← Ana Rapor / MERT YEŞİL / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
29 November 2025, 17:20
Bitiş
29 November 2025, 17:29
Süre
9 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:20:15
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:20:16
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyorum
17:20:16
Görsel
Görsel
17:20:19
AI Öğretmen
Bir sözcükte kök ve ek kavramları, sözcüğün yapısını anlamak için en önemli parçalardır.
17:20:21
AI Öğretmen
Mesela "çiçekçi" sözcüğünü ele alalım, burada "çiçek" kısmı köktür, "-çi" ise ektir.
17:20:22
AI Öğretmen
Kök, bir kelimenin en küçük, ek almamış ve kendi başına anlamı olan kısmıdır.
17:20:23
AI Öğretmen
Ekler ise kökün sonuna eklenir, bunlar sözcüğe ya yeni bir anlam kazandırır ya da kelimenin görevini değiştirir.
17:20:25
AI Öğretmen
Bir kelimede kökü ve eki doğru bir şekilde ayırabilmek, kelimenin anlamını ve yapısını doğru şekilde anlamamız için gereklidir.
17:20:26
AI Öğretmen
Kök ve ek kavramlarını bu şekilde anladın mı?
17:20:53
Öğrenci
Anladım
17:20:55
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru deneyelim
17:20:55
❓ Soru basic
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi kök durumundadır?
17:21:00
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:21:01
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:21:05
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:21:07
AI Öğretmen
"Balık" kelimesi, herhangi bir yapım eki almadığı için kök halindedir. Bu, kelimenin anlamlı en küçük parçası olduğu anlamına gelir.
17:21:10
AI Öğretmen
Kökler, kelimelerin temelini oluşturur ve ekler alarak yeni kelimeler türetmemizi sağlar. Bu konuyu çok iyi anlamışsın!
17:21:10
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
17:21:11
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:21:28
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:21:29
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
17:21:37
Görsel
Görsel
17:21:40
AI Öğretmen
Bir kelimeden bütün ekler çıkarıldığında geriye kalan ve kendi başına anlamı olan en küçük parça "kök" olarak adlandırılır.
17:21:42
AI Öğretmen
Örneğin “çiçekçi” kelimesinde, “çiçek” kısmı köktür çünkü anlamı olan ana bölümdür.
17:21:43
AI Öğretmen
“-çi” eki ise bir yapım ekidir, yani kelimenin anlamını değiştirir ve yeni bir kelime oluşturur.
17:21:45
AI Öğretmen
Kökler, bir kelimenin temel anlamını taşıyan en önemli parçadır.
17:21:46
AI Öğretmen
Anlattığım kısmı anladın mı?
17:22:04
Öğrenci
Anladım
17:22:06
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru gelecek
17:22:06
❓ Soru basic
Aşağıdaki tabloda sözcüklerin kökleri ve aldığı ekler gösterilmiştir. | | Sözcükler | Kökler | Ekler | | :-- | :--- | :--- | :--- | | I. | Taksicilik | Taksi | -ci, -lik | | II. | Koştum | Koş- | -tu, -m | | III. | Üzgün | Üz- | -gün | | IV. | Tamirci | Tam | -ir, -ci | Buna göre tablonun kaçıncı satırında bir yanlışlık yapılmıştır?
17:22:19
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
17:22:19
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:22:23
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:22:25
AI Öğretmen
Dördüncü satırda "Tamirci" kelimesinin kökü "Tam" olarak gösterilmiş, ancak bu kelimenin kökü "tamir" olmalıydı.
17:22:26
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin anlamlı en küçük parçası olan kökü doğru tespit etmenin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
17:22:27
AI Öğretmen
Aferin sana, dil bilgisi kurallarını çok iyi kavramışsın!
17:22:28
AI Öğretmen
Doğru cevap D şıkkıdır.
17:22:28
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:22:48
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:22:49
💭 AI Öğretmen
Devam ediyorum
17:22:54
Görsel
Görsel
17:22:56
AI Öğretmen
Bir sözcükten başka bir sözcük türeten veya sözcüğe farklı anlamlar ya da sözcük türleri katan harf ya da harf gruplarına ek denir.
17:22:57
AI Öğretmen
Bir sözcük eklerine ayrılırken önce sözcüğün kökü bulunmalıdır.
17:22:59
AI Öğretmen
Örneğin, "zenginlik" sözcüğünde "zengin" kök, "-lik" yapım ekidir.
17:23:01
AI Öğretmen
"Karartılık" sözcüğü ise "karart" kök, "-ı" gereken bağlantı eki ve "-lık" yapım eki olarak ayrılır.
17:23:03
AI Öğretmen
Burada kök "karart"tır, "karar" değildir.
17:23:05
AI Öğretmen
Kök, anlamlı en küçük parça olup, ekler kökün sonuna getirilerek sözcüğün anlamında değişiklik veya yeni bir sözcük oluşumu sağlar.
17:23:06
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
17:23:31
Öğrenci
Anladım
17:23:33
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru var
17:23:33
❓ Soru medium
"Onarım" sözcüğünün kökünü belirlerken, "on" kelimesi anlamlı bir sözcük olmasına rağmen neden kök olarak kabul edilemeyeceğini ve doğru kökün ne olması gerektiğini gerekçesiyle açıklayınız.
17:24:07
Öğrenci
Cevabım: on kelimesi onarım kelimesinin kökü değildir çünkü kelimenin kendisiyle bağlantısı yoktur.
17:24:07
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:24:12
AI Öğretmen
Cevabınız doğru bir noktaya değinmiş, "on" kelimesinin anlamının "onarım" kelimesiyle bağlantısı olmadığını belirtmişsiniz. Ancak, soruda doğru kökü de belirtmeniz gerekiyordu.
17:24:16
AI Öğretmen
"Onarım" kelimesinin kökü "onar-"dır. Çünkü kök, kelimenin temel anlamını taşıyan ve ekler çıkarıldığında geriye kalan anlamlı parçadır. "Onar-" fiili tamir etmek anlamına gelir ve "onarım" kelimesinin anlamıyla doğrudan bağlantılıdır.
17:24:19
AI Öğretmen
"On" kelimesi ise sadece sayı anlamındadır ve "onarım" kelimesinin anlamıyla ilgili değildir, bu nedenle kök olarak kabul edilmez. Örneğin, "on" kelimesi "on kişi" ifadesinde sayı olarak kullanılır, ama "onarım" kelimesinde tamir anlamını vermez.
17:24:21
AI Öğretmen
Bu yüzden, doğru kök "onar-" fiilidir ve "onarım" kelimesinden "-ım" yapım eki çıkarıldığında geriye "onar-" kalır. Bu da kökün yapısal bütünlüğünü gösterir.
17:24:24
AI Öğretmen
Sonuç olarak, doğru cevap "onar-" köküdür çünkü hem anlam hem de yapısal olarak kelimenin temelini oluşturur.
17:24:24
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:25:06
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:25:07
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
17:25:12
Görsel
Görsel
17:25:14
AI Öğretmen
Yapım ekleri, bir sözcüğün köküne veya gövdesine eklenerek sözcüğe yeni bir anlam kazandıran eklerdir.
17:25:15
AI Öğretmen
Bir kelime yapım eki aldığında, kelimenin anlamı değişir.
17:25:17
AI Öğretmen
Örneğin, "göz" sözcüğünün köküne "-lük" eki eklenirse "gözlük" kelimesi oluşur ve artık yeni bir isim elde edilir.
17:25:20
AI Öğretmen
"göz" kelimesi bir organı ifade ederken, "gözlük" ise gözün daha iyi görmesini sağlayan bir alet anlamına gelir.
17:25:21
AI Öğretmen
Yapım eki, bazen kelimenin türünü de değiştirir ve yeni bir anlama sahip başka bir kelime oluşmasına yol açar.
17:25:22
AI Öğretmen
Yani aynı kökten tamamen farklı anlamda yeni bir kelime türetmiş oluruz.
17:25:23
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı, yoksa yapım ekleriyle ilgili bir kısmı tekrar açıklamamı ister misin?
17:25:54
Öğrenci
Anladım
17:25:57
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya bakalım
17:25:57
❓ Soru basic
İsim ve fiil köklerinden yapım ekiyle türetilmiş sözcüklere “gövde” denir. Buna göre aşağıdaki atasözlerinin hangisinde gövde yoktur?
17:26:23
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
17:26:24
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:26:28
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:26:31
AI Öğretmen
"Ağacın kurdu içinde olur" atasözündeki "ağaç", "kurt", "iç" ve "olur" kelimelerinin hiçbiri yapım eki alarak türememiştir.
17:26:33
AI Öğretmen
Bu atasözünde, isim veya fiil kökünden yapım ekiyle türetilmiş, yani "gövde" durumunda bir sözcük bulunmuyor.
17:26:35
AI Öğretmen
Diğer şıklarda ise "vazgeçmez", "çıkarır", "kusursuz", "arayan" ve "dostsuz" gibi gövde durumunda olan kelimeler mevcuttur.
17:26:35
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
17:26:36
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:26:56
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:26:56
💭 AI Öğretmen
Harika, ilerliyoruz
17:27:02
Görsel
Görsel
17:27:05
AI Öğretmen
Bazı ekler kelimelere geldiğinde, kelimenin anlamını değiştirmez ve sadece kelimenin başka bir sözcükle ilişkisini belirtir. Bu tür ekler **çekim eki** olarak adlandırılır.
17:27:08
AI Öğretmen
Örneğin, "bisiklet-e" kelimesinde bulunan "-e" eki, yönelme hâl ekidir ve sözcüğün anlamını değiştirmez, yani çekim ekidir.
17:27:10
AI Öğretmen
Bazı ekler ise kelimenin anlamını tamamen değiştirerek, ondan yeni bir kelime oluşturur. Bu ekler ise **yapım eki** olarak bilinir.
17:27:12
AI Öğretmen
Mesela, "bak-ım" kelimesinde "-ım" eki, "bakmak" fiiline eklenerek onu isim haline getirir ve yeni bir anlam kazandırır.
17:27:14
AI Öğretmen
Kısacası çekim ekleri bir kelimenin anlamını değiştirmezken, yapım ekleri yeni anlamlar ve kelimeler ortaya çıkarır.
17:27:15
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?
17:27:46
Öğrenci
Anladım
17:27:48
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru gelecek
17:27:48
❓ Soru basic
Türkçede hem isim hem fiil kök olarak kullanılabilen sözcükler vardır. Bunların türü, aldıkları eklerle ve cümledeki kullanımı ile belirlenir. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bu açıklamaya uygun bir örnek vardır?
17:27:58
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
17:27:59
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:28:03
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:28:06
AI Öğretmen
"Yaz" kelimesi, "yaz ayları" ifadesinde bir mevsim adı olarak isim görevinde kullanılmıştır.
17:28:08
AI Öğretmen
Ancak "yazmak" fiili olarak da kök görevi görebilir, bu da onun hem isim hem de fiil kökü olabilen bir sözcük olduğunu gösterir.
17:28:10
AI Öğretmen
Bu örnek, kelimelerin cümledeki kullanımına ve aldıkları eklere göre türlerinin nasıl değiştiğini çok güzel açıklıyor.
17:28:11
AI Öğretmen
Doğru cevap A şıkkıdır.
17:28:11
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:28:30
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:28:31
💭 AI Öğretmen
Hemen devam edelim
17:28:40
AI Öğretmen
Bu derste sözcüklerin yapısal analizinde kök ve ek kavramlarının ne olduğunu, kökün anlamlı en küçük parça olduğunu ve eklerin sözcüğe yeni anlamlar veya görevler kazandırdığını öğrendik. Ayrıca yapım ekleri ile çekim eklerinin farklarını ve köklerin nasıl belirlendiğini inceledik. Anladığın veya sormak istediğin herhangi bir şey var mı?
17:29:11
Öğrenci
Yok.
17:29:17
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi