AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
07 December 2025, 17:04
Bitiş
Devam ediyor
Süre
14 dakika
Durum
Devam Ediyor

AI Öğretmen Değerlendirmesi

Tespit Edilen Eksikler

Konular:
  • Ek Eylem

Detaylı Değerlendirme

Genel Değerlendirme
Öğrenci, dersin başında konuyu öğrenmeye istekli ve ilgili görünüyor. Ancak ders ilerledikçe, "Ek Eylem" konusunun temel işlevlerini anlamakta ciddi zorluklar yaşadığı ortaya çıkıyor.

- Temel Kavram Yanılgısı: Öğrenci, ek eylemin temel tanımını ve işlevini tam olarak kavrayamamıştır. "Ek eylem" ile "ek fiil" arasında bir ayrım olduğunu düşünerek yanlış bir cevap vermiştir (17:08:09) ve ek eylemin fiillere geldiğinde "anlamsız" olduğunu belirterek konunun özünü anlamadığını göstermiştir (17:12:34).
- Sürekli İpucu İhtiyacı: Öğrenci, kendisine yöneltilen neredeyse her sorudan sonra doğrudan cevap vermeye çalışmak yerine hemen ipucu istemektedir (17:06:40, 17:10:40, 17:11:21). Bu durum, konuya hakim olmadığı ve soruları kendi bilgisiyle çözemediği anlamına gelmektedir.
- Yüzeysel Anlama: Öğrenci, öğretmen açıklamalarından sonra "Anladım" demesine rağmen, takip eden sorularda başarısız olmaktadır. Bu, konuyu anladığını düşünse de aslında bilgiyi içselleştiremediğini ve uygulayamadığını göstermektedir. Örneğin, ek eylemin görülen geçmiş zamanının kattığı "bizzat tanık olma" anlamını kaçırıp sadece "geçmiş zaman ifade eder" gibi eksik bir cevap vermiştir (17:15:25).

Özetle, öğrencinin Ek Eylem konusunda temel düzeyde eksiklikleri bulunmaktadır. Konunun tanımı, iki temel görevi (isimleri yüklem yapma ve fiilleri birleşik zamanlı yapma) ve zaman eklerinin kattığı özel anlamlar konusunda desteğe ihtiyacı vardır.

Konu Analizi

# Eksiklikleri Olan Konular (Topics with Gaps)
- Ek Eylem

# İyi Olduğu Konular (Topics Good At)
- *Bu derste öğrencinin tam olarak anladığı ve hiç zorlanmadığı bir konu tespit edilmemiştir.*

# Ders Dışı Sorular/Yorumlar (Irrelevant Text)
- *Ders dışı herhangi bir yorum veya soru bulunmamaktadır.*

📜 Oturum Detayları

17:04:16
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:04:17
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyorum
17:04:17
Görsel
Görsel
17:04:21
AI Öğretmen
Ek eylem, başka bir adıyla ek fiil, isim ya da isim soylu sözcüklere gelerek onlara yargı anlamı kazandıran ve onları cümlede yüklem yapan bir ek olarak kullanılır.
17:04:22
AI Öğretmen
Aynı zamanda basit zamanlı fiillere de eklenerek bu fiilleri birleşik zamanlı hâle getirir.
17:04:23
AI Öğretmen
Ek eylem, aslında ek durumunda kullanılan “imek” fiilidir.
17:04:25
AI Öğretmen
İsim ya da isim soylu sözcüklerle kullanıldığında, varlık, özellik, durum veya kimlik bildiren bu kelimeleri cümlede temel anlamı taşıyan yani yüklem olan öğeye dönüştürür.
17:04:26
AI Öğretmen
Ek eylem, basit zamanlı fiillerle bir araya geldiğinde ise fiilin zaman yapısını geliştirir; geçmiş zaman, rivayet (başkasından duyma) ya da şart anlamları ekleyerek yeni bir zaman oluşturur.
17:04:28
AI Öğretmen
Ek eylem, eklendiği kelimenin türünü yani isim, sıfat, zamir, zarf ya da fiil olma özelliğini değiştirmez.
17:04:30
AI Öğretmen
Sadece cümledeki görevini ve kelimenin taşıdığı zaman ya da kip anlamını değiştirir.
17:04:32
AI Öğretmen
Ayrıca, ek eylem eklendiği kelimenin kökünü veya gövdesini de değiştirmez; sadece yüklem olmasını ve zaman-kip bakımından yeni bir görev kazanmasını sağlar.
17:04:33
AI Öğretmen
Ek eylemin ne işe yaradığını ve cümlede nasıl kullanıldığını anladın mı?
17:05:34
Öğrenci
Ek eylem örnekleri nelerdir ve nasıl kullanılırlar?
17:05:36
💭 AI Öğretmen
Konuyu inceleyelim
17:05:42
AI Öğretmen
Ek eylem örneklerine isim soylu kelimelerde "-dır, -dir, -dur, -dür" ekleriyle rastlarız; örneğin, "O öğretmendir." cümlesinde "öğretmen" kelimesine ek eylem gelmiştir.
17:05:44
AI Öğretmen
Fiillerle kullanıldığında ise, "gelmek" fiiline ek eylem eklenerek "gelmiştir" (geçmiş zaman) veya "gelecektir" (gelecek zaman) gibi birleşik zamanlar oluşturulur.
17:05:46
AI Öğretmen
Başka bir örnek olarak, "Hava soğuktur." (isim + ek eylem), "Kitap okunuyor." (fiil + ek eylem) cümleleri gösterilebilir.
17:05:47
AI Öğretmen
Ek eylem, cümlede yüklem görevini üstlenir ve yargı anlamı katar.
17:05:48
AI Öğretmen
Bu örneklerle ek eylemin nasıl kullanıldığını anladın mı?
17:06:20
Öğrenci
Anladım
17:06:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçiyoruz
17:06:24
❓ Soru medium
Ek eylemin, eklendiği sözcüğün türünü veya yapısını değiştirmeksizin cümlenin temel yargısını ve zaman yapısını nasıl dönüştürdüğünü, isme ve fiile gelme görevleri üzerinden açıklayınız.
17:06:40
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:06:41
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım hemen
17:06:45
AI Öğretmen
Ek eylemin, sözcüğün türünü değiştirmediğini söyledik; peki, ek eylem isim soylu sözcüklere geldiğinde cümlede ne gibi bir görev üstlenir?
17:06:47
AI Öğretmen
Ek eylem fiillere geldiğinde ise, fiilin zaman yapısını nasıl etkiler diye düşündün mü? Basit zamanlı bir fiilin zamanını değiştirmek ne anlama gelir?
17:06:49
AI Öğretmen
Sözcüğün yapısı değişmeden, ek eylemin cümledeki işlevi nasıl farklılaşabilir? Bu işlev değişikliği cümlenin anlamını nasıl etkiler?
17:08:09
Öğrenci
Cevabım: isme gelen ek eğer anlamını değiştirmiyorsa ek eylem eğer değiştiriyorsa ek fill oluyor demi hocam
17:08:10
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:08:17
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü ek eylem ile ek fiilin aynı şey olduğunu düşünmüşsünüz ve ek eylemin cümledeki görevini tam olarak açıklamamışsınız.
17:08:19
AI Öğretmen
Ek eylem, sözcüğün türünü değiştirmez; yani bir ismi veya fiili farklı bir sözcük türüne dönüştürmez. Ancak cümlenin temel yargısını ve zaman yapısını değiştiren işlevsel bir ektir.
17:08:21
AI Öğretmen
İsim soylu sözcüklere geldiğinde, onları cümlenin yüklemi yapar ve böylece kesin bir yargı ifade edilmesini sağlar. Örneğin, "güzel" kelimesi tek başına yargı taşımaz, ama ek eylemle "güzeldir" olur ve kesin bir yargı kazanır.
17:08:24
AI Öğretmen
Fiillere geldiğinde ise, basit zamanlı fiilin zaman yapısını değiştirir, örneğin "okuyor" fiiline ek eylem geldiğinde "okuyordu" gibi birleşik zamanlı bir fiil oluşur. Bu, fiilin anlamını daha detaylı bir zaman yapısına dönüştürür.
17:08:26
AI Öğretmen
Buradaki önemli nokta, ek eylemin sözcüğün türünü değiştirmeden cümlenin yargısını veya zamanını değiştirmesidir. Bu yüzden ek eylem, cümlenin temel yapısını ve anlamını dönüştüren önemli bir dil öğesidir.
