← Ana Rapor / ŞAHAN KAYA / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
07 December 2025, 18:32
Bitiş
Devam ediyor
Süre
12 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

18:32:12
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
18:32:13
💭 AI Öğretmen
Tabii, hemen başlıyorum
18:32:13
Görsel
Görsel
18:32:15
AI Öğretmen
Bir sözcükte kök ve ek kavramları, sözcüğün yapısını anlamamıza yardımcı olan temel kavramlardır.
18:32:17
AI Öğretmen
Örneğin "çiçekçi" sözcüğünü ele alalım, burada "çiçek" kısmı köktür ve "-çi" kısmı ise ektir.
18:32:19
AI Öğretmen
Kök, bir kelimenin ek almamış ve kendi başına anlamı olan en küçük parçasıdır.
18:32:21
AI Öğretmen
Ekler ise, kökün sonuna gelir, köke eklenerek sözcüğe yeni anlamlar veya görevler kazandırır.
18:32:22
AI Öğretmen
Bir kelimenin kökünü ve ekini doğru şekilde ayırmak, o kelimenin anlamını ve yapısını doğru bir şekilde çözmemizi sağlar.
18:32:23
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
18:33:40
Öğrenci
Fiil kökü ile isim kökünün ne fark var
18:33:42
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum biraz
18:33:44
AI Öğretmen
Fiil kökü, bir fiilin anlamını taşıyan ve çekim ekleri almadan önceki halidir; örneğin "git" kelimesinde "git" fiil köküdür.
18:33:47
AI Öğretmen
İsim kökü ise, bir ismin anlamını taşıyan ve yapısal olarak değişmeyen en küçük birimdir; mesela "kitap" kelimesinde "kitap" isim köküdür.
18:33:48
AI Öğretmen
Fiil kökü hareket veya oluş bildiren kelimelerin temelidir, isim kökü ise varlıkları, nesneleri veya kavramları ifade eder.
18:33:49
AI Öğretmen
Bu farklar, kelimenin türüne göre kökün işlevini ve anlamını belirler.
18:33:50
AI Öğretmen
Bu açıklamalar senin için yeterli oldu mu, anladın mı?
18:34:17
Öğrenci
Anladım
18:34:20
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
18:34:20
❓ Soru basic
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi kök durumundadır?
18:34:30
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
18:34:30
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:34:36
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
18:34:38
AI Öğretmen
"Balık" kelimesi, herhangi bir ek almamış, tek başına anlamı olan en küçük parçadır.
18:34:40
AI Öğretmen
Bir kelimenin kökü, o kelimenin anlamlı en küçük birimidir ve başka kelimeler türetmek için temel oluşturur. Diğer şıklardaki kelimeler ise "arkadaş", "tuz" ve "ekmek" köklerine ekler almıştır.
18:34:41
AI Öğretmen
Bu konuyu çok iyi anladığını görmek harika!
18:34:42
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
18:34:42
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:35:03
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:35:03
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
18:35:11
Görsel
Görsel
18:35:14
AI Öğretmen
Bir kelimeden bütün ekleri çıkardığımızda elimizde kalan en küçük, anlamlı parça “kök” olarak adlandırılır.
18:35:15
AI Öğretmen
Örneğin, “çiçekçi” kelimesini inceleyelim.
18:35:18
AI Öğretmen
Bu kelimedeki “çiçek” kısmı köktür çünkü kelimenin ana anlamını taşır.
18:35:19
AI Öğretmen
“-çi” ise ek kısmıdır ve kökün anlamına ek bilgi ya da anlam katar.
18:35:20
AI Öğretmen
Kökler, bir kelimenin temelini oluşturur ve en temel anlamı içerir.
18:35:21
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısmı anladın mı?
18:35:39
Öğrenci
Anladım
18:35:42
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçiyoruz
18:35:42
❓ Soru basic
Aşağıdaki tabloda sözcüklerin kökleri ve aldığı ekler gösterilmiştir. | | Sözcükler | Kökler | Ekler | | :-- | :--- | :--- | :--- | | I. | Taksicilik | Taksi | -ci, -lik | | II. | Koştum | Koş- | -tu, -m | | III. | Üzgün | Üz- | -gün | | IV. | Tamirci | Tam | -ir, -ci | Buna göre tablonun kaçıncı satırında bir yanlışlık yapılmıştır?
18:35:59
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
18:36:00
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:36:20
AI Öğretmen
Harika bir deneme yaptın!
18:36:21
AI Öğretmen
Bu tür sorularda kelimenin anlam bütünlüğünü koruyan en küçük parçayı, yani kökü doğru tespit etmek çok önemli.
18:36:24
AI Öğretmen
IV. satırdaki "Tamirci" kelimesinin kökü "Tamir" olmalıydı, "Tam" değil; çünkü "tam" ve "tamir" farklı anlamlara sahip kelimelerdir.
18:36:25
AI Öğretmen
Kök ve ekleri doğru ayırmak, kelimelerin yapısını anlamak için anahtar bir beceridir.
18:36:26
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
18:36:26
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:36:47
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:36:48
💭 AI Öğretmen
Harika, devam ediyoruz
18:36:53
Görsel
Görsel
18:36:56
AI Öğretmen
Bir sözcükten başka bir sözcük türeten ya da sözcüğe farklı anlamlar veya sözcük türleri ekleyen harf ya da harf gruplarına ek denir.
18:36:56
AI Öğretmen
Bir kelimeyi eklerine ayırırken ilk olarak o kelimenin kökü bulunmalıdır.
18:36:58
AI Öğretmen
Örneğin, "zenginlik" kelimesinde "zengin" kök, "-lik" ise yapım ekidir.
18:37:02
AI Öğretmen
"Karartılık" sözcüğü ise "karart" (kök) + "-ı" (gereken bağlantı eki) + "-lık" (yapım eki) şeklinde ayrılır, burada kök kısmı "karart"tır, "karar" değildir.
18:37:04
AI Öğretmen
Kök, anlamlı en küçük parçadır ve ekler kökün sonuna getirilerek sözcüğün anlamında değişiklik yapar ya da yeni bir sözcük oluşmasını sağlar.
18:37:05
AI Öğretmen
Anlattığım ek ve kök kavramlarını anladın mı?
18:37:37
Öğrenci
Anladım
18:37:40
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
18:37:40
❓ Soru medium
"Onarım" sözcüğünün kökünü belirlerken, "on" kelimesi anlamlı bir sözcük olmasına rağmen neden kök olarak kabul edilemeyeceğini ve doğru kökün ne olması gerektiğini gerekçesiyle açıklayınız.
18:38:09
Öğrenci
Cevabım: Tam kelimeyle alakası yok
18:38:10
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:38:16
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü "tam kelimeyle alakası yok" ifadesi sorunun gerekçesini ve doğru kökü açıklamak için yeterli değil.
18:38:18
AI Öğretmen
"Onarım" kelimesinin kökü "onar-"dır çünkü kelimenin anlamı tamir etmekle ilgilidir ve "onar-" da aynı anlamı taşıyan fiildir. "On" ise sadece "10" anlamına gelir ve tamir etmekle ilgisi yoktur.
18:38:20
AI Öğretmen
Kök, kelimenin anlamını taşıyan en küçük parçadır ve ekler çıkarıldığında geriye anlamlı bir parça kalmalıdır. "Onarım" kelimesinden "-ım" eki çıkarıldığında "onar-" kalır ve bu kök kelimenin anlamını taşır.
18:38:23
AI Öğretmen
Yanlışlık genellikle kök ile kelimenin içindeki anlamsız parçaların karıştırılmasından kaynaklanır. Örneğin, "kitapçı" kelimesinde kök "kitap"tır, "çı" eki ise yapım ekidir.
18:38:24
AI Öğretmen
Bu nedenle, doğru kök "onar-" olmalıdır.
18:38:24
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:39:05
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:39:07
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
18:39:12
Görsel
Görsel
18:39:15
AI Öğretmen
Yapım ekleri, bir kelimenin köküne ya da gövdesine eklenerek o kelimeden yeni bir anlamda kelime türeten eklerdir.
18:39:16
AI Öğretmen
Bir kelime yapım eki aldığı zaman, anlamı da değişir.
18:39:17
AI Öğretmen
Örneğin, "göz" kelimesinin köküne "-lük" yapım eki eklenirse, "gözlük" kelimesi ortaya çıkar.
18:39:22
AI Öğretmen
"Göz" bir organı, yani vücudumuzda görmemizi sağlayan kısmı ifade eder.
18:39:24
AI Öğretmen
"Gözlük" ise gözün daha iyi görmesini sağlayan, camdan yapılan bir alet anlamına gelir.
18:39:25
AI Öğretmen
Burada yapım eki sayesinde sözcüğün hem anlamı değişmiş hem de yeni bir isim ortaya çıkmıştır.
18:39:28
AI Öğretmen
Yani, yapım ekleri aynı kökten tamamen farklı ve yeni bir kelime üretmemizi sağlar.
18:39:29
AI Öğretmen
Bu konuda anladığın bir şey var mı yoksa açıklamamda bir kısmı tekrar anlatmamı ister misin?
18:39:54
Öğrenci
Anladım
18:39:57
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyorum
18:39:57
❓ Soru basic
İsim ve fiil köklerinden yapım ekiyle türetilmiş sözcüklere “gövde” denir. Buna göre aşağıdaki atasözlerinin hangisinde gövde yoktur?
18:40:22
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
18:40:23
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım hemen
18:40:25
AI Öğretmen
Bir sözcüğün gövdesi nedir, nasıl oluşur diye düşündün mü?
18:40:28
AI Öğretmen
Atasözlerindeki sözcükleri tek tek ele alıp, kök ve eklerini ayırmayı denedin mi?
18:40:30
AI Öğretmen
Hangi sözcüklerde yapım eki yoksa, orada gövde de olmaz; bunu nasıl fark edebilirsin?
18:40:51
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
18:40:52
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:40:58
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım. Soruda yapım ekiyle türetilmiş sözcük içermeyen, yani gövde bulunmayan atasözü soruluyor.
18:41:00
AI Öğretmen
B şıkkında "ağacın", "kurdu" ve "içinde" kelimeleri yapım eki almamış, sadece çekim eki almış; bu yüzden gövde yoktur.
18:41:02
AI Öğretmen
C şıkkındaki "çıkarır" kelimesi ise "çık-" fiil kökünden "-ar" yapım ekiyle türetilmiş bir gövde içerir. Bu yüzden orada gövde vardır.
18:41:05
AI Öğretmen
Yapım eki, kelimenin anlamını veya türünü değiştiren ektir; çekim eki ise kelimeyi cümlede farklı görevlerde kullanmamızı sağlar. Örneğin, "kitap" isim köküne "-lık" yapım eki getirilirse "kitaplık" olur, bu yeni bir kelimedir.
18:41:06
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap B şıkkıdır, çünkü orada yapım ekiyle türetilmiş sözcük yoktur.
18:41:07
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap B olmalıdır.
18:41:07
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:41:44
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:41:45
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
18:41:49
Görsel
Görsel
18:41:52
AI Öğretmen
Kelimelerin sonuna eklenen bazı ekler, kelimenin anlamını değiştirmez, sadece kelimenin cümle içindeki görevini gösterir. Bu ek türüne çekim eki denir.
18:41:54
AI Öğretmen
Örneğin, "bisiklet-e" kelimesindeki "-e" eki, bisikletin yöneldiği yeri belirtir, yani yönelme hâl ekidir. Ama bu ek, kelimenin temel anlamını değiştirmez.
18:41:56
AI Öğretmen
Bazı ekler ise kelimenin anlamını değiştirir ve yeni bir kelime oluşturur. Bu ekler yapım eki olarak adlandırılır.
18:41:57
AI Öğretmen
Mesela "bak-ım" kelimesinde "-ım" eki eklenince, "bakmak" fiilinden "bakım" ismimiz oluşur ve bu yeni bir kelime ortaya çıkar.
18:41:59
AI Öğretmen
Kısacası, çekim ekleri kelimenin anlamını değiştirmez, yapım ekleri ise yeni anlamlar ve yeni kelimeler ortaya çıkarır.
18:42:01
AI Öğretmen
Çekim eki ve yapım eki arasındaki farkı anladın mı?
18:42:36
Öğrenci
Anladım
18:42:38
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
18:42:38
❓ Soru basic
Türkçede hem isim hem fiil kök olarak kullanılabilen sözcükler vardır. Bunların türü, aldıkları eklerle ve cümledeki kullanımı ile belirlenir. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bu açıklamaya uygun bir örnek vardır?
18:43:41
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
18:43:41
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:43:48
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
18:43:50
AI Öğretmen
Soruda hem isim hem de fiil kökü olarak kullanılan bir kelimenin, aldığı eklerle ve cümledeki kullanımına göre türünün belirlendiği söyleniyor. B şıkkındaki "işler" kelimesi sadece isim olarak kullanılmış ve fiil köküne dönüşmemiştir.
18:43:52
AI Öğretmen
Doğru örneklerde aynı kelime hem isim hem fiil kökü olabilir; mesela "yaz" kelimesi hem "yaz" (mevsim, isim) hem de "yazmak" fiilinin kökü olarak kullanılır.
18:43:53
AI Öğretmen
Örneğin, "Yaz aylarını seviyorum." cümlesindeki "yaz" isimdir, ama "Mektup yazıyorum." cümlesindeki "yaz" fiil köküdür.
18:43:55
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap A şıkkıdır çünkü "yaz" hem isim hem fiil kökü olarak kullanılabilen bir kelimedir.
18:43:57
AI Öğretmen
Bu açıklamalara göre doğru cevap A şıkkı olmalıdır.
18:43:57
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?

Voltran Okul Analiz Sistemi