AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
11 February 2026, 18:31
Bitiş
Devam ediyor
Süre
15 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

18:31:17
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
18:31:19
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
18:31:19
Görsel
Görsel
18:31:22
AI Öğretmen
Yazım (İmla) Kuralları, yazarken kelimelerin doğru ve güzel bir biçimde kullanılmasını sağlayan kurallardır.
18:31:22
AI Öğretmen
Bu kurallar sayesinde, bir metni yazarken harfleri, ekleri ve kelimeleri olması gerektiği gibi yazarız.
18:31:23
AI Öğretmen
Bu kurallar, yazının anlamının doğru aktarılmasına yardımcı olur, yani düşündüğümüz şeyi okuyan kişiye doğru bir şekilde ulaştırmamızı sağlar.
18:31:25
AI Öğretmen
Ayrıca anlatımın daha anlaşılır olmasına yardımcı olur, böylece okuyan kişi metni kolayca kavrar ve karışıklık yaşamaz.
18:31:26
AI Öğretmen
Yazım kurallarına uygun yazılan metinler daha düzenli görünür, göze daha düzgün ve tertipli gelir.
18:31:27
AI Öğretmen
Böyle metinler okumayı kolaylaştırır, çünkü yanlış yazılmış kelimeler okuru yavaşlatmaz veya kafa karıştırmaz.
18:31:28
AI Öğretmen
Bu nedenle yazılı anlatımda kelimelerin yazılışına dikkat edilmesi gerekir, kelimeleri doğru yazmak önemlidir.
18:31:29
AI Öğretmen
Ayrıca metnin genel düzenine de dikkat edilmelidir, yani satırların, paragrafların ve noktalamaların yerli yerinde olması gerekir.
18:31:30
AI Öğretmen
Yazım kurallarıyla ilgili anlattıklarımı anladın mı?
18:32:23
Öğrenci
Anladım
18:32:26
💭 AI Öğretmen
Harika, devam edelim
18:32:26
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
18:32:47
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
18:32:47
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:32:52
AI Öğretmen
Verdiğin cevap (B şıkkı) ne yazık ki yanlış.
18:32:55
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır: “Sabah sporunun ardından Güneş'in doğuşunu izledik.” cümlesindeki “Güneş'in” kelimesi günlük anlamda kullanıldığı için küçük harfle “güneşin” şeklinde yazılmalıydı.
18:32:58
AI Öğretmen
Burada karıştırılan nokta, “güneş” kelimesinin her geçtiği yerde özel ad sanılıp büyük harfle yazılabileceğinin düşünülmesi; oysa yalnızca gök cismi/gezegen adı olarak kullanıldığında büyük harfle yazılır. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
18:32:58
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:33:26
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:33:28
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:33:33
Görsel
Görsel
18:33:35
AI Öğretmen
Büyük harf kullanımı, yazıda anlamın doğru kurulması için temel bir yazım kuralıdır.
18:33:37
AI Öğretmen
Cümlelerin başında, yani her cümlenin ilk kelimesi büyük harfle başlar: “Seni seviyorum.”, “Bugün hava güneşli.”
18:33:37
AI Öğretmen
Kişi adları ve soyadları da büyük harfle yazılır: “Mustafa Kemal Atatürk”.
18:33:39
AI Öğretmen
Kişi adlarından önce veya sonra gelen unvanlar, meslek adları ve lakaplar da büyük harfle başlatılır: “Avukat Öğe Hanım”, “Gazi Mustafa Kemal”.
18:33:39
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
18:34:04
Öğrenci
Anladım
18:34:09
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:34:09
❓ Soru medium
Bir kişinin adıyla birlikte kullanılan unvan veya meslek adlarının da neden büyük harfle başlaması gerektiğini metindeki kuralları birleştirerek açıklayınız.
18:34:18
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
18:34:19
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım şimdi
18:34:21
AI Öğretmen
Bir kişinin adıyla birlikte kullanılan unvan veya meslek adlarının büyük harfle başlaması gerektiğini düşünüyor musun?
18:34:22
AI Öğretmen
Peki, kişi adlarının neden büyük harfle başladığını hatırlıyor musun?
18:34:23
AI Öğretmen
Unvan veya meslek adı, kişi adıyla birlikte kullanıldığında onun için ne anlama gelir sence?
18:36:03
Öğrenci
Cevabım: ünvan adlarıda büyük harfle yazılır
18:36:04
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:36:09
AI Öğretmen
Cevabın ne yazık ki eksik ve bu yüzden yanlış kabul ediliyor.
18:36:13
AI Öğretmen
Doğru cevap: Kişi adları ve soyadları büyük harfle yazılır; bir unvan ya da meslek adı bir kişi adıyla birlikte kullanıldığında (ör. “Avukat Öğe Hanım”, “Gazi Mustafa Kemal”) artık genel meslek adı olmaktan çıkar, o kişiye özel bir sıfat ve adın bir parçası sayılır, bu yüzden büyük harfle başlar.
18:36:14
AI Öğretmen
Bu kuralın nedeni, unvanın artık kişiyi belirleyen özel isim unsuruna dönüşmesidir, yani yalnızca “meslek adı” değil, “özel adın bir parçası” olur.
18:36:16
AI Öğretmen
Muhtemel karışıklık, sadece “ünvan adları büyük yazılır” sanmandan kaynaklanıyor; aslında unvan her zaman değil, kişi adıyla özel bir bütün oluşturduğunda büyük harfle başlar.
18:36:16
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap, unvan ve meslek adlarının kişi adını tamamlayıp onu özel hale getirdiği için büyük harfle yazıldığını açıklamaktır.
18:36:17
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:37:01
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:37:02
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
18:37:09
Görsel
Görsel
18:37:10
AI Öğretmen
Kurum ve kuruluş adlarının her kelimesi büyük harfle yazılır.
18:37:11
AI Öğretmen
Yani bu tür isimlerde sadece ilk kelime değil, isimde geçen bütün kelimeler büyük harfle başlar.
18:37:12
AI Öğretmen
Örneğin: Türk Tarih Kurumu, Ziraat Bankası.
18:37:13
AI Öğretmen
Gezegen ve yıldız adları da büyük harfle başlar.
18:37:13
AI Öğretmen
Buna örnek olarak Satürn ve Venüs isimlerini verebiliriz.
18:37:14
AI Öğretmen
"Dünya, güneş, ay" kelimeleri coğrafi terim olarak kullanıldığında büyük harfle yazılır.
18:37:15
AI Öğretmen
Aynı kelimeler normal anlamda kullanıldığında ise küçük harfle yazılