← Geri Ana Sayfa / BERA SELİM ATASOY / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
20 December 2025, 19:05
Bitiş
20 December 2025, 19:30
Süre
25 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

19:05:38
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:05:39
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
19:05:42
AI Öğretmen
Sıfat-fiil, bir fiil kökü ya da gövdesine bazı belirli ekler eklendiğinde ortaya çıkar.
19:05:46
AI Öğretmen
Sıfat-fiil, fiil kökü üzerine ekler geldikten sonra, hem fiil anlamını korur hem de cümlede sıfat olarak kullanılır.
19:05:47
AI Öğretmen
Sıfat-fiil yapan ekler şunlardır: -an, -ası, -mez, -ar, -dık, -ecek, -mış.
19:05:48
AI Öğretmen
Bu ekleri almış ve fiil anlamını hâlâ taşıyan tüm sıfatlar sıfat-fiil olarak adlandırılır.
19:05:50
AI Öğretmen
Bu ekler, fiilden yeni bir isim yapmaz, o fiili bir sıfat gibi kullanmamızı sağlar.
19:05:51
AI Öğretmen
Yani fiil kökü hâlâ bir hareket, oluş ya da işi anlatır, ama artık bir ismi nitelendiren bir sıfat gibi davranır.
19:05:53
AI Öğretmen
Sıfat-fiil olan kelimeler, fiillerdeki zaman, kip ve kişi eklerini almazlar.
19:05:55
AI Öğretmen
Aynı isimler gibi, tamlayanı veya tamlananı olabilirler ve cümlede niteleme veya belirtme görevi yaparlar.
19:05:57
AI Öğretmen
Sıfat-fiiller cümlede çoğu zaman bir ismi niteleyebilir ya da tek başlarına kullanılarak ismin yerini tutabilirler.
19:05:59
AI Öğretmen
Ama her durumda, bu kelimenin kökü fiil olduğu için hareket, oluş veya iş anlamı her zaman hissedilir.
19:05:59
AI Öğretmen
Sıfat-fiillerin ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını anladınız mı?
19:06:53
Öğrenci
Anladım
19:06:56
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:06:56
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil kullanılmamıştır?
19:07:53
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
19:07:54
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:07:59
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
19:08:02
AI Öğretmen
Sıfat-fiil, bir fiilin anlamını taşıyan ve isimleri niteleyen kelimelerdir, genellikle -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş ekleriyle yapılırlar.
19:08:05
AI Öğretmen
A şıkkında "bıraktığı", B şıkkında "gelecek", C şıkkında ise "bozulan" kelimeleri sıfat-fiildir çünkü isimleri nitelemektedirler.
19:08:08
AI Öğretmen
D şıkkında ise "satacak" kelimesi yüklem olarak kullanılmış ve gelecek zaman anlamı taşıyor, yani sıfat-fiil değil.
19:08:09
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap D şıkkıdır, çünkü orada sıfat-fiil kullanılmamıştır.
19:08:11
AI Öğretmen
Bu karışıklık, "satacak" kelimesinin sıfat-fiil eki taşıdığını düşünmekten kaynaklanmış olabilir.
19:08:12
AI Öğretmen
Örnek olarak, "gelecek hafta" ifadesinde "gelecek" sıfat-fiildir, ama "Ben gelecek" cümlesinde "gelecek" yüklemdir.
19:08:14
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap: D şıkkı, "Abim, yarın satacak köydeki evi ve arsayı." olmalıdır.
19:08:15
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:13:17
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:13:18
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:13:25
Görsel
Görsel
19:13:28
AI Öğretmen
Fiil kök ve gövdelerine eklenen sıfat-fiil ekleri, cümlede sıfat görevi yapan ve hala fiil anlamını taşıyan yeni kelimeler oluşturur.
19:13:31
AI Öğretmen
Bu ekleri akılda kolayca tutmak için “Anası mezar dikecekmiş” cümlesindeki harflerden yararlanabiliriz.
19:13:33
AI Öğretmen
Bu sıfat-fiil ekleri şunlardır: -an, -ası, -mez, -ar, -dık, -ecek, -mış.
19:13:35
AI Öğretmen
Örneğin konuşan Türkiye, görünmez kaza, kör olası rapçiler, bildik sorular, çıkar yol, verecek cevap, eskimiş ayakkabı ifadelerinde altı çizili kelimeler sıfat-fiil eki almıştır.
19:13:37
AI Öğretmen
Bu altı çizili kelimeler hem bir fiilden türemiştir hem de yanında bulunan ismin özelliğini göstererek sıfat olmuştur.
19:13:38
AI Öğretmen
Sıfat-fiil ekleriyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
19:14:12
Öğrenci
Anladım
19:14:14
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:14:15
AI Öğretmen
Cümlede sıfat olarak kullanılan her kelime sıfat-fiil değildir.
19:14:19
AI Öğretmen
Bir kelimenin sıfat-fiil yani ortaç olabilmesi için, mutlaka sıfat-fiil eklerinden birini alması gerekir.
19:14:20
AI Öğretmen
Ayrıca, cümlede sıfat ya da adlaşmış sıfat görevinde kullanılması da şarttır.
19:14:21
AI Öğretmen
Bu tür kelimeler hem fiil anlamını korur hem de bir ismi niteleyerek sıfat olarak görev yapar.
19:14:23
AI Öğretmen
Örneğin: Toplantıya katılmayan üyelere uyarı mektubu gönderilecek.
19:14:26
AI Öğretmen
Burada “katılmayan” hem “katılmak” fiilinin anlamını taşır, hem de “üyeler” ismini nitelediği için sıfat-fiil olur.
19:14:28
AI Öğretmen
Başka bir örnek: Çalışkan öğrencilere büyük ödüller verilecekmiş.
19:14:31
AI Öğretmen
“Çalışkan” kelimesi “çalışmak”tan türemiştir, ama kalıcı bir sıfattır.
19:14:32
AI Öğretmen
“Çalışkan” kelimesi ortaç eki almadığı ve “çalışkanma” gibi bir olumsuzu yapılamadığı için sıfat-fiil değildir.
19:14:34
AI Öğretmen
Anlattıklarımı bu kısmına kadar anladın mı?
19:15:05
Öğrenci
Anladım
19:15:07
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:15:08
❓ Soru basic
Fiil kök veya gövdelerine -an /-en, -ası /-esi, -maz /-mez gibi belirli eklerin getirilmesiyle sıfat-fiil oluşturulur. Sıfat-fiiller tıpkı sıfatlar gibi isimleri niteleme görevi üstlenir. Bu açıklamaya göre, Büyük bir bahçe... Ortasında köşk biçiminde yapılmış(I) bir ev... Sağ köşesinde her zaman oturduğumuz(II) beyaz perdeli oda... Sabahları annem beni bir bebek gibi pencerenin kenarına oturtur, dersimi tekrarlatır, sütümü içirirdi. Bu pencereden görünen(III) avlunun öbür yanındaki büyük toprak rengi yapının camsız, kapaksız(IV) tek bir penceresi vardı. metninde numaralanmış sözcüklerden hangisi sıfat-fiil değildir?
19:17:27
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
19:17:28
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:17:33
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü soruda sıfat-fiil olmayan sözcüğü bulmanız isteniyor.
19:17:35
AI Öğretmen
"Oturduğumuz" sözcüğü, "otur-" fiil kökünden türemiş ve "-duğumuz" sıfat-fiil eki almıştır, bu yüzden sıfat-fiildir.
19:17:38
AI Öğretmen
Sıfat-fiiller, fiil köklerine -an/-en, -ası/-esi, -maz/-mez gibi ekler getirilerek yapılır ve isimleri niteleyen kelimelerdir.
19:17:41
AI Öğretmen
"Kapaksız" ise isim kökü olan "kapak"tan türemiş ve "-sız" yapım eki almıştır; bu yüzden sıfat-fiil değil, isimden türemiş bir sıfattır.
19:17:43
AI Öğretmen
Örnek olarak, "yapılmış" ve "görünen" kelimeleri de fiil köklerinden sıfat-fiil eki almıştır ve isimleri nitelemektedir.
19:17:45
AI Öğretmen
Bu nedenle, doğru cevap "kapaksız (IV)" yani D şıkkıdır.
19:17:45
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:18:15
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:18:16
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
19:18:23
Görsel
Görsel
19:18:26
AI Öğretmen
Sıfat-fiil ekleri ile kip ekleri bazen aynı şekilde görünebilir; ama cümlede farklı görevlerde kullanılırlar.
19:18:28
AI Öğretmen
“Bu konuda size söyleyecek söz bulamıyorum.” cümlesinde “söyleyecek” sözcüğü sıfat-fiildir; burada bir ismi (söz) nitelemektedir.
19:18:29
AI Öğretmen
“Bu konuda son sözü o söyleyecek.” cümlesinde ise “söyleyecek” kip eki almış bir yüklemdir; burada o kişiyi bir işi yapacak olarak anlatır.
19:18:31
AI Öğretmen
“Tanıdık kişilerin de fikirleri önemli.” cümlesinde “tanıdık” kelimesi sıfat-fiildir; burada “kişiler” isimini niteliyor.
19:18:33
AI Öğretmen
“Zor da olsa birbirimizi tanıdık.” cümlesinde ise “tanıdık”, kip ve kişi eki almış bir fiildir; burada bir fiil olarak çekimlenmiştir.
19:18:36
AI Öğretmen
“Silinmiş dosyaları kurtarmaya çalışıyordu.” cümlesinde “silinmiş” yine sıfat-fiil olarak, “dosyaları” niteliyor.
19:18:38
AI Öğretmen
“Tahtada yazılanların bir kısmı silinmiş.” cümlesinde “silinmiş” kip ekiyle çekimlenmiş bir yüklemdir.
19:18:40
AI Öğretmen
“Koşar adımlarla yanımıza geldi.” cümlesinde “koşar” sıfat-fiildir ve bir isme (adımlar) niteleme yapar.
19:18:44
AI Öğretmen
“Kısa olduğuna bakmayın, o çok hızlı koşar.” cümlesinde “koşar”, geniş zaman kip eki almış bir fiildir; burada bir eylemi (koşmak) geniş zamanda anlatır.
19:18:46
AI Öğretmen
Aynı ekler hem sıfat-fiil eki hem de kip eki olabilirler; ama cümlede bulundukları yere ve hangi sözcükle kullanıldıklarına göre görevleri değişir.
19:18:46
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladınız mı?
19:19:39
Öğrenci
Sıfat-fiil eki ile kip eki arasındaki fark nasıl kesin olarak anlaşılır?
19:19:40
💭 AI Öğretmen
Güzel bir ayrım
19:19:43
AI Öğretmen
Sıfat-fiil eki ile kip eki arasındaki farkı anlamak için, kelimenin cümledeki görevine bakmalısın.
19:19:44
AI Öğretmen
Eğer kelime, bir ismi niteliyor yani sıfat gibi kullanılıyorsa, o zaman sıfat-fiil ekidir.
19:19:46
AI Öğretmen
Örneğin, “söyleyecek söz” ifadesindeki “söyleyecek” sıfat-fiildir çünkü “söz” ismini niteliyor.
19:19:47
AI Öğretmen
Ancak aynı kelime, cümlede yüklem görevindeyse yani eylemi anlatıyorsa, o zaman kip eki almış fiildir.
19:19:48
AI Öğretmen
Mesela “O söyleyecek.” cümlesindeki “söyleyecek” kelimesi kip eki almış yüklemdir.
19:19:49
AI Öğretmen
Yani, kelimenin yanındaki sözcüğe bakarak ve cümledeki görevini inceleyerek kesin karar verebilirsin.
19:19:50
AI Öğretmen
Anladın mı, daha detaylı örnek ister misin?
19:20:21
Öğrenci
Anladım
19:20:23
💭 AI Öğretmen
Güzel, ilerleyelim
19:20:23
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-acak/-ecek” eki alan sözcük, çekimli fiil görevinde kullanılmıştır?
19:21:51
Öğrenci
çekimli fiil ile kip eki farkı ne ve nasıl ayırt edebilirimi
19:21:53
💭 AI Öğretmen
Güzel bir nokta
19:21:57
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü soruda "-acak/-ecek" ekinin çekimli fiil olarak kullanıldığı cümleyi bulmanız istenmiş.
19:21:59
AI Öğretmen
Çekimli fiil, bir fiilin kişi, zaman veya kip ekleri alarak cümlede yüklem görevinde kullanılmasıdır. Kip eki ise fiilin zamanını veya durumunu belirtir ama tek başına çekimli fiil olmayabilir.
19:22:01
AI Öğretmen
Örneğin, "gelecek" kelimesi "gelecek yıl" ifadesinde ismi nitelediği için sıfat-fiildir, ama "gelecek o çok sevdiğimiz şair" cümlesinde yüklem olduğu için çekimli fiildir.
19:22:04
AI Öğretmen
A, C ve D şıklarında "-acak/-ecek" eki isimleri nitelediği için sıfat-fiil, B şıkkında ise yüklem görevinde çekimli fiildir.
19:22:06
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap B şıkkı: "Haftaya bizi ziyarete gelecek o çok sevdiğimiz şair." olmalıdır.
19:22:06
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:23:38
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
19:23:40
💭 AI Öğretmen
Şimdi not edelim
19:23:45
Görsel
Görsel
19:23:48
AI Öğretmen
Adlaşmış sıfat-fiil, bir sıfat-fiil grubundaki ismin atılması ve bu isme ait eklerin sıfat-fiil üzerine eklenmesiyle oluşan bir sözcüktür.
19:23:49
AI Öğretmen
Bu durumda sıfat-fiil, nitelediği ismin yerine geçer ve artık tek başına isim gibi kullanılır.
19:23:52
AI Öğretmen
Örneğin, “Geç gelen öğrenciler” ifadesindeki “öğrenciler” ismi atılır ve çoğul eki “geç gelen” sözcüğüne getirilirse “geç gelenler” oluşur, bu yeni kelime adlaşmış ortaç olarak adlandırılır.
19:23:54
AI Öğretmen
Başka bir örnek de “gördüğüm yerler” ifadesindedir; burada “yerler” ismi atılır, çokluk ve iyelik ekleri “gördüğüm” kelimesine aktarılır ve “gördüklerim” sözcüğü meydana gelir, bu da adlaşmış ortaçtır.
19:23:56
AI Öğretmen
Adlaşmış sıfat-fiiller, dış görünüşte hâlâ sıfat-fiil eki taşır ama cümlede özne ya da nesne gibi isim görevlerinde kullanılabilirler.
19:23:57
AI Öğretmen
Adlaşmış sıfat-fiillerle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
19:24:36
Öğrenci
Anladım
19:24:40
💭 AI Öğretmen
Şimdi devam edelim
19:24:40
❓ Soru basic
Sıfat-fiil ekini alan sözcükten sonraki isim düşerse sıfat-fiil ismin yerine kullanılır. Buna adlaşmış sıfat-fiil denir. Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde adlaşmış sıfat-fiil kullanılmamıştır?
19:25:40
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
19:25:41
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:25:45
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
19:25:47
AI Öğretmen
"Söylenmeyen dizeler" ifadesinde "söylenmeyen" sözcüğü, kendisinden sonra gelen "dizeler" ismini nitelediği için adlaşmış sıfat-fiil değildir.
19:25:49
AI Öğretmen
Adlaşmış sıfat-fiiller, niteledikleri isim düştüğünde ismin yerine geçerler. Burada isim düşmediği için adlaşma olmamış.
19:25:50
AI Öğretmen
Bu konuyu çok iyi anladığını gösteriyor, tebrikler!
19:25:51
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
19:25:51
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:26:11
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:26:13
💭 AI Öğretmen
Güzel, ilerleyelim
19:26:20
AI Öğretmen
Kalıcı ad, kökeni bir fiil olan fakat artık fiil anlamını kaybedip bir nesnenin ya da kavramın adı olarak kullanılan sözcüktür.
19:26:22
AI Öğretmen
Bu nedenle kalıcı adlar fiilimsi değildir, yani fiilimsi olarak kabul edilmezler.
19:26:24
AI Öğretmen
Örneğin dolmuş, açacak, keser, yiyecek, giyecek, yazar, yaramaz, çağlayan gibi sözcükler ilk başta bir fiilden türemiştir.
19:26:25
AI Öğretmen
Ancak bu sözcükler artık günlük hayatta belirli bir nesnenin, kişinin ya da kavramın adı haline gelmiştir.
19:26:28
AI Öğretmen
“Dolmuşa binmek için biraz yürümeniz gerekiyor.” cümlesinde “dolmuş” artık bir taşıt adıdır ve fiil özelliği yoktur.
19:26:29
AI Öğretmen
“Gelecek, şu anki eylemlerinizle şekillenir.” cümlesinde ise “gelecek” bir zamanın adıdır, yani zaman anlamında kullanılmıştır.
19:26:31
AI Öğretmen
“Her yazarın özgün bir üsluba sahip olması gerekir.” cümlesindeki “yazar” ise bir meslek adıdır ve fiil anlamı yoktur.
19:26:32
AI Öğretmen
Anlatılanları anladın mı?
19:27:10
Öğrenci
Anladım
19:27:12
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
19:27:13
❓ Soru basic
“Kışa hazırlanmak için yakacak aldık.” cümlesindeki “yakacak” sözcüğü sıfat-fiil eki yardımıyla türemiş ve kalıcı isim olmuştur. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde buna benzer bir kullanım vardır?
19:27:32
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
19:27:32
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:27:37
AI Öğretmen
Cevabın doğru değil, nedenini açıklayayım.
19:27:38
AI Öğretmen
"Soru, fiil köküne sıfat-fiil eki getirilerek türemiş ve kalıcı isim olmuş bir kelimeyi bulmanı istedi."
19:27:40
AI Öğretmen
"Örnekte 'yakacak' kelimesi, 'yak-' fiiline '-acak' eki getirilerek kalıcı isim haline gelmiş."
19:27:43
AI Öğretmen
"D seçeneğinde 'tavsiye ettiği' ifadesinde sıfat-fiil eki var ama bu kelime kalıcı isim değil, sadece sıfat görevinde."
19:27:45
AI Öğretmen
"Doğru cevap B seçeneğidir; 'dolmuş' kelimesi fiilden türemiş ve kalıcı bir isim olarak kullanılmıştır."
19:27:47
AI Öğretmen
"Örnek: 'dolmuş' kelimesi 'dol-' fiilinden türemiş ve artık bir araç adı olarak kalıcı isimdir."
19:27:49
AI Öğretmen
"Bu yüzden doğru cevap 'Dolmuş durağına kadar yürüdüler.' cümlesidir."
19:27:49
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:28:15
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:28:16
💭 AI Öğretmen
Hmm
19:28:30
AI Öğretmen
Bu derste sıfat-fiil eklerinin ne olduğunu, hangi eklerin sıfat-fiil yaptığını ve bu eklerin fiil anlamını koruyarak cümlede sıfat ya da adlaşmış sıfat görevinde kullanıldığını öğrendik. Ayrıca sıfat-fiil ekleri ile kip eklerinin benzer görünmelerine rağmen cümledeki görevlerine göre nasıl ayırt edileceğini ve adlaşmış sıfat-fiilin ne anlama geldiğini konuştuk. Kalıcı adların ise fiilden türeyip zamanla isimleştiğini ve artık fiilimsilerden farklı olduğunu gördük. Bu konular hakkında soruların var mı?
19:29:16
Öğrenci
bir soru sorar mısın test
19:29:25
AI Öğretmen
Tabii, sana bir soru sorayım: Sıfat-fiil ekleri nelerdir ve bu ekler fiilin anlamını nasıl etkiler?
19:29:26
AI Öğretmen
Bu soruyu cevaplayabilir misin? Anlamadığın bir yer olursa hemen açıklayayım.
19:30:02
Öğrenci
sıfat fill sözcüğün içinde an ası mez ar dik ecek miş ekleri yer alır
19:30:17
AI Öğretmen
Evet, sıfat-fiil sözcüklerde genellikle -an, -ası, -mez, -ar, -dık, -ecek, -mış gibi ekler bulunur.
19:30:20
AI Öğretmen
Bu ekler, fiil köküne eklenerek fiilin anlamını taşıyan ancak cümlede sıfat görevi gören kelimeler oluşturur.
19:30:21
AI Öğretmen
Örneğin, "konuşan", "görünmez", "bildik", "verecek", "eskimiş" gibi kelimeler sıfat-fiildir.
19:30:23
AI Öğretmen
Bu açıklamalar sıfat-fiil eklerini ve işlevini anlamana yardımcı oldu mu?
19:30:54
Öğrenci
evet ders için çok teşekkürler baybay
19:30:57
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi