← Ana Rapor / ZEYNEP MASAL SAYGUN / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
02 December 2025, 16:04
Bitiş
02 December 2025, 16:11
Süre
7 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

16:04:36
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:04:37
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
16:04:37
Görsel
Görsel
16:04:39
AI Öğretmen
Beş duyu organımız göz, kulak, burun, dil ve deridir.
16:04:41
AI Öğretmen
Bir şeyi görerek, duyarak, dokunarak, tadarak ya da koklayarak algılayabiliyorsak, o şey somuttur.
16:04:41
AI Öğretmen
Bir ya da birden fazla duyu organımızla fark edilebilen varlıkları anlatan sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
16:04:42
AI Öğretmen
Masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi sözcükler somut anlamlıdır çünkü bu şeyleri görebilir, dokunabilir, hissedebilir, tadabilir ya da koklayabiliriz.
16:04:45
AI Öğretmen
Eğer bir sözcük beş duyu organımızla algılanamıyorsa, yani bir nesne, durum ya da kavramı anlatıyorsa buna soyut anlamlı sözcük denir.
16:04:47
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi sözcükler soyuttur, çünkü onları ne görebilir, ne duyabilir, ne koklayabilir, ne tadabilir, ne de dokunabiliriz.
16:04:48
AI Öğretmen
Bir sözcüğün somut ya da soyut anlamda olup olmadığı, bazen kullanıldığı cümleye göre değişebilir.
16:04:50
AI Öğretmen
Bazı sözcükler "-lık" eki aldıklarında anlamı değişir ve soyut hale gelebilir.
16:04:51
AI Öğretmen
Örneğin; “anne” sözcüğü somuttur ama “annelik” dediğimizde annelik bir kavram olur, soyutlaşır.
16:04:53
AI Öğretmen
Aynı şekilde “insan” somut bir sözcükken, “insanlık” dediğimizde soyut bir anlam kazanır.
16:04:54
AI Öğretmen
Anlattığım somut ve soyut anlamlı sözcükler konusu senin için anlaşılır oldu mu?
16:06:03
Öğrenci
Anladım hocam.
16:06:08
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
16:06:08
Görsel
Görsel
16:06:10
AI Öğretmen
Aynı türe ait olan tüm varlıkları kapsayan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
16:06:13
AI Öğretmen
Yalnızca bir varlığı ifade eden, tek bir şeyi belirten sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler denir.
16:06:14
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama giderken kapsam daralır, yani kapsam alanı azalır.
16:06:16
AI Öğretmen
Bunu bir örnekle açıklayabiliriz: "Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam" şeklinde sıralarsak, en genel olan bitkidir; en özel ise kızıl çamdır.
16:06:17
AI Öğretmen
Genel sözcükten özele doğru gidildikçe, içine aldığı varlıkların sayısı da azalır.
16:06:18
AI Öğretmen
Bir sözcüğün genel ya da özel anlamlı olup olmaması, bazen cümlede kullanılış biçimine göre değişebilir.
16:06:21
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde mektup kelimesi tüm mektupları kapsayacak şekilde genel anlamda kullanılmıştır.
16:06:23
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise mektup kelimesi, yalnızca belli bir mektubu işaret ettiği için özel anlamlıdır.
16:06:24
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
16:07:20
Öğrenci
Anladım
16:07:23
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz düşünelim
16:07:23
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
16:07:24
Öğrenci
Anladım, teşekkürler.
16:07:25
💭 AI Öğretmen
Çok iyi, devam edelim
16:07:29
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
16:07:30
AI Öğretmen
"Ağaç" kelimesi bazen tek bir ağacı, bazen de tüm ağaçları ifade edebilir. Genel anlamda kullanıldığında, türünün tamamını kapsar, yani tüm ağaçlar için geçerli olur.
16:07:32
AI Öğretmen
Şıklara baktığımızda; A, B ve D şıklarında "ağaç" belirli, tek bir ağacı anlatıyor. Sadece C şıkkında "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." ifadesi, tüm ağaçları kapsayan genel anlamda kullanılmıştır.
16:07:35
AI Öğretmen
Muhtemelen "ağaç" kelimesinin genel ve özel anlam ayrımını tam anlamadığınız için yanlış cevap vermiş olabilirsiniz. Genel anlamda kullanılan sözcük, türünün tamamını ifade eder.
16:07:37
AI Öğretmen
Örnek olarak, "Kedi evcil bir hayvandır." cümlesi kedilerin tümünü anlatır, ama "Kedim çok sevimlidir." cümlesi sadece tek bir kediyi anlatır. Aynı mantık "ağaç" için de geçerlidir.
16:07:39
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap C şıkkı olmalıdır: "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur."
16:07:39
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:08:28
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:08:28
💭 AI Öğretmen
Devam ediliyor
16:08:38
Görsel
Görsel
16:08:40
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler; sayılabilen, ölçülebilen özellikleri ifade eden kelimelerdir.
16:08:42
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen, sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu anlatan kelimelerdir.
16:08:43
AI Öğretmen
Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre nicel ya da nitel anlam taşıyabilir.
16:08:45
AI Öğretmen
"Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi nicel anlamda yani ölçülebilir bir mesafeyi ifade eder.
16:08:47
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın" kelimesi nitel bir anlamda, arkadaşlık ilişkisini anlatır ve ölçülemez.
16:08:49
AI Öğretmen
Bazı örneklere bakalım: "İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" sözcüğü nitel anlamda yani insanın nasıl biri olduğunu anlatır ve ölçülemez.
16:08:51
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi" kelimesi nicel anlamda, kazanılan paranın miktarı sayılabildiği için kullanılmıştır.
16:08:53
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin" kelimesi nitel anlamda, düşüncelerin yoğunluğunu belirtir.
16:08:55
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde ise "derinlik" sözcüğü nicel anlamda, ölçülebilen bir özelliği anlatır.
16:08:57
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde "yüksek" kelimesi nitel anlamda, makamın değer ve prestijini belirtir.
16:08:59
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek" sözcüğü nicel anlamda, binanın ölçülebilir boyunu ifade eder.
16:08:59
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
16:10:15
Öğrenci
Bir kelimenin nicel mi yoksa nitel mi olduğunu nasıl kesin olarak anlarız?
16:10:18
💭 AI Öğretmen
Güzel soru, düşünüyorum
16:10:21
AI Öğretmen
Bir kelimenin nicel mi yoksa nitel mi olduğunu anlamak için öncelikle kelimenin kullanıldığı cümlede neyi ifade ettiğine bakmalıyız.
16:10:22
AI Öğretmen
Eğer kelime sayılabilen, ölçülebilen bir özelliği anlatıyorsa nicel anlamdadır; mesela "yüksek bina" gibi.
16:10:24
AI Öğretmen
Ancak kelime, ölçülemeyen, sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu anlatıyorsa nitel anlamdadır; örneğin "yüksek makam" gibi.
16:10:25
AI Öğretmen
Yani kelimenin anlamını cümledeki bağlama göre değerlendirmek gerekir.
16:10:26
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için yeterli oldu mu? Anladın mı?
16:10:56
Öğrenci
Anladım
16:10:58
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
16:11:04
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükleri, genel ve özel anlamlı sözcükleri, ayrıca nicel ve nitel anlamlı sözcükleri öğrendik. Sözcüklerin anlamlarının cümledeki kullanımına göre değişebileceğini ve bu farklı anlamları nasıl ayırt edeceğimizi konuştuk. Anlamakta zorlandığın bir nokta var mı? Yardımcı olabileceğim başka bir şey var mı?
16:11:48
Öğrenci
yok, teşekkürler
16:11:55
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi