AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
23 November 2025, 12:54
Bitiş
23 November 2025, 13:03
Süre
8 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

12:54:50
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
12:54:51
💭 AI Öğretmen
Tabii, hemen başlıyorum
12:54:51
Görsel
Görsel
12:54:54
AI Öğretmen
Eş anlamlı ya da diğer adıyla anlamdaş sözcükler, yazılışları farklı olmasına rağmen aynı anlamı taşırlar.
12:54:55
AI Öğretmen
Bir kelimenin eş anlamlı olup olmadığına karar verirken, kelimenin cümledeki anlamına dikkat edilir.
12:54:56
AI Öğretmen
Örneğin, "Amaç" kelimesinin eş anlamlısı "Maksat"tır.
12:54:57
AI Öğretmen
"Bunun dışında "Öykü" kelimesinin yerine "Hikâye" kelimesi, "Bağımsızlık" kelimesinin yerine ise "İstiklal" kelimesi kullanılabilir.
12:54:58
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükleri aynı cümlede bir arada kullanmak anlatım bozukluğuna yol açar.
12:55:00
AI Öğretmen
Örneğin, "Çocuklarımızı sağlıklı, sıhhatli yetiştirmeye özen göstermeliyiz." cümlesinde "sağlıklı" ve "sıhhatli" eş anlamlı oldukları için birlikte kullanılmaları doğru değildir.
12:55:01
AI Öğretmen
Bazı sözcükler ise farklı cümlelerde farklı anlamlarda kullanılabildiği için eş anlamlıları değişebilir.
12:55:02
AI Öğretmen
Mesela, "Çocuk, kara gözleriyle seyrediyordu olanları." cümlesinde "kara" kelimesi "siyah" anlamına gelirken,
12:55:03
AI Öğretmen
"Ailesi, çocuğun kara haberiyle yıkıldı." cümlesinde ise "kara" kelimesi "kötü" anlamında kullanılmıştır.
12:55:04
AI Öğretmen
Eş anlamlı kelimelerle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
12:55:58
Öğrenci
Anladım
12:56:00
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
12:56:03
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler, aynı anlama gelmeyen ama anlamları birbirine çok benzeyen kelimelerdir.
12:56:05
AI Öğretmen
Bu tür sözcükler tam olarak aynı şeyi anlatmaz, aralarında küçük farklar bulunur.
12:56:07
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükleri, eş anlamlı sözcüklerle karıştırmamak önemlidir çünkü eş anlamlılarda anlam tamamen aynıdır ama yakın anlamlılarda ince farklılıklar vardır.
12:56:09
AI Öğretmen
Örneğin, "bakmak" ve "görmek" kelimeleri benzer gibi görünse de, "bakmak" sadece gözleri bir yöne çevirmektir, "görmek" ise gerçekten bir şeyi fark etmektir.
12:56:11
AI Öğretmen
"Kılık" ve "kıyafet" kelimeleri de benzerdir, fakat "kılık" bir kıyafetin nasıl olduğuna, "kıyafet" ise giyilen bütün elbiselere denir.
12:56:13
AI Öğretmen
Ayrıca, "dürüst" ve "doğru" kelimeleri de farklı kullanılır; "dürüst", kişinin karakterini anlatırken, "doğru" sözü yalan olmayan şeyler için kullanılır.
12:56:14
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcüklerle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
12:57:29
Öğrenci
Anladım hocam.
12:57:30
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
12:57:31
Görsel
Görsel
12:57:33
AI Öğretmen
Zıt anlamlı sözcükler, iki kelimenin anlam olarak birbirinin tamamen tersi olduğu durumlarda ortaya çıkar.
12:57:35
AI Öğretmen
Bir kelimenin birden fazla zıt anlamı olabilir; yani tek bir kelimenin birden çok karşıt anlamı bulunabilir.
12:57:37
AI Öğretmen
Mesela, "oturmak" ya da "yatmak" fiillerinin zıt anlamı "kalkmak" olabilir.
12:57:39
AI Öğretmen
Bazı sık kullanılan zıt anlamlı kelimelere örnek olarak "genç" ve "yaşlı", ya da "uzun" ve "kısa" verilebilir.
12:57:41
AI Öğretmen
Zıt anlamlı sözcüklerle olumsuzluk kavramı birbirine karıştırılmamalıdır çünkü ikisi farklıdır.
12:57:43
AI Öğretmen
Örneğin, "güzel" ve "çirkin" birbirinin zıt anlamlısıdır fakat "güzel" ile "güzel değil" arasında zıtlık değil, olumsuzluk vardır.
12:57:45
AI Öğretmen
Aynı şekilde, "neşeli" ve "üzgün" zıt anlamlıdır ancak "neşeli" ve "neşesiz" arasındaki ilişki olumsuzluktur, zıtlık değildir.
12:57:46
AI Öğretmen
Zıt anlamlı sözcüklerle ilgili anlatılanları anladın mı?
12:58:24
💭 AI Öğretmen
Soruna yanıt veriliyor
12:58:29
AI Öğretmen
Zıt anlamlı sözcükler, birbirinin tam tersi anlamları taşıyan kelimelerdir ve bazen bir kelimenin birden fazla zıt anlamı olabilir.
12:58:30
AI Öğretmen
Örneğin, "oturmak" ve "kalkmak" zıt anlamlıdır; ayrıca "genç" ve "yaşlı" kelimeleri de zıt anlamlıdır.
12:58:33
AI Öğretmen
Zıt anlamlılık ile olumsuzluk farklıdır; "güzel" ile "çirkin" zıt anlamlıdır ama "güzel" ve "güzel değil" olumsuzluk ilişkisindedir.
12:58:33
AI Öğretmen
Bu kavramları anladın mı, başka sormak istediğin bir şey var mı?
12:59:36
Öğrenci
Peki hocam, neşeli ve neşesiz kelimeleri yakın anlamlı olur mu?
12:59:38
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum biraz
12:59:41
AI Öğretmen
"Neşeli" ve "neşesiz" kelimeleri yakın anlamlı değil, olumsuzluk ilişkisi taşır.
12:59:43
AI Öğretmen
Yani "neşeli" kelimesinin tam tersi "üzgün"dür, bu iki kelime zıt anlamlıdır.
12:59:45
AI Öğretmen
"Neşesiz" ise "neşesi olmayan" anlamında olumsuz bir yapıdır, zıt anlamlı değil.
12:59:46
AI Öğretmen
Bunu anladın mı, başka sorunuz var mı?
12:59:59
Öğrenci
Anladım
13:00:01
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
13:00:06
AI Öğretmen
Eş seslilik, diğer adıyla sesteşlik, yazılışı ve okunuşu aynı olan ama anlamları birbirinden tamamen farklı olan sözcüklerde görülür.
13:00:07
AI Öğretmen
Bir sözcüğün gerçekten sesteş olabilmesi için, o sözcüğün en az iki tane temel yani ana anlamı olmalıdır.
13:00:09
AI Öğretmen
Sözcüğün yan anlamı ya da mecaz anlamı ile temel anlamı arasında sesteşlik ilişkisi olmaz, yani sadece temel anlamları farklı olursa sesteşlik olur.
13:00:11
AI Öğretmen
Mesela, “ben” sözcüğü hem bir kişiyi anlatmak için kullanılır hem de vücudumuzdaki leke anlamında kullanılır, bu yüzden sesteş bir kelimedir.
13:00:15
AI Öğretmen
Bir başka örnek “kır”: Hem yeşil bir alan anlamına gelir, hem de bir rengin tonu anlamında kullanılır.
13:00:17
AI Öğretmen
“Çay” sözcüğü de bu türden bir sözcüktür, hem suyun aktığı küçük nehir yani ırmak anlamına gelir, hem de bildiğimiz içecek olan bitkiye verilen isimdir.
13:00:17
AI Öğretmen
Eş seslilik konusunu anladın mı?
13:00:56
Öğrenci
Anladım
13:00:58
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
13:01:01
AI Öğretmen
Düzeltme işareti (^) olan kelimeler birbiriyle aynı sesi taşıyor gibi görünse de aslında sesteş değildir.
13:01:02
AI Öğretmen
Düzeltme işareti, aynı yazılan ama farklı anlamlara gelen bu kelimelerde, bunları birbirinden ayırmak için kullanılır.
13:01:05
AI Öğretmen
Örneğin, "Hala" kelimesi bir akrabayı anlatırken, "Hâlâ" kelimesi ise zaman bildiren bir sözdür, yani "henüz" anlamında kullanılır.
13:01:07
AI Öğretmen
"Yar" kayalıklarda oluşan bir çukuru ya da kesiti anlatırken, "Yâr" ise sevgili anlamına gelir.
13:01:09
AI Öğretmen
"Dahi" bağlaç olarak "bile" anlamında kullanılırken, "Dâhî" olağanüstü zeki olan kişi için kullanılır.
13:01:11
AI Öğretmen
"Ama" genellikle bir bağlaçtır yani "fakat" anlamındadır, "Âmâ" ise hiç göremeyen, görme engelli kişi demektir.
13:01:13
AI Öğretmen
"Adet" sayı anlamında kullanılırken, "Âdet" ise gelenek ya da alışkanlık anlamına gelir.
13:01:14
AI Öğretmen
Bu örneklerde, iki sözcük de yazılış olarak birbirine çok benzer ama anlamları ve kullanımları düzeltme işareti sayesinde ayrılır, bu yüzden bunlar aslında sesteş değildir.
13:01:16
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladınız mı?
13:02:05
Öğrenci
Anladım
13:02:07
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
13:02:09
AI Öğretmen
Bugünkü derste eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli sözcükler konularını işledik.
13:02:10
AI Öğretmen
Bu kelimelerin anlamları arasındaki farkları, örneklerle nasıl kullanıldıklarını ve anlatımda nelere dikkat etmemiz gerektiğini öğrendik.
13:02:11
AI Öğretmen
Anlatılanlarla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!
13:03:00
Öğrenci
Anladım hocam.
13:03:05
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!