17:08:28
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, ek eylemin isim soylu sözcüklere yüklem olma işlevi kazandırması ve fiillere geldiğinde zaman yapısını değiştirmesi şeklindedir; yani doğru cevap bu olmalıdır.
17:08:28
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:09:31
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:09:31
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
17:09:39
Görsel
Görsel
17:09:42
AI Öğretmen
Ek eylem; -idi, -imiş, -ise, -dır / -dir gibi eklerle kullanılan ve çekim eki olarak görev yapan bir unsurdur.
17:09:44
AI Öğretmen
Bu ek, bir yandan adları ve ad soylu sözcükleri yüklem yapar, böylece bu sözcüklere yargı kazandırır.
17:09:46
AI Öğretmen
Yani cümlede yüklem görevini ad soylu bir sözcük alırsa, buna ek eylem eklenir.
17:09:47
AI Öğretmen
Diğer yandan ek eylem, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı hale getirir.
17:09:48
AI Öğretmen
Yani, sadece bir zaman eki alan fiiller, ek eylem sayesinde daha karışık zaman anlamlarına sahip olur.
17:09:49
AI Öğretmen
Ek eylemin geldiği kelimenin türünü ve yapısını değiştirmez, sadece ona zaman, kip veya yargı bildirimi kazandırır.
17:09:49
AI Öğretmen
Ek eylemin işlevlerini ve nasıl kullanıldığını anladınız mı?
17:10:25
Öğrenci
Anladım
17:10:28
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
17:10:28
❓ Soru medium
Ek eylemin, bir isme ve basit zamanlı bir fiile eklenmesi durumunda bu sözcüklerin cümle içindeki görevlerini nasıl değiştirdiğini karşılaştırarak açıklayınız.
17:10:40
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:10:41
💭 AI Öğretmen
Hemen bakıyorum
17:10:45
AI Öğretmen
Ek eylemin isimlere eklendiğinde cümlede ne tür bir değişiklik yaptığını düşünürsek, bu isimlerin cümledeki görevleri nasıl etkilenir sizce?
17:10:48
AI Öğretmen
Basit zamanlı bir fiile ek eylem eklendiğinde ise, bu fiilin cümledeki işlevi ve anlamı nasıl değişir? Zaman ve kip açısından ne tür bir fark olur?
17:10:50
AI Öğretmen
İsimlere ek eylem eklendiğinde yüklem olma durumu ortaya çıkıyor; peki, basit zamanlı fiillere ek eylem eklendiğinde bu yüklem olma durumu nasıl etkilenir?
17:11:21
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:11:22
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
17:11:28
AI Öğretmen
Ek eylemin isimlere eklenmesi durumunda, o isimlerin cümledeki görevini nasıl değiştirdiğini düşünürsek, yüklem olma durumuyla ilgili ne söyleyebiliriz?
17:11:29
AI Öğretmen
Basit zamanlı bir fiile ek eylem eklendiğinde, fiilin zaman ve kip anlamı nasıl bir değişiklik gösterir? Bu değişiklik cümlenin anlamını nasıl etkiler?
17:11:30
AI Öğretmen
Ek eylem, isimlere ve fiillere eklendiğinde sözcüğün türünü değiştirmez, peki cümledeki görevini nasıl etkiler? Bu farkı nasıl açıklayabiliriz?
17:12:34
Öğrenci
Cevabım: ek eylem isme gelince anlamlı olur eğer fiile gelirse anlamsız olur
17:12:34
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:12:40
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü ek eylem sadece isme anlam katmaz, fiile de anlam katar ve cümlede farklı görevler üstlenir.
17:12:43
AI Öğretmen
Ek eylem isme eklendiğinde, o ismi veya sıfatı yüklem yapar; yani cümlede yargı bildiren bir eylem haline getirir. Bu sayede isim veya sıfat, cümlenin temel eylemi olur.
17:12:46
AI Öğretmen
Öte yandan, ek eylem basit zamanlı bir fiile eklendiğinde, fiilin yüklem olma görevi değişmez. Sadece zaman anlamını zenginleştirir ve birleşik zamanlı fiil oluşturur. Örneğin, "geliyor" fiiline "-idi" eklenince "geliyordu" olur.
17:12:49
AI Öğretmen
Yanlış anlamanın sebebi, ek eylemin fiile gelince anlamsız olduğu düşüncesi olabilir; oysa ek eylem fiilin zamanını ve anlamını daha karmaşık hale getirir.
17:12:50
AI Öğretmen
Özetle, ek eylem isme geldiğinde onu yüklem yapar, fiile geldiğinde ise zaman anlamını değiştirir; bu yüzden cümledeki görevleri farklıdır.
17:12:51
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, ek eylemin isme gelince yüklem yapması, fiile gelince ise birleşik zamanlı fiil oluşturmasıdır.
17:12:52
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:13:40
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:13:41
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
17:13:46
Görsel
Görsel
17:13:49
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eylem biçimi, isimlerin veya isimden türetilmiş sözcüklerin yüklem olarak kullanıldığı cümlelerde, öznenin geçmişteki durumuna bizzat tanık olunduğunu anlatan bir çekim şeklidir.
17:13:52
AI Öğretmen
Buradaki çekim, ek eylemin -idi biçiminin ünlü düşmesiyle ve kaynaşmasıyla ortaya çıkan -ydı, -ydi, -du, -dü, -tu, -tü ekleriyle yapılır.
17:13:54
AI Öğretmen
Örneğin; başarılıydım, başarılıydın, başarılıydı, başarılıydık, başarılıydınız, başarılıydılar gibi.
17:13:56
AI Öğretmen
Burada “başarılı” kelimesi bir isim veya isim soylu sözcüktür; ek eylemle çekimlenerek yüklem olmuştur.
17:13:57
AI Öğretmen
Bu örneklerde anlatılan başarı, konuşanın kendisinin gördüğü, yaşadığı bir durumdur.
17:13:58
AI Öğretmen
Bu yüzden burada ek eylemin görülen geçmiş zaman biçimi kullanılmıştır.
17:14:01
AI Öğretmen
“Başarılıydılar” veya “başarılılardı” gibi örneklerde, çokluk eki -lar/-ler ile ek eylem beraber kullanılır ve bu şekilde, birden fazla kişinin geçmişteki durumuna da tanık olunduğu belirtilir.
17:14:02
AI Öğretmen
Anlattığım görülen geçmiş zaman ek eylem konusunu anladın mı?
17:14:50
Öğrenci
Anladım
17:14:53
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
17:14:53
❓ Soru medium
Geçmişteki bir durumu veya olayı anlatan ve yüklemi ad soylu bir sözcük olan bir cümlede, görülen geçmiş zaman ek eyleminin kullanılması, konuşmacının olayla olan ilişkisi hakkında hangi özel anlamı ifade eder?
17:15:25
Öğrenci
Cevabım: geçmiş zaman ifade eder
17:15:26
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:15:31
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü sadece "geçmiş zaman ifade eder" demek sorunun istediği özel anlamı karşılamıyor.
17:15:33
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eylemi (-ydı, -ydi, -du, -dü, -tu, -tü) ad soylu yüklemlerle kullanıldığında, konuşmacının o olaya bizzat tanık olduğunu ve doğrudan deneyimlediğini gösterir.
17:15:36
AI Öğretmen
Bu kullanım, sadece geçmişte olmuş bir durumu anlatmakla kalmaz, aynı zamanda konuşmacının o durumu kesin olarak bildiğini ve gördüğünü vurgular. Örneğin, "O, başarılıydı." derken konuşmacı, kişinin başarısını bizzat görmüş demektir.
17:15:37
AI Öğretmen
Yanlış anlaşılma burada olabilir; görülen geçmiş zaman eki sadece zamanı değil, aynı zamanda konuşmacının olaya olan kişisel tanıklığını da belirtir.
17:15:38
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, görülen geçmiş zaman ek eyleminin konuşmacının olaya bizzat tanık olduğunu ve kesinlik ifade ettiğini göstermesidir.
17:15:40
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap şöyle olmalıdır: Görülen geçmiş zaman ek eylemi, konuşmacının olaya şahsen tanık olduğunu ve kesinlik ifade ettiğini belirtir.
17:15:40
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:16:34
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:16:35
💭 AI Öğretmen
Güzel, ilerliyoruz
17:16:41
Görsel
Görsel
17:16:44
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman (imiş), bir adın ya da ad soylu bir sözcüğün geçmişteki durumu hakkında başkalarından duyulan veya sonradan öğrenilen bir bilgiyi anlatmak için kullanılır.
17:16:46
AI Öğretmen
Bu çekimde konuşan kişi, anlattığı olaya ya da duruma doğrudan tanık olmamıştır; yani olayı kendi gözleriyle görmemiştir.
17:16:48
AI Öğretmen
Bu kişi, söz konusu bilgiyi başkasından duymuş ya da sonradan öğrenmiştir ve bunu anlatırken “-imiş” ekini kullanır.
17:16:50
AI Öğretmen
“Başarılıymışım, başarılıymışız” örneklerinde, “başarılı” sözcüğü ek eylemin öğrenilen geçmiş zaman eki “-imiş”le çekimlenip birinci kişi (ben, biz) için kullanılmıştır.
17:16:52
AI Öğretmen
“Başarılıymışsın, başarılıymışsınız” ise ikinci kişiye hitap eder, yani karşıdaki kişi veya kişiler için söylenir.
17:16:56
AI Öğretmen
“Başarılıymış, başarılıymışlar” ise üçüncü kişiyi yani o ve onlar zamirleri için kullanılır.
17:16:58
AI Öğretmen
“Başarılılarmış” biçimi ise, üçüncü çoğul kişi için “-lar” çokluk ekiyle oluşturulmuş başka bir kullanımdır.
17:16:59
AI Öğretmen
Buradaki “-imiş” eki, Türkçedeki ünlü uyumlarına uyarak “-mış, -miş, -muş, -müş” olarak da farklı şekillerde görünebilir.
17:17:01
AI Öğretmen
Ancak örneklerde ortak kök olan “başarılı” ile kullanıldığında “-ymış” biçimiyle öğrenilen geçmiş zaman anlamı kazandırılmıştır.
17:17:02
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman eki ve kullanımı hakkında anlattıklarımı anladın mı?
17:17:59
Öğrenci
Anladım
17:18:02
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
17:18:03
❓ Soru medium
Bir kişinin bir durumu veya olayı anlatırken '-imiş' ek eylemini kullanması, onun bu durum veya olayla ilgili bilgiyi hangi yolla edindiğini gösterir?