AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
04 December 2025, 16:24
Bitiş
04 December 2025, 16:44
Süre
19 dakika
Durum
Tamamlandı

AI Öğretmen Değerlendirmesi

Tespit Edilen Eksikler

Konular:
  • Gökyüzündeki Komşumuz: Ay
Alt Konular:
  • Ay'ın Evreleri
Kazanımlar:
  • Ay'ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme
  • Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme

Detaylı Değerlendirme

Öğrenci Performans Analizi

Öğrenci, "Gökyüzündeki Komşumuz: Ay" konusuyla ilgili temel bilgilere sahip olmakla birlikte, kavramsal derinlik ve neden-sonuç ilişkisi kurma konusunda belirgin zorluklar yaşamaktadır. Dersin genelinde pasif bir öğrenme eğilimi göstermiş, ancak sorduğu bir soruyla konuyu anlama çabası içinde olduğu da görülmüştür.

# Genel Değerlendirme
Öğrenci, Ay'ın kendi ışık kaynağı olmadığı ve Güneş'ten aldığı ışığı yansıttığı bilgisini doğru bir şekilde ifade etmiştir. Bu, konunun en temel bilgilerinden birini anladığını göstermektedir.

Ancak, dersin ilerleyen bölümlerinde bu temel bilginin üzerine yeni kavramlar inşa etmekte zorlanmıştır. Ay'ın evrelerinin neden oluştuğu, evrelerin sıralaması, ana ve ara evreler arasındaki farklar gibi konularda ciddi kafa karışıklığı yaşamıştır. Sorulara verdiği cevaplar genellikle eksik veya hatalı olmuştur. Özellikle Ay'ın hareketleri (dolanma) ile evrelerin ortaya çıkışı arasındaki bağlantıyı kuramamıştır. Ayrıca, soyut bilgiyi somut bir modele dönüştürmesi istenen soruda da başarısız olmuştur.

# Güçlü Yönler
*
Temel Bilgi:
Öğrenci, Ay'ın neden parlak göründüğünü doğru bir şekilde açıklamıştır. Bu, Ay'ın bir ışık kaynağı olmadığını ve Güneş ışığını yansıttığını anladığını göstermektedir.

# Geliştirilmesi Gereken Yönler
*
Kavramsal Anlama:
Öğrenci, Ay'ın dolanma hareketinin evreleri nasıl oluşturduğunu tam olarak kavrayamamıştır. Sadece "dolanma" cevabını vermesi, hareket ile sonuç arasındaki bilimsel çıkarımı yapamadığını göstermektedir.
* Evrelerin Sırası ve Özellikleri: Öğrenci, Ay'ın ana ve ara evrelerini karıştırmakta, evrelerin doğru sırasını bilmemektedir. Büyüyen ve küçülen hilal arasındaki farkı açıklarken sadece şekilsel özelliğe odaklanmış, evrelerin zamanlamasını (yeni aydan sonra / dolunaydan sonra) göz ardı etmiştir.
* Model Oluşturma ve Soyut Düşünme: Güneş, Dünya ve Ay konumlarını temsil eden bir model üzerinden sorulan soruyu yanlış cevaplaması, üç boyutlu düşünme ve teorik bilgiyi modele uygulama becerisinde eksiklik olduğunu göstermektedir.

# Öğrencinin Sorduğu Sorular
* Öğrenci, "Ay evreleri neden belirli şekillerde görünür, ışığın dağılımını nasıl etkiler?" şeklinde bir soru sormuştur. Bu soru, konunun özünü anlamaya yönelik bir merakı olduğunu ancak temel mantığı henüz tam oturtamadığını göstermektedir.

📜 Oturum Detayları

16:25:16
Öğrenci
evet
16:25:17
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
16:25:18
Görsel
Görsel
16:25:20
AI Öğretmen
Ay'ın tüm evrelerinin tamamlanması yaklaşık olarak 29,5 gün sürer.
16:25:22
AI Öğretmen
Bu süre takvimlerde bir ay olarak kabul edilir.
16:25:24
AI Öğretmen
Bir yıl ise 12 aydan oluşur ve her ayda Ay'ın evrelerini görebiliriz.
16:25:26
AI Öğretmen
Ay, Dünya'nın etrafında dönerken, Dünya ve Güneş'e göre olan konumu sürekli değişir.
16:25:28
AI Öğretmen
Ay'ın bu hareketi sırasında, Güneş'ten gelen ışık Ay'ın her zaman aynı bölümünü aydınlatmaz.
16:25:29
AI Öğretmen
Bu yüzden, Ay'ın ışık alan kısımları değişir ve Dünya'dan bakınca Ay bize farklı şekillerde görünür.
16:25:31
AI Öğretmen
Ay'ın, Dünya'dan zaman zaman farklı şekillerde görünmesine "Ay'ın evreleri" denir.
16:25:32
AI Öğretmen
Ay'ın evreleriyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
16:26:00
Öğrenci
Anladım
16:26:03
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
16:26:03
❓ Soru medium
Ay'ın Dünya etrafındaki yörünge hareketi, onun gökyüzündeki görünümünü nasıl sürekli değiştirir?
16:26:25
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
16:26:26
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım şimdi
16:26:28
AI Öğretmen
Ay'ın Dünya etrafındaki hareketini düşünürken, onun Güneş'e göre konumu nasıl değişir dersin?
16:26:30
AI Öğretmen
Ay'ın konumu değiştikçe, Güneş'ten gelen ışığın Ay'ın hangi kısmını aydınlattığını nasıl etkiler?
16:26:31
AI Öğretmen
Bu ışığın Ay'ın hangi kısmına düştüğünü Dünya'dan nasıl gözlemleyebiliriz, sence?
16:26:46
Öğrenci
Cevabım: dolanma
16:26:47
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:26:51
AI Öğretmen
Cevabın doğru değil, çünkü sadece "dolanma" kelimesi sorunun tamamını açıklamıyor.
16:26:54
AI Öğretmen
Ay, Dünya'nın etrafında dönerken Güneş'e göre konumu değişir ve bu yüzden Ay'ın ışık alan bölümü de değişir.
16:26:55
AI Öğretmen
Bu değişiklik, Ay'ın farklı şekillerde görünmesine yani Ay'ın evrelerinin oluşmasına neden olur.
16:26:57
AI Öğretmen
Belki "dolanma" kelimesini kullanırken bu hareketin Ay'ın görünümünü nasıl etkilediğini açıklamamış olabilirsin.
16:26:59
AI Öğretmen
Örneğin, dolunayda Ay'ın tamamı aydınlanmış görünürken, hilal evresinde sadece küçük bir kısmı görünür.
16:27:01
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, Ay'ın yörüngesi nedeniyle görünümünün sürekli değişmesi ve bunun Ay'ın evrelerine sebep olmasıdır.
16:27:03
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, Ay'ın yörünge hareketi nedeniyle görünümünün değişmesi ve Ay evrelerinin oluşmasıdır.
16:27:03
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:27:37
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:27:38
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
16:27:52
Görsel
Görsel
16:27:54
AI Öğretmen
Ay, gökyüzünde farklı şekillerde gözlemlenebilir.
16:27:55
AI Öğretmen
Bazı geceler Ay hilal şeklindeyken, bazı geceler yarım daire olarak görülür.
16:27:56
AI Öğretmen
Kimi zaman ise Ay hiç görünmez.
16:27:57
AI Öğretmen
Ay'ın Dünya'dan görünen şekli her gün değişir.
16:27:58
AI Öğretmen
Güneş kendi ışığını üretir ve bir ışık kaynağıdır.
16:28:00
AI Öğretmen
Ay ise kendi ışığını üretmez; Güneş'ten gelen ışığı yansıtır ve bu sayede Dünya'dan görünür.
16:28:01
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
16:28:21
Öğrenci
Anladım
16:28:23
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
16:28:24
❓ Soru medium
Güneş bir ışık kaynağı olmasına rağmen Ay değilse, Ay'ı geceleri nasıl parlak bir şekilde görebiliyoruz?
16:29:13
Öğrenci
Cevabım: ay güneş ışınlarını yansıtıyor bu yüzdende ay parlak görünür
16:29:13
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:29:16
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tamamen doğru düşünmüşsün!
16:29:18
AI Öğretmen
Ay, kendi ışığını üretmediği için Güneş'ten gelen ışınları bir ayna gibi yansıtarak bize parlak görünür.
16:29:19
AI Öğretmen
Bu, ışık kaynakları ve ışığın yansıması prensibini çok iyi anladığını gösteriyor. Süpersin!
16:29:21
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap, Ay'ın Güneş ışınlarını yansıtmasıdır.
16:29:21
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:29:38
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:29:39
💭 AI Öğretmen
Devam edelim o halde
16:29:48
Görsel
Görsel
16:29:51
AI Öğretmen
Ay’ın dört ana evresi vardır: yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün.
16:29:52
AI Öğretmen
Bu ana evreler, Ay’ın Dünya’dan bakıldığında belirgin şekilde farklı göründüğü zamanlardır.
16:29:53
AI Öğretmen
Hilal ve şişkin ay ise Ay’ın ara evreleridir.
16:29:54
AI Öğretmen
Ara evreler, ana evrelerden birine geçerken gözlemlenir.
16:29:55
AI Öğretmen
Bir ana evreden diğer ana evreye geçiş yaklaşık bir hafta sürer.
16:29:56
AI Öğretmen
Ay’ın bu evreleri düzenli bir döngü şeklinde sürekli tekrar eder.
16:29:57
AI Öğretmen
Ay'ın evreleriyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
16:30:22
Öğrenci
Anladım
16:30:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
16:30:24
❓ Soru medium
Yeni ay evresinden dolunay evresine ulaşana kadar Ay'ın hangi ana evreden geçtiğini ve bu sürecin yaklaşık ne kadar sürdüğünü belirtiniz.
16:33:05
Öğrenci
Cevabım: ilk olarak yeni ay birgün sürücek bu yüzden hilal olur 1 hafta bu evreyi gördükten sonra ilk dördün evresi gelir ondan sonra şişkin ay görünür ve 1 hafta sürer ve bu adımlarla ilerlemektedir
16:33:06
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:33:10
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değildi, size nedenini açıklayayım.
16:33:12
AI Öğretmen
Ay, yeni ay evresinden dolunay evresine geçerken mutlaka "ilk dördün" ana evresinden geçer. Bu, Ay'ın ana evrelerinden biridir ve dolunaya ulaşmadan önce görülür.
16:33:13
AI Öğretmen
Bu süreçte yeni aydan ilk dördüne geçiş yaklaşık bir hafta sürer, ardından ilk dördünden dolunaya geçiş de yaklaşık bir haftadır. Yani toplamda bu evreler arasında yaklaşık iki haftalık bir süre vardır.
16:33:14
AI Öğretmen
Bazı karışıklıklar olabilir; örneğin, hilal ve şişkin ay evreleri ara evrelerdir, ana evreler olarak kabul edilmezler. Ayrıca, yeni ayın sadece bir gün sürmesi gibi bir durum yoktur, evreler haftalar içinde değişir.
16:33:16
AI Öğretmen
Örnek olarak, Ay yeni aydan sonra hilal evresine geçer, sonra ilk dördün evresi gelir, ve sonunda dolunay evresine ulaşır. Bu sırayla evreler değişir ve her ana evre yaklaşık bir hafta sürer.
16:33:20
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, Ay'ın yeni ay evresinden dolunay evresine geçerken ilk dördün ana evresinden geçtiği ve bu sürecin toplamda yaklaşık iki hafta sürdüğüdür.
16:33:20
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:34:15
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:34:15
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
16:34:26
Görsel
Görsel
16:34:29
AI Öğretmen
Yeni ay evresi, Ay'ın Güneş ile Dünya arasında bulunduğu zamandır.
16:34:31
AI Öğretmen
Bu sırada Ay'ın Dünya'ya bakan yüzü Güneş'ten ışık almaz ve bu yüzden Ay'ı göremeyiz.
16:34:32
AI Öğretmen
Yeni ay evresinden sonra, Ay'ın ince bir kısmı aydınlanmaya başlar ve buna "büyüyen hilal" denir.
16:34:33
AI Öğretmen
Büyüyen hilal evresinde, Ay gökyüzünde 'ters C' harfine benzeyen bir şekilde görünür.
16:34:34
AI Öğretmen
Dolunay evresinden sonra ise, yine hilal şeklinde bir evre başlar ve buna "küçülen hilal" denir.
16:34:36
AI Öğretmen
Küçülen hilal evresinde, Ay gökyüzünde bu kez bir 'C' harfi gibi görünür.
16:34:37
AI Öğretmen
İlk dördün evresinde, Ay'ın aydınlık tarafı "D" harfi gibi olur; yani Ay'ın yarısı aydınlık, yarısı karanlıktır.
16:34:39
AI Öğretmen
Şişkin ay evresi, Ay'ın yarısından fazlasının aydınlık olduğu iki ara evredir; biri ilk dördün ile dolunay arasında, diğeri dolunay ile son dördün arasında gözlemlenir.
16:34:40
AI Öğretmen
Dolunay evresinde, Ay, Güneş ve Dünya aynı hizadadır fakat Dünya, Güneş ile Ay arasında değildir ve Ay'ın Dünya'ya bakan yüzü tamamen aydınlanır.
16:34:42
AI Öğretmen
Son dördün evresinde ise Ay'ın aydınlık kısmı "ters D" harfine benzer ve yine Ay'ın yarısı aydınlık, yarısı karanlık olur.
16:34:44
AI Öğretmen
Yeni ay evresi ve diğer ay evreleriyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
16:35:43
Öğrenci
Ay evreleri neden belirli şekillerde görünür, ışığın dağılımını nasıl etkiler?
16:35:45
💭 AI Öğretmen
Güzel soru, düşünüyorum
16:35:48
AI Öğretmen
Ay'ın belirli şekillerde görünmesinin nedeni, Güneş'ten gelen ışığın Ay'ın yüzeyine farklı açılardan düşmesidir.
16:35:50
AI Öğretmen
Ay, Dünya etrafında dönerken Güneş'e göre konumu değişir ve bu yüzden Ay'ın aydınlanan kısmı da değişir.
16:35:51
AI Öğretmen
Bu değişim, Ay'ın Dünya'dan farklı şekillerde görünmesine yani evrelerin oluşmasına neden olur.
16:35:53
AI Öğretmen
Örneğin, yeni ayda Ay’ın Dünya’ya bakan yüzü Güneş ışığı almaz ve görünmez.
16:35:54
AI Öğretmen
Dolunayda ise Ay’ın yüzü tamamen aydınlanır ve tam yuvarlak görünür.
16:35:55
AI Öğretmen
Diğer evrelerde ise Ay’ın sadece bir kısmı aydınlanır; bu da hilal, şişkin ay gibi şekiller oluşturur.
16:35:56
AI Öğretmen
Aydınlık ve karanlık bölgelerin dağılımı, Güneş ışığının Ay yüzeyine hangi açıyla geldiğine bağlıdır.
16:35:58
AI Öğretmen
Bu açıklamalar Ay evrelerini anlamanı sağladı mı?
16:36:36
Öğrenci
Anladım
16:36:38
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
16:36:39
❓ Soru medium
Ay'ın "büyüyen hilal" ve "küçülen hilal" olarak adlandırılan evreleri arasındaki temel farkları açıklayınız.
16:37:37
Öğrenci
Cevabım: büyüyen hilal ters c şeklindedir küçüklen hilal c şeklindedir
16:37:38
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:37:43
AI Öğretmen
Cevabınız tam olarak doğru değil, çünkü sadece Ay'ın büyüyen ve küçülen hilal evrelerindeki şekil farkını belirtmişsiniz.
16:37:45
AI Öğretmen
Asıl önemli olan, bu evrelerin ne zaman ortaya çıktığını da bilmektir. Büyüyen hilal, yeni aydan sonra görülürken, küçülen hilal dolunaydan sonra ortaya çıkar.
16:37:47
AI Öğretmen
Yani, büyüyen hilal "ters C" şeklindeyken yeni ay evresinden sonra gelir ve Ay'ın görünür yüzü artmaya başlar. Küçülen hilal ise "C" şeklindedir ve dolunaydan sonra Ay'ın görünür yüzü azalmaya başlar.
16:37:48
AI Öğretmen
Muhtemelen sadece şekil farkına odaklandığınız için zamanlama farkını atlamış olabilirsiniz. Bu yüzden cevap eksik kalmış.
16:37:50
AI Öğretmen
Örneğin, Ay yeni aydan sonra yavaş yavaş görünür hale gelir ve büyüyen hilal olur; dolunaydan sonra ise görünürlüğü azalmaya başlar ve küçülen hilal evresi olur.
16:37:52
AI Öğretmen
Bu yüzden, büyüyen ve küçülen hilal arasındaki temel farklar hem şekil hem de zamanlama olarak değerlendirilmelidir, bu yüzden doğru cevap zamanlama ve görünüm farklarını birlikte açıklamaktır.
16:37:53
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, büyüyen hilalin yeni aydan sonra ortaya çıkması ve "ters C" şeklinde olması, küçülen hilalin ise dolunaydan sonra ortaya çıkması ve "C" şeklinde olmasıdır.
16:37:54
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:38:57
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:38:58
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
16:39:11
Görsel
Görsel
16:39:13
AI Öğretmen
Ay’ın aydınlık ve karanlık bölgelerini ayıran çizgiye Terminatör adı verilir.
16:39:14
AI Öğretmen
Terminatör, Ay’ın yüzeyinde aydınlık ve karanlık bölge arasındaki sınırdır ve özellikle Ay’ın evrelerinde daha belirgin şekilde görülür.
16:39:16
AI Öğretmen
Ay, her yıl Dünya’dan yaklaşık 4 santimetre uzaklaşmaktadır.
16:39:17
AI Öğretmen
Bu uzaklaşmanın nedeni, gelgit etkileridir yani Dünya’daki suların hareketi Ay’ı yavaşça uzaklaştırır.
16:39:18
AI Öğretmen
Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesine bakarsak, bu yol tam bir daire şeklinde değildir, daha çok basık bir çembere yani eliptik bir şekle benzer.
16:39:19
AI Öğretmen
Ay, bu yörüngede dönerken bazen Dünya’ya yaklaşır, bazen de Dünya’dan uzaklaşır.
16:39:21
AI Öğretmen
Süper Ay, Ay Dünya’ya en yakın konumdayken ve yeni ay ya da dolunay evresindeyken Ay’ın daha büyük görünmesidir.
16:39:22
AI Öğretmen
Ayrıca, Ay’ın yüzeyinde yaklaşık 300.000 tane krater bulunmaktadır.
16:39:23
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
16:40:09
Öğrenci
Anladım
16:40:12
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçelim
16:40:12
❓ Soru basic
Ayça; portakal, bilye ve karpuz kullanarak Dünya, Ay, Güneş modelini oluşturuyor. ![Figure](https://pajxpzsolirfrzhpksii.supabase.co/storage/v1/object/public/question-images/question_9d158ac9-8c7d-4e9a-ab62-d159148732b8.png) Buna göre Ayça, Ay’ın dolunay evresini göstermek için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
16:42:09
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
16:42:09
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:42:14
AI Öğretmen
Cevabın doğru değil, nedenini açıklayayım.
16:42:16
AI Öğretmen
Ay, dolunay evresindeyken Dünya ile Güneş'in tam karşısındadır; yani Ay, Dünya'nın arkasında ve Güneş'e bakacak şekilde konumlanır.
16:42:17
AI Öğretmen
Modelde portakal Güneş, bilye Ay, karpuz ise Dünya olarak alınır. Bu nedenle Ay’ın dolunay evresini göstermek için bilye (Ay) Dünya'nın tam karşısına, yani K noktasına konmalıdır.
16:42:18
AI Öğretmen
A şıkkı bilye ve portakalın yerini değiştirmeyi söylüyor, bu ise Güneş ve Ay'ın yer değiştirmesi anlamına gelir ve dolunay evresini doğru göstermez.
16:42:20
AI Öğretmen
Örnek olarak, dolunayda Ay tamamen aydınlanmış görünür çünkü Güneş'ten gelen ışık Dünya'nın arkasındaki Ay'ı tamamen aydınlatır.
16:42:21
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap D şıkkı, yani bilyeyi K noktasına koymak olmalıdır.
16:42:21
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:43:01
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:43:02
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
16:43:24
AI Öğretmen
Bu derste Ay'ın evrelerinin yaklaşık 29,5 günde tamamlandığını, Ay'ın Dünya etrafında dönerken Güneş'e göre konumunun değişmesiyle farklı şekillerde göründüğünü öğrendik. Yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün gibi ana evrelerin yanı sıra hilal ve şişkin ay gibi ara evrelerden bahsettik. Ayrıca, Ay'ın aydınlık ve karanlık bölgelerini ayıran Terminatör çizgisini, Ay'ın yörüngesinin eliptik olduğunu ve Süper Ay kavramını da inceledik. Anlatılanlarla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
16:44:04
Öğrenci
yok
16:44:13
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!