasındaki farkı anladın mı?
17:18:47
Öğrenci
Anladım
17:18:49
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
17:18:49
❓ Soru basic
"Kurumak" sözcüğü aşağıdakilerden hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
17:19:15
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
17:19:15
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:19:20
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
17:19:22
AI Öğretmen
"Kurumak" kelimesi, D şıkkında bir insanın zayıflayıp güçsüzleşmesini anlatmak için kullanılmış ve bu da onun mecaz anlamıdır.
17:19:23
AI Öğretmen
Diğer şıklarda ise ağaçların, derelerin veya ekinlerin suyunu kaybetmesi gibi gerçek anlamında kullanılmış.
17:19:24
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimelerin gerçek anlamlarından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır.
17:19:24
AI Öğretmen
Doğru cevap D şıkkıdır.
17:19:25
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:19:49
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:19:50
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
17:19:58
Görsel
Görsel
17:20:02
AI Öğretmen
"Burun" sözcüğü, Türkçede farklı anlamlarda kullanılabilen çok anlamlı bir kelimedir.
17:20:03
AI Öğretmen
Temel anlamda, "burun" insan veya hayvan vücudunda solunum ve koku alma organını ifade eder.
17:20:04
AI Öğretmen
Örneğin, "Geçirdiği burun ameliyatından sonra rahatladı." cümlesinde "burun" kelimesi temel anlamında kullanılmıştır.
17:20:06
AI Öğretmen
"Burun" kelimesinin bir de yan anlamı vardır.
17:20:08
AI Öğretmen
Kelime, temel anlamından yola çıkarak benzer şekil ya da işlev gösteren nesnelerin uç kısmını ifade edebilir.
17:20:11
AI Öğretmen
" Ayakkabısının burnu açılmış, üstü başı perişan bir hâldeydi." cümlesinde, "burun" kelimesi ayakkabının ön ucu anlamında yan anlam kazanmıştır.
17:20:12
AI Öğretmen
Mecaz anlamda ise, "burun" kelimesi temel anlamından tümüyle uzaklaşarak kişilik özellikleri veya davranış biçimleri için kullanılabilir.
17:20:13
AI Öğretmen
"Son günlerde, burnundan yanına yaklaşılmıyor." cümlesinde ise "burun" kelimesi kişinin kibirli ya da ulaşması zor biri olduğunu belirtmek için mecaz olarak kullanılmıştır.
17:20:14
AI Öğretmen
Burun kelimesinin farklı anlamlarını anladın mı?
17:21:17
Öğrenci
Anladım
17:21:20
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
17:21:20
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?
17:21:55
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
17:21:55
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:22:00
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
17:22:02
AI Öğretmen
"Çekmecenin gözü" ifadesindeki "göz" kelimesi, görme organı olan gerçek anlamından farklı olarak, çekmecenin bir bölmesini ifade etmek için kullanılmıştır.
17:22:03
AI Öğretmen
İşte bu, kelimelerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanması, yani mecaz anlamdır.
17:22:04
AI Öğretmen
Mecaz anlam, dilimize zenginlik katan ve anlatımı güçlendiren çok önemli bir kavramdır.
17:22:05
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
17:22:05
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:22:29
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:22:30
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyoruz
17:22:37
Görsel
Görsel
17:22:39
AI Öğretmen
"Ağız" kelimesi, farklı cümlelerde temel, yan ve mecaz anlamlarda kullanılabilir.
17:22:40
AI Öğretmen
Temel anlam, kelimenin ilk akla gelen, gerçek anlamıdır.
17:22:42
AI Öğretmen
"Ağzındaki yara yüzünden yemek yiyemiyordu." cümlesinde "ağız", insan vücudundaki organı ifade etmektedir ve temel anlamda kullanılmıştır.
17:22:44
AI Öğretmen
Yan anlam, kelimenin temel anlamından uzaklaşmadan, benzerlik ya da ilişki yoluyla kazandığı yeni anlamdır.
17:22:45
AI Öğretmen
"Yol ağzında iki kişi onu bekliyordu." cümlesinde "ağız" kelimesi, iki yolun birleştiği yer anlamında kullanılarak yan anlam kazanmıştır.
17:22:47
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimenin temel anlamından tamamen uzaklaşarak soyut bir kavramı veya durumu anlatmak için kullanılmasıdır.
17:22:48
AI Öğretmen
"Müdürü karşısında görünce ağız değiştirdi." cümlesinde "ağız değiştirmek" ifadesi, kişinin düşünce veya söylemini değiştirmesi anlamında kullanılmıştır ve bu kullanım mecaz anlamdır.
17:22:49
AI Öğretmen
Anlattığım bu anlam çeşitleri hakkında herhangi bir sorunuz var mı?
17:23:41
Öğrenci
Anladım
17:23:44
💭 AI Öğretmen
Şimdi kontrol edelim
17:23:44
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “koyu” kelimesi mecaz anlamlı olarak kullanılmıştır?
17:24:06
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:24:07
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:24:15
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
17:24:17
AI Öğretmen
"Koyu" kelimesi, C şıkkındaki "koyu bir Fenerbahçe taraftarı" ifadesinde bir şeye olan bağlılığın veya tutkunun yoğunluğunu anlatarak mecaz anlamda kullanılmıştır.
17:24:18
AI Öğretmen
Diğer şıklarda ise rengin tonu veya bir sıvının kıvamı gibi gerçek anlamlarda kullanılmış.
17:24:19
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimelerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanması demektir, bunu çok iyi yakaladın!
17:24:19
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
17:24:20
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:24:44
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:24:45
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
17:24:52
Görsel
Görsel
17:24:53
AI Öğretmen
"Diş" kelimesi Türkçede farklı anlamlarda kullanılabilir.
17:24:54
AI Öğretmen
Temel anlamı, kelimenin ilk ve en yaygın kullanımıdır.
17:24:56
AI Öğretmen
"Çocuğun dişleri inci gibi bembeyazdı." cümlesinde "diş" kelimesi, ağızda bulunan ve besinleri çiğnemeye yarayan organ anlamında, yani temel anlamda kullanılmıştır.
17:24:57
AI Öğretmen
Yan anlam, kelimenin temel anlamından uzaklaşmadan, benzetme yoluyla başka bir varlık veya nesneye ad verilmesidir.
17:24:58
AI Öğretmen
"Testerenin dişleri iyice aşınmıştı." cümlesinde "diş" kelimesi, testere üzerindeki kesici çıkıntılar için kullanılmıştır.
17:24:59
AI Öğretmen
Burada kelime, temel anlamına yakın bir şekilde, benzerlik ilişkisiyle yeni bir nesneye ad olmuştur.
17:25:00
AI Öğretmen
Mecaz anlam ise kelimenin temel anlamından tamamen uzaklaşarak soyut bir kavramı veya durumu ifade etmesidir.
17:25:02
AI Öğretmen
"Ona diş geçirebileceğinizi sanıyorsanız tekrar düşünün derim." cümlesinde "diş geçirmek" ifadesi, birine üstün gelmek, birini alt etmek anlamında mecaz olarak kullanılmıştır.
17:25:03
AI Öğretmen
Burada "diş" kelimesi doğrudan ağızda bulunan organı değil, güç ve yetkinlik anlamını taşımaktadır.
17:25:04
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısımları anladın mı?
17:25:59
Öğrenci
Hocam çok çirkinsiniz.
17:26:02
💭 AI Öğretmen
Konuya odaklanalım lütfen
17:26:04
AI Öğretmen
Bu cevap, mevcut konumuzla ve dersin içeriğiyle ilgili değil ve derse alakasızdır.
17:26:05
AI Öğretmen
Lütfen mecaz anlamlar ve yan anlamlar konusuna odaklanalım ve dersimize devam edelim.
17:26:05
AI Öğretmen
Derse devam etmeye hazır mısınız?
17:26:31
Öğrenci
Hocam hazır değilim çünkü eleyseniz ben eleyi desteklemiyorum.
17:26:33
💭 AI Öğretmen
Konuya odaklanalım
17:26:37
AI Öğretmen
Bu cevap, mevcut konumuzla ve dersin içeriğiyle ilgili değil ve derse alakasızdır. Lütfen mecaz anlam ve yan anlam konusuna odaklanalım.
17:26:38
AI Öğretmen
Bu, ikinci ve son uyarınızdır; lütfen dersle ilgili sorular veya cevaplar vermeye devam edin. Devam etmeye hazır mısınız?
17:27:04
Öğrenci
Hocam tamam derse devam edelim fakat neden sonu yarım?
17:27:07
💭 AI Öğretmen
Sorunuza bakıyorum
17:27:09
AI Öğretmen
Özür dilerim, önceki mesajımda anlatımı tam tamamlayamamışım.
17:27:10
AI Öğretmen
“Diş” kelimesinin temel, yan ve mecaz anlamlarını anlattım; son olarak, bu anlamların nasıl kullanıldığına dikkat etmek önemli.
17:27:12
AI Öğretmen
Şimdi başka örneklerle devam edebiliriz, anlamadığın bir yer olursa hemen sorabilirsin.
17:27:12
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:27:34
Öğrenci
Tamam anladım artık şu dersi bitirin ya.
17:27:37
💭 AI Öğretmen
Hadi şimdi soruya geçelim
17:27:37
❓ Soru basic
I. Lokantada yediği yemek dokunmuş galiba. II. Annesi koltukta uyuyakalan çocuğa sevgiyle dokundu. III. Misafirliğe gidince hiçbir yere dokunma sakın! IV. İçli sesiyle söylediği bu ayrılık türküsü bana çok dokundu. “Dokunmak” sözcüğü yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangilerinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
17:27:57
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:27:58
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:28:02
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
17:28:03
AI Öğretmen
"Dokunmak" kelimesinin I. ve IV. cümlelerde mecaz anlamda kullanıldığını çok doğru fark ettin.
17:28:05
AI Öğretmen
Yemeğin dokunması fiziksel değil, rahatsız edici bir etkiyi; türkünün dokunması ise duygusal bir etkiyi ifade eder.
17:28:05
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin gerçek anlamlarının ötesinde, farklı çağrışımlar taşıdığını gösterir.
17:28:06
AI Öğretmen
Dolayısıyla Doğru cevap C şıkkıdır.
17:28:06
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:28:30
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:28:30
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyoruz
17:28:38
Görsel
Görsel
17:28:40
AI Öğretmen
"Bağ" kelimesi Türkçede farklı anlamlarda kullanılmaktadır.
17:28:41
AI Öğretmen
Temel anlam olarak "bağ", ayakkabıların ip kısmı anlamında kullanılır: "Ayakkabımın bağı çözüldü."
17:28:42
AI Öğretmen
Yan anlam ise, "bağ"ın bir sebze demeti olarak geçtiği kullanımdır: "Pazarda iki bağ maydanoz bulamadım."
17:28:43
AI Öğretmen
Mecaz anlam ise kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşılarak soyut bir kavrama işaret eder.
17:28:45
AI Öğretmen
"Türk Devleti'ne vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür." cümlesinde "bağ", bir insanın devlete olan manevi ve hukuki ilişkisini, yani aidiyetini ifade etmektedir.
17:28:47
AI Öğretmen
Bu kullanımda "bağ" kelimesi gerçek anlamı dışında, soyut bir ilişkiyi belirtmek için mecaz anlamda kullanılmıştır.
17:28:47
AI Öğretmen
Anlattığım bu farklı "bağ" anlamlarını anladın mı?
17:29:24
Öğrenci
Anladım
17:29:26
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
17:29:27
❓ Soru basic
Basit insanların tekdüze bir hayatı varken büyük insanların her zaman eğlenceli ve renkli hayatı olur. Yukarıdaki sözcüklerden hangileri mecaz anlamda kullanılmıştır?
17:30:07
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
17:30:07
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:30:11
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
17:30:12
AI Öğretmen
"Basit" kelimesi burada "sıradan" veya "yeteneksiz" anlamında, "renkli" kelimesi ise "eğlenceli" veya "çeşitli" anlamında kullanılarak mecaz anlam kazanmış.
17:30:13
AI Öğretmen
Mecaz anlam, kelimelerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır ve bu örnekte bunu çok iyi yakalamışsın!
17:30:14
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.
17:30:14
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:30:35
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:30:36
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
17:30:41
Görsel
Görsel
17:30:44
AI Öğretmen
"Okumak" kelimesi Türkçede farklı anlamlarda kullanılabilen çok anlamlı bir sözcüktür.
17:30:45
AI Öğretmen
Bu kelimenin temel anlamı, bir metni ya da yazıyı gözle takip ederek sesli veya sessiz bir şekilde çözümlemektir.
17:30:47
AI Öğretmen
Mesela, "Kâğıda yazılanları yüksek sesle okudu." cümlesinde "okumak" kelimesi, yazılı bir metni sesli olarak çözmek anlamında kullanılmıştır.
17:30:48
AI Öğretmen
Kelimenin yan anlamı ise, eğitim almak veya bir okulda öğrenim görmek şeklindedir.
17:30:49
AI Öğretmen
"Üniversiteyi okumak için İstanbul'a geldi." cümlesinde "okumak", bir eğitim kurumunda öğrenim görmek anlamına gelir.
17:30:51
AI Öğretmen
Mecaz anlamında ise, bir kişinin davranışlarından veya yüz ifadelerinden bir durumu ya da duyguyu anlamak, sezmek anlamı taşır.
17:30:53
AI Öğretmen
"Onun yalan söylediğini gözlerinden okuyordum." cümlesinde "okumak" kelimesi, birinin gözlerinden duygusunu ya da düşüncesini anlamak, yani gerçek anlamından uzaklaşıp mecaz bir anlamda kullanılmıştır.
17:30:53
AI Öğretmen
"Okumak" kelimesinin farklı anlamlarını anladın mı?
17:31:38
Öğrenci
Anladım
17:31:39
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
17:31:40
❓ Soru basic
Yazılarına karşı ince bir duyarlılığı ve enfes bir dili vardı. (II) Okuyan gönlü titremeden bitirmezdi. (III) Çaktırmadan da bir dostluk kurardı okuyucusuyla. (IV) Tarifi ve anlaşılması en zor ilişkidir yazar ve okuyucu ilişkisi. Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangilerinde mecaz anlamlı sözcük kullanılmamıştır?
17:33:32
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:33:33
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:33:37
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
17:33:39
AI Öğretmen
II. cümlede geçen "gönlü titremek" ifadesi mecaz anlam taşır, yani gerçek anlamıyla değil, duygusal bir etkiyi anlatmak için kullanılmıştır.
17:33:41
AI Öğretmen
III. cümlede ise sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır, yani burada mecaz anlamlı bir sözcük yoktur.
17:33:42
AI Öğretmen
IV. cümlede de sözcükler gerçek anlamındadır ve mecaz anlam kullanılmamıştır.
17:33:44
AI Öğretmen
Bu yüzden mecaz anlamlı sözcük kullanılmayan cümleler III ve IV'tür, yani doğru cevap D seçeneğidir.
17:33:46
AI Öğretmen
Mecaz anlamı anlamak bazen zor olabilir, ama kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt etmek pratikle gelişir, öğrenmeye devam et!
17:33:46
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:34:15
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:34:16
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz şimdi
17:34:28
AI Öğretmen
Bu derste mecaz anlamın ne olduğu, gerçek anlamdan nasıl farklılaştığı ve sözcüklerin temel, yan ve mecaz anlamları üzerinde durduk. Burun, ağız, diş, bağ ve okumak gibi örneklerle bu anlam çeşitlerini inceledik. Anlatılanlarla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
17:34:51
Öğrenci
Tamam sorunum yok, vallaha beni salın.
17:34:58
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!