AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
14 December 2025, 10:19
Bitiş
Devam ediyor
Süre
16 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

10:32:38
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
10:32:39
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
10:32:42
AI Öğretmen
Fiilimsi ya da diğer adıyla eylemsi, fiil kökünden ya da gövdesinden türetilen, ancak normal fiiller gibi kip ve kişi ekleriyle çekimlenemeyen bir sözcük çeşididir.
10:32:44
AI Öğretmen
Fiilimsilerde, fiil anlamı korunur ama cümlede fiil olarak yer almazlar.
10:32:45
AI Öğretmen
Fiilimsiler cümlede daha çok isim, sıfat ya da zarf görevlerinde kullanılır. Yani bazen bir ismin, bazen bir sıfatın veya bazen de bir zarfın yerine geçebilirler.
10:32:47
AI Öğretmen
Fiilimsiler, normal fiiller gibi olumsuz yapılabilirler. Ancak yüklem olarak, yani fiil çekimiyle, kullanılmazlar.
10:32:48
AI Öğretmen
Genellikle fiilimsi olan sözcükler, bir hareketi, bir oluşu ya da bir işi, isme dönüştürüp cümlede yan cümlecik oluştururlar.
10:32:49
AI Öğretmen
Yani fiilimsi, kökü fiil olan ama görev olarak isim, sıfat ya da zarf yerine geçen ara bir sözcüktür.
10:32:50
AI Öğretmen
Bu yüzden, yapı olarak bir fiilden türemiştir fakat cümlede farklı bir görevle kullanılır.
10:32:51
AI Öğretmen
Fiilimsi kavramını ve cümledeki görevlerini anladın mı?
10:43:54
Öğrenci
Anladım
10:43:59
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
10:44:01
AI Öğretmen
Fiilimsiler, sadece fiil kökünden ya da gövdesinden türeyen kelimelerdir ama tam olarak bir fiil gibi çekimlenemezler.
10:44:02
AI Öğretmen
Yani fiilimsiler, fiillerde olduğu gibi kip ve kişi ekleri alamazlar, bu nedenle fiiller gibi yüklem olarak kullanılamazlar.
10:44:03
AI Öğretmen
Fakat fiilimsiler, fiiller gibi olumsuzluk eki alabilirler ve olumsuz anlam kurabilirler.
10:44:04
AI Öğretmen
Bunun yanında, fiilimsiler isimlerin aldığı çokluk, hâl, iyelik ve tamlama eklerini alabilir, yani cümlede bir isim gibi görev alabilirler.
10:44:06
AI Öğretmen
Fiilimsiler, cümle içinde bazen isim, bazen sıfat, bazen de zarf olarak kullanılabilir ve böylece cümlede özne, nesne, tümleç gibi ögeler olabilirler.
10:44:07
AI Öğretmen
Bir fiil köküne ya da gövdesine fiilimsi ekleri getirerek fiilimsiler oluşturulur.
10:44:08
AI Öğretmen
Fiilimsileri oluşturan ekler yapım eki olduğu için fiilimsiler türemiş kelimeler grubuna girer.
10:44:10
AI Öğretmen
Ayrıca fiilimsiler, cümlede yan cümle yapısı oluşturarak ana cümlenin anlamını tamamlar ve ek fiil aldıklarında yüklem de olabilirler.
10:44:11
AI Öğretmen
Fiilimsilerle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
10:52:58
Öğrenci
Anladım
10:53:00
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
10:53:03
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil köküne veya gövdesine gelen fiilimsi eklerinden sonra, farklı isim çekim ekleri ve başka ekler de alabilirler.
10:53:06
AI Öğretmen
"Susma-y-ı sen seçtin." cümlesinde "susma" kelimesi bir isim-fiildir ve "-yı" eki de belirtme hâl ekidir; bu ek, fiilimsinin nesne olarak kullanılmasını sağlar.
10:53:09
AI Öğretmen
"Konuşulan-lar-da hiçbir kusur bulamadık." cümlesinde "konuşulan" sıfat-fiil, "-lar" çokluk eki, "-da" ise bulunma hâl ekidir; böylece sözcük, isimleşmiş bir grup içinde kullanılır.
10:53:10
AI Öğretmen
"Söyleyecek-ler-im hoşunuza gitmeyebilir." örneğinde "söyleyecek" bir sıfat-fiildir, "-ler" çokluk eki, "-im" ise iyelik ekidir; bu ekler, fiilimsili yapının kime ait olduğunu gösterir.
10:53:12
AI Öğretmen
"Aranızda bulunmak-tan mutluluk duydum." cümlesinde "bulunmak" isim-fiil, "-tan" eki ise ayrılma hâl ekidir.
10:53:13
AI Öğretmen
"Bil-me-mek değil, öğren-me-mek ayıp." cümlesinde "-me" eki olumsuzluk ekidir ve fiilimsilere olumsuz anlam kazandırır.
10:53:17
AI Öğretmen
"Düşünerek konuşmak, kendini bilen insana özgü bir davranıştır." cümlesinde "düşünerek" zarf-fiil, "konuşmak" isim-fiil, "bilen" ise sıfat-fiildir ve bu kelimeler sırasıyla zarf, isim ve sıfat görevinde kullanılmıştır.
10:53:18
AI Öğretmen
"Bu havada dışarı çıkmak / akıl kârı değil." örneğinde ise "dışarı çıkmak" yan cümle, "akıl kârı değil" ise temel cümledir ve bu durum, fiilimsilerin çoğunlukla yan cümle oluşturabileceğini gösterir.
10:53:19
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
10:56:15
Öğrenci
Anladım
10:56:17
💭 AI Öğretmen
O hâlde devam edelim
10:56:20
AI Öğretmen
Fiilimsiler, fiil kök ve gövdelerine belirli eklerin getirilmesiyle oluşan ve cümlede fiil dışında isim, sıfat veya zarf gibi görevlerde kullanılan sözcüklerdir.
10:56:21
AI Öğretmen
Fiilimsiler, aldıkları eklerin türüne göre üç gruba ayrılır: isim-fiil (ad-eylem/mastar), sıfat-fiil (ortaç) ve zarf-fiil (ulaç veya bağ-fiil).
10:56:22
AI Öğretmen
İsim-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen -ma, -me; -ış, -iş, -uş, -üş; -mak, -mek ekleriyle yapılır.
10:56:24
AI Öğretmen
Bu ekler, fiilden yeni bir isim türeterek sözcüğün cümlede isim gibi kullanılmasını sağlar.
10:56:25
AI Öğretmen
İsim-fiil eklerini kolayca hatırlamak için “MaYışMaK” kodlaması kullanılabilir.
10:56:28
AI Öğretmen
Sıfat-fiiller ise fiil kök veya gövdelerine getirilen -an, -en; -ası, -esi; -maz, -mez; -ar, -er, -ır, -ir; -dık, -dik, -duk, -dük; -acak, -ecek; -mış, -miş, -muş, -müş ekleriyle yapılır.
10:56:30
AI Öğretmen
Bu ekler, fiile sıfat anlamı katar ve sözcükler cümlede sıfat olarak kullanılır.
10:56:34
AI Öğretmen
Sıfat-fiil ekleri “AnAsı MeZaR DiKeCeKMiŞ” kodlamasıyla akılda tutulabilir.
10:56:37
AI Öğretmen
Zarf-fiiller ise fiil kök veya gövdelerine getirilen -ken; -alı, -eli; -meden, -madan; -ince, -ınca, -ünce, -ünce; -arak, -erek; -dıkça, -dikçe, -dukça, -dükçe; -e ... -e / -a ... -a; -...mez / -r ... -maz; -dığında, -diğinde, -duğunda, -düğünde; -maksızın, -meksizin; -eli, -alı gibi eklerle yapılır.
10:56:38
AI Öğretmen
Bu ekler fiile zarf anlamı katar ve sözcük cümlede genellikle zaman, neden, koşul, biçim gibi anlamlar kurar.
10:56:39
AI Öğretmen
Sonuç olarak, fiilimsiler aldıkları ek türüne göre cümlede isim, sıfat veya zarf görevini üstlenir.
10:56:40
AI Öğretmen
Fiilimsiler konusunu bu şekilde anlayabildin mi?
10:58:53
Öğrenci
Fiilimsilerin her türü için örnek cümleler verir misiniz?
10:58:53
Öğrenci
Anlamadım, onları da ilk üç.
10:58:55
💭 AI Öğretmen
Güzel bir istek
10:58:56
💭 AI Öğretmen
Tamam, not aldım
10:58:57
AI Öğretmen
Tabii, isim-fiil örneği: "Yüzmek sağlıklıdır." Burada "yüzmek" fiilden isim türemiştir.
10:58:58
AI Öğretmen
İsim-fiil örneği: "Kitap **okumak** çok faydalıdır." Burada "okumak" isim-fiildir ve cümlede isim gibi kullanılmıştır.
10:58:59
AI Öğretmen
Bir sıfat-fiil örneği: "Koşan çocuk yoruldu." Burada "koşan" kelimesi fiilden türeyip sıfat görevi görür.
10:59:00
AI Öğretmen
Zarf-fiil örneği: "Kitap okuyarak ders çalıştı." Burada "okuyarak" zarf-fiildir ve fiile zarf anlamı katar.
10:59:00
AI Öğretmen
Sıfat-fiil örneği: "Koşan çocuk çok hızlı." Burada "koşan" sıfat-fiil olup, "çocuk" ismini nitelemektedir.
10:59:00
AI Öğretmen
Bu örneklerle fiilimsilerin türlerini ve cümledeki görevlerini daha iyi anlayabilirsin. Anladın mı?
10:59:01
AI Öğretmen
Zarf-fiil örneği: "Ders çalışırken müzik dinlerim." Burada "çalışırken" zarf-fiil olarak zaman zarfı görevindedir.
10:59:02
AI Öğretmen
Bu örneklerle fiilimsilerin nasıl kullanıldığını anladın mı?
10:59:25
Öğrenci
Fiilimsilerin farklı ekleri cümlede nasıl anlam değişikliği yaratır?
10:59:28
💭 AI Öğretmen
Güzel bir soru
10:59:30
AI Öğretmen
Fiilimsilerin aldığı ekler, cümlede farklı anlam ve görevler kazandırır.
10:59:31
AI Öğretmen
İsim-fiil ekleri (örneğin -mak, -ma) fiilden isim türeterek, o hareketi ya da durumu isim gibi kullanmamızı sağlar.
10:59:33
AI Öğretmen
Sıfat-fiil ekleri (örneğin -an, -en, -acak) fiile sıfat anlamı katar ve o fiili niteleyen bir sıfat görevi görür.
10:59:34
AI Öğretmen
Zarf-fiil ekleri (örneğin -ken, -ince, -meden) ise fiile zaman, neden, koşul gibi zarf anlamları ekleyerek cümlede yan cümlecik oluşturur.
10:59:35
AI Öğretmen
Yani ekler, fiilin cümlede nasıl bir işlev üstleneceğini ve anlamını belirler.
10:59:36
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için net oldu mu?