← Ana Rapor / İPEK AYRIK / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
06 December 2025, 16:55
Bitiş
Devam ediyor
Süre
6 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

16:55:54
Öğrenci
evet
16:55:55
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:55:55
Görsel
Görsel
16:55:57
AI Öğretmen
Beş duyu organımız; göz, kulak, burun, dil ve derimizdir.
16:55:59
AI Öğretmen
Dokunarak, görerek, duyarak, tadarak ya da koklayarak algılayabildiğimiz şeylere somut denir.
16:56:01
AI Öğretmen
Bu tür varlıkları anlatan kelimelere somut anlamlı sözcükler deriz.
16:56:03
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi sözcükleri dokunarak, görerek ya da hissederek algılayabiliriz.
16:56:04
AI Öğretmen
Bazı kelimeler ise gözümüzle göremediğimiz, kulağımızla duyamadığımız, tadıp koklayamadığımız şeyleri anlatır.
16:56:06
AI Öğretmen
Bunlara ise soyut anlamlı sözcükler adı verilir.
16:56:07
AI Öğretmen
Soyut sözcüklere örnek olarak mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duyguları verebiliriz.
16:56:08
AI Öğretmen
Bir sözcüğün anlamı, kullanıldığı cümleye göre değişip somut ya da soyut olabilir.
16:56:11
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler, sonuna "-lık" eki geldiğinde soyut bir anlam kazanır.
16:56:13
AI Öğretmen
Örneğin anne kelimesi somuttur, ama “annelik” kelimesi bir kavramı anlattığı için soyuttur.
16:56:15
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan kelimesi somutken, insanlık kelimesi soyut bir kavram olur.
16:56:16
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
16:57:59
Öğrenci
Somutlar beş duyu organımızla algılayabildiğimiz, soyutlarsa sadece içimizde hissettiklerimiz. Mesela örnek verecek olursak, umutsuzluk, mutluluk falan bunlar soyuttur. Bunları beş duyu organımızla elleyemeyiz, onu hissedemeyiz ama mesela atıyorum masa, kalem, kitap bunları değdiğimizde onları hissedebiliyoruz. Bunlar somut oluyor yani beş duyu organımızla hissedebildiklerimiz somut oluyor.
16:58:02
💭 AI Öğretmen
Güzel açıklama, devam edelim
16:58:03
Görsel
Görsel
16:58:06
AI Öğretmen
Aynı türden varlıkların hepsini kapsayan kelimelere "genel anlamlı sözcükler" denir.
16:58:07
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı belirten kelimelere ise "özel anlamlı sözcükler" adı verilir.
16:58:09
AI Öğretmen
Genel anlamdan özele doğru gittikçe içerdiği varlıkların sayısı azalır, yani kapsam daralır.
16:58:11
AI Öğretmen
Bunu şöyle bir örnekle sıralayabiliriz: "Bitki", içinde birçok türü barındıran en genel sözcüktür.
16:58:15
AI Öğretmen
"Bitki"nin içinde "Ağaç" bulunur, "ağaç"tan daha özel olanı "Çam", ondan da özeli "Kızıl Çam"dır.
16:58:18
AI Öğretmen
Yani "Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam" şeklinde genelden özele bir zincir kurarız.
16:58:19
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlamlıya geçildikçe kapsanan varlık sayısı azalır.
16:58:21
AI Öğretmen
Bir kelimenin genel mi, özel mi olduğu bulunduğu cümlede nasıl kullanıldığına bağlı olabilir.
16:58:24
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup" kelimesi tüm mektupları ifade eder, yani genel anlamlıdır.
16:58:27
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise "mektup" kelimesi sadece oğlundan gelen belli bir mektup için kullanılmıştır. Bu yüzden özel anlamlıdır.
16:58:28
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
16:59:47
Öğrenci
Hocam bana birkaç tane soru sorsanız olur mu? Kolay bir soru sorsanız birkaç tane.
16:59:51
💭 AI Öğretmen
Tamam, şimdi sorular hazırlıyorum
16:59:55
AI Öğretmen
Tabii, birkaç kolay soru sorayım sana. Birinci soru: "Bitki, ağaç, çam, kızıl çam" sıralamasında en genel anlamlı kelime hangisidir?
16:59:59
AI Öğretmen
İkinci soru: "Oğlumdan gelen mektubu okudum." cümlesinde "mektup" kelimesi genel mi yoksa özel anlamlı mı kullanılmıştır?
17:00:00
AI Öğretmen
Üçüncü soru: Aynı türden varlıkların tamamını kapsayan kelimelere ne ad verilir?
17:00:02
AI Öğretmen
Bu soruları cevaplayabilir misin? Anladın mı soruları?
17:00:33
Öğrenci
Çok teşekkür ederim, anlayamadım.
17:00:36
💭 AI Öğretmen
Konuyu tekrar açıklayalım
17:01:38
Öğrenci
Hocam açıkçası pek anlayamadım soruyu.
17:01:41
💭 AI Öğretmen
Konuyu tekrarlayalım
17:01:44
AI Öğretmen
Aynı grupta bulunan tüm varlıkları ifade eden kelimelere genel anlamlı sözcükler denir. Sadece bir tane, yani tek bir varlığı göstermek için kullanılan kelimelere ise özel anlamlı sözcükler denir.
17:01:47
AI Öğretmen
Genele doğru giderken kelimenin kapsadığı varlıkların sayısı fazladır, özele doğru gittikçe ise bu sayı azalır. Genel olandan özele doğru giderken kapsam daralır.
17:01:49
AI Öğretmen
Örneğin: "Bitki, Ağaç, Çam, Kızıl Çam" gibi düşündüğümüzde en genel olan 'Bitki', en özel olan ise 'Kızıl Çam'dır.
17:01:51
AI Öğretmen
Burada 'Bitki' sözcüğü, bütün bitkileri içine alırken; 'Kızıl Çam' sadece tek bir ağacı belirtir.
17:01:53
AI Öğretmen
Kelimenin anlamı, kullanıldığı cümleye göre de değişebilir; yani bir kelime bazen genel, bazen de özel anlamda olabilir.
17:01:56
AI Öğretmen
Mesela, "Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde 'mektup' kelimesi bütün mektupları kapsar, yani genel anlamdadır.
17:02:00
AI Öğretmen
Ama "Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde 'mektup' sadece oğlundan gelen tek bir mektubu anlatır, yani özel anlamlıdır.
17:02:01
AI Öğretmen
Şimdi bu genel ve özel anlamlı sözcüklerle ilgili açıklamayı daha iyi anladın mı?

Voltran Okul Analiz Sistemi