← Geri Ana Sayfa / ELA DEDEBEK / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
25 February 2026, 18:59
Bitiş
25 February 2026, 19:05
Süre
6 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

19:00:05
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:00:07
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
19:00:07
Görsel
Görsel
19:00:09
AI Öğretmen
Kelimelere getirilen eklerin hepsi yeni bir kelime ortaya çıkarmaz.
19:00:09
AI Öğretmen
Bazı ekler, kelimenin anlamını hiç değiştirmez; sadece o kelimenin cümledeki görevini ve cümledeki diğer sözcüklerle olan ilişkisini düzenler.
19:00:10
AI Öğretmen
Bu anlamı değiştirmeden yalnızca görev ve ilişki düzenleyen ekler çekim eki olarak adlandırılır.
19:00:12
AI Öğretmen
“bisiklet-e” örneğinde, “-e” eki kelimenin anlamını değiştirmez ve “bisiklet”ten farklı, yeni bir kelime oluşturmaz.
19:00:13
AI Öğretmen
Bazı ekler ise kelimenin anlamını değiştirir ve böylece yeni bir kelime türetmiş olur.
19:00:14
AI Öğretmen
Anlamı değiştirerek yeni kelime oluşturan bu ek türüne yapım eki denir.
19:00:16
AI Öğretmen
“bak-ım” örneğinde “-ım” eki, “bak-” fiilinin anlamını değiştirir ve ondan farklı, yeni bir kelime oluşturur.
19:00:16
AI Öğretmen
Bu kısımı anladın mı?
19:01:41
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:01:41
💭 AI Öğretmen
En son kaldığımız yeri hızlıca bir tekrar edelim
19:01:41
Görsel
Görsel
19:01:45
AI Öğretmen
Kelimelere getirilen her ek, yeni bir kelime oluşturmaz, yani her ek kelimenin anlamını değiştirmez.
19:01:47
AI Öğretmen
Bazı ekler yalnızca kelimenin cümledeki görevini ve diğer kelimelerle olan ilişkisini düzenler, anlamını aynı bırakır.
19:01:47
AI Öğretmen
Anlamı değiştirmeden sadece görev ve ilişkiyi düzenleyen bu tür ekler çekim eki olarak adlandırılır.
19:01:50
AI Öğretmen
“bisiklet-e” örneğinde “-e” eki, “bisiklet” kelimesinin anlamını değiştirmez ve yeni bir kelime ortaya çıkarmaz.
19:01:50
AI Öğretmen
Bazı ekler ise kelimenin anlamını değiştirir ve ortaya yeni bir kelime çıkarır.
19:01:51
AI Öğretmen
Anlamı değiştirerek yeni bir kelime türeten bu tür ekler yapım eki olarak adlandırılır.
19:01:53
AI Öğretmen
“bak-ım” örneğinde “-ım” eki, “bakmak” fiilinin anlamını değiştirir ve ondan farklı, yeni bir kelime oluşturur.
19:01:54
AI Öğretmen
Şimdi çekim eki ve yapım eki arasındaki farkı daha iyi anladınız mı?
19:03:14
Öğrenci
Anladım
19:03:17
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:03:18
❓ Soru medium
Yapım eklerinin bir kelimeye kattığı işlev ile çekim eklerinin kattığı işlev arasındaki temel farkı, kelimenin anlamını ve dildeki rolünü göz önünde bulundurarak açıklayınız.
19:04:18
Öğrenci
Cevabım: Yapım eki sözcüğün yapısını değiştirirken çekim eki sözcüğü yeni anlamlar kadar
19:04:19
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:04:25
AI Öğretmen
Verdiğin cevap ne yazık ki doğru değil; özellikle çekim ekinin işlevini karıştırmışsın. Doğru olan, yapım eklerinin kelimenin anlamını değiştirip yeni bir kelime türetmesi, çekim eklerinin ise anlamı değiştirmeden sadece kelimenin cümledeki görevini ve başka sözcüklerle ilişkisini göstermesidir.
19:04:31
AI Öğretmen
Yapım ekiyle “gör-” kökünden “görüş, görücü, görünüş” gibi bambaşka anlamlarda yeni sözcükler türetilir; yani kelimenin sözlük değeri değişir. Çekim ekiyle ise “bisiklet, bisiklete, bisikleti, bisikletim” gibi biçimler oluşur; hepsinde “bisiklet” anlamı aynı kalır, yalnızca cümledeki rolü (yönelme, belirtme, aitlik vb.) değişir.
19:04:38
AI Öğretmen
Büyük olasılıkla “çekim ekleri de ek sonuçta, o da yeni bir şey katıyor” diye düşünüp, eklenen her şeyin anlamı da değiştirdiğini varsaymış olabilirsin; ama çekim ekleri yalnızca görev, kişi, zaman, çoğulluk gibi dil bilgisel bilgiyi ekler. Dolayısıyla doğru cevap, yapım eklerinin anlam değiştirip yeni kelime türettiği, çekim eklerinin ise anlamı koruyup kelimenin cümledeki görevini gösterdiğidir.
19:04:38
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:05:27
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:05:29
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:05:44
AI Öğretmen
Bu derste yapım ekleri ve çekim eklerinin farkını öğrendik; yapım eklerinin kelimenin anlamını değiştirip yeni kelimeler oluşturduğunu, çekim eklerinin ise kelimenin anlamını değiştirmeden cümledeki görevini belirttiğini konuştuk. Harika bir çalışma oldu, başarılarının devamını dilerim! Görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi