AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
11 December 2025, 19:01
Bitiş
11 December 2025, 19:16
Süre
15 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

19:02:00
Öğrenci
Anladım hocam.
19:02:01
💭 AI Öğretmen
Harika, devam edelim
19:02:01
Görsel
Görsel
19:02:03
AI Öğretmen
Beş duyu organımız göz, kulak, burun, dil ve deridir.
19:02:04
AI Öğretmen
Bir varlığı bu duyu organlarımızdan biriyle veya birkaç tanesiyle algılayabiliyorsak, o varlığı karşılayan kelimelere somut anlamlı sözcükler denir.
19:02:06
AI Öğretmen
Örneğin, masa, kalem, sıcak, acı ve hava kelimeleri somut anlamlıdır çünkü bu varlıkları görmek, dokunmak, tatmak veya hissetmek mümkündür.
19:02:07
AI Öğretmen
Eğer bir varlığı beş duyu organımızla algılayamıyorsak, o varlığı, durumu veya kavramı anlatan kelimelere de soyut anlamlı sözcükler denir.
19:02:09
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi kelimeler soyuttur çünkü bunları sadece hissederiz ama göremeyiz, dokunamayız veya duyamayız.
19:02:10
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre bazen somut anlamda, bazen de soyut anlamda kullanılabilir.
19:02:11
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler, sonlarına "-lık" eki aldıklarında soyut anlam kazanır.
19:02:12
AI Öğretmen
Örneğin, “anne” kelimesi somuttur, ama “annelik” kelimesi soyut anlam kazanmıştır.
19:02:13
AI Öğretmen
Aynı şekilde, “insan” kelimesi somuttur ama “insanlık” kelimesi soyut olur.
19:02:14
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
19:03:11
💭 AI Öğretmen
Güzel, not ettim
19:03:14
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızla algılanabilen nesneleri veya durumları ifade eder. Mesela masa, kalem gibi nesneler bu kategoriye girer.
19:03:15
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcükler ise duyu organlarımızla algılayamadığımız, sadece zihinsel olarak kavrayabildiğimiz kavramlardır. Örneğin mutluluk, korku gibi.
19:03:17
AI Öğretmen
Bazı kelimeler cümlede kullanılışlarına göre hem somut hem soyut anlam taşıyabilir. Ayrıca, somut kelimelere "-lık" eki geldiğinde soyut anlam kazanabilirler; anne → annelik gibi.
19:03:18
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı? Yardımcı olmamı istediğin bir yer var mı?
19:03:53
💭 AI Öğretmen
Güzel, not ettim
19:03:56
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızla algılayabileceğimiz nesneleri veya durumları ifade eder; örneğin masa, kalem gibi.
19:03:58
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcükler ise duyu organlarımızla algılayamadığımız, sadece zihnimizde kavrayabildiğimiz kavramlardır; mutluluk, korku gibi.
19:03:59
AI Öğretmen
Ayrıca, bazı kelimeler cümle içinde kullanılışına göre hem somut hem soyut anlam taşıyabilir ve somut kelimelere "-lık" eki geldiğinde soyut anlam kazanabilirler; örneğin anne → annelik.
19:04:00
AI Öğretmen
Bu konuyu anladın mı? Yardımcı olmamı istediğin bir yer var mı?
19:04:41
💭 AI Öğretmen
Tam üzerine bakıyorum
19:04:45
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızla algılayabildiğimiz nesneleri veya durumları ifade eder; örneğin masa, kalem gibi.
19:04:47
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcükler ise beş duyu organımızla algılayamadığımız, sadece zihnimizde kavrayabildiğimiz kavramlardır; mutluluk, korku gibi.
19:04:50
AI Öğretmen
Bir kelime cümlede kullanıldığı bağlama göre somut ya da soyut anlam kazanabilir ve bazı somut kelimelere "-lık" eki eklendiğinde soyut anlam oluşur; örneğin anne → annelik.
19:04:51
AI Öğretmen
Bu açıklamalar senin için yeterli oldu mu? Anlamadığın bir yer var mı?
19:10:22
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:10:22
💭 AI Öğretmen
En son kaldığımız yeri hızlıca bir tekrar edelim
19:10:26
AI Öğretmen
Sözcükler bazen doğrudan beş duyu organımızla hissedebileceğimiz şeyleri anlatır, bu tür sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
19:10:27
AI Öğretmen
Mesela elimizle dokunabildiğimiz bir masa, yazabildiğimiz bir kalem, hissettiğimiz sıcaklık, ağzımızda tattığımız acı veya yaşadığımız hava gibi sözcükler somut anlamlıdır.
19:10:33
AI Öğretmen
Ama bazı sözcükler vardır ki, onları beş duyu organımızla göremeyiz, dokunamayız, duyamayız, tadamayız veya koklayamayız; bunlara ise soyut anlamlı sözcükler denir.
19:10:34
AI Öğretmen
Mesela mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duyguları ya da kavramları beş duyu organlarımızla algılayamayız, bu yüzden onlar soyuttur.
19:10:35
AI Öğretmen
Bir sözcük cümle içinde kullanıldığı yere göre bazen somut, bazen de soyut anlam taşıyabilir.
19:10:38
AI Öğretmen
Ayrıca bazı somut anlamlı sözcüklerin sonuna "-lık" eki gelince, o sözcük soyut bir anlam kazanır; örneğin, anne kelimesi somuttur, ama annelik dediğimizde artık soyut bir kavram olur. Benzer şekilde insan (somut) kelimesi insanlık (soyut) halini alır.
19:10:40
AI Öğretmen
Şimdi somut ve soyut anlamlı sözcükler konusunu daha iyi anladın mı?
19:11:04
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:11:04
💭 AI Öğretmen
En son kaldığımız yeri hızlıca bir tekrar edelim
19:11:07
AI Öğretmen
Sözcüklerin anlamı bazen duyularımızla ilgili olabilir, bazen de sadece düşüncede kalır.
19:11:09
AI Öğretmen
Eğer bir varlığı görebiliyor, dokunabiliyor, koklayabiliyor, tadabiliyor ya da işitebiliyorsak, o varlıkla ilgili sözcüklere somut anlamlı sözcük denir.
19:11:11
AI Öğretmen
Örneğin, masa gözle görülebilir ve dokunulabilir, bu yüzden "masa" kelimesi somuttur.
19:11:12
AI Öğretmen
Aynı şekilde, "kalem", "sıcak", "acı" ve "hava" gibi kelimelerle de duyularımız aracılığıyla bir şeyleri algılayabiliriz, bunlar da somut anlamlıdır.
19:11:14
AI Öğretmen
Eğer bir şeyi beş duyumuzla algılayamıyorsak, yani sadece kafamızda hayal edebiliyorsak, bu tür sözcükler soyut anlamlı olur.
19:11:15
AI Öğretmen
Örneğin, mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi kelimeler sadece hissedilir, gözle görülmez veya dokunulmaz, bu yüzden bunlar soyuttur.
19:11:16
AI Öğretmen
Bir sözcüğün anlamı cümleye göre değişebilir, yani bir kelime bazen somut bazen soyut olabilir.
19:11:17
AI Öğretmen
Bazı kelimelere "-lık" eki eklediğimizde, onların somut anlamı soyut hale dönüşebilir.
19:11:19
AI Öğretmen
Mesela "anne" kelimesi bir kişiyi gösterir ve somuttur, ama "annelik" dediğimizde bu bir kavram olur ve soyutlaşır.
19:11:20
AI Öğretmen
Aynı şekilde, "insan" somuttur, ama "insanlık" kelimesi bir kavramı ifade ettiği için soyut anlamlı olur.
19:11:21
AI Öğretmen
Şimdi somut ve soyut anlamlı sözcükler konusunu daha iyi anladın mı?
19:12:22
Öğrenci
Anladım
19:12:24
💭 AI Öğretmen
Haydi devam edelim
19:12:25
Görsel
Görsel
19:12:27
AI Öğretmen
Aynı türdeki bütün varlıkları kapsayan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
19:12:28
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı anlatan sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler denir.
19:12:29
AI Öğretmen
Genel sözcüklerden özel sözcüklere doğru giderken kapsanan varlık sayısı azalır.
19:12:31
AI Öğretmen
Mesela, "Bitki, Ağaç, Çam, Kızıl Çam" diye genelden özele sıralama yapılabilir.
19:12:33
AI Öğretmen
En başta “Bitki” en genel olan sözcüktür ve çok sayıda varlığı ifade eder.
19:12:35
AI Öğretmen
En sonda ise “Kızıl Çam” sadece belirli bir tür ağacı anlattığı için kapsamı en dardır.
19:12:36
AI Öğretmen
Bir kelimenin genel ya da özel olması, o kelimenin cümlede kullanımına göre de değişebilir.
19:12:38
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde 'mektup' kelimesi, bütün mektuplar için kullanılmıştır ve genel anlamlıdır.
19:12:40
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise 'mektup', yalnızca bir tane mektubu anlatır ve özel anlamlı olur.
19:12:40
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
19:13:22
Öğrenci
Anladım
19:13:25
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:13:26
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
19:13:40
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
19:13:40
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:13:44
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
19:13:45
AI Öğretmen
"Ağaç" kelimesinin burada genel anlamda kullanıldığını çok iyi yakaladın.
19:13:46
AI Öğretmen
C şıkkındaki cümle, tek bir ağaçtan değil, tüm ağaç türlerinden bahsediyor. Bu, kelimelerin bazen kendi türlerinin tamamını ifade edebileceği "genel anlam" özelliğini gösterir.
19:13:47
AI Öğretmen
Bu tür kullanımları fark edebilmek, okuduğunu anlama becerini güçlendirir. Tebrikler!
19:13:47
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
19:13:47
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:14:14
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:14:15
💭 AI Öğretmen
Tamam, süper
19:14:21
Görsel
Görsel
19:14:23
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir şeyin sayılabilen ya da ölçülebilen bir özelliğini anlatan kelimelerdir.
19:14:25
AI Öğretmen
Örneğin uzunluk, miktar, ağırlık gibi ölçülebilen şeylerden bahsederken kullanılan kelimeler nicel anlamlı olur.
19:14:26
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen ya da sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu, yani niteliğini anlatan kelimelerdir.
19:14:28
AI Öğretmen
Bir kelime kullanıldığı cümleye göre nicel ya da nitel anlam kazanabilir.
19:14:30
AI Öğretmen
"Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesindeki "yakın", evlerin arasındaki mesafeyi, yani ölçülebilir bir şeyi anlattığı için nicel anlamlıdır.
19:14:32
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın" kelimesi mesafeyi değil, iki kişi arasındaki ilişkiyi yani ölçülemeyen bir niteliği anlatır, bu yüzden nitel anlamlıdır.
19:14:32
AI Öğretmen
Başka örneklere bakalım.
19:14:34
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" kelimesi bir niteliği, ölçülemeyen bir özelliği anlatır yani nitel anlamlıdır.
19:14:36
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde "iyi", kazanılan paranın miktarını yani ölçülebilen bir şeyi anlatır ve bu yüzden nicel anlamlı olur.
19:14:37
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin", düşüncelerin niteliğini anlatır ve nitel anlamlıdır.
19:14:39
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde ise "derinlik", suyun ölçülebilen bir özelliği olduğu için nicel anlamlıdır.
19:14:42
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesindeki "yüksek", makamların prestijini yani ölçülemeyen bir özelliği anlatır ve nitel anlamlıdır.
19:14:43
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek", binanın ölçülebilen boyunu ifade ettiği için nicel anlamlı olur.
19:14:44
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
19:15:57
Öğrenci
Anladım
19:16:00
💭 AI Öğretmen
Haydi devam edelim
19:16:05
AI Öğretmen
Bugünkü derste somut ve soyut anlamlı sözcüklerin ne olduğunu, nasıl farklılaştıklarını ve bazı kelimelerin cümleye göre anlam değiştirebileceğini öğrendik. Ayrıca genel ve özel anlamlı sözcükler arasındaki farkı ve nicel ile nitel anlamlı sözcüklerin kullanımını konuştuk. Anlamadığın veya sormak istediğin bir şey var mı?
19:16:48
Öğrenci
yok
19:16:53
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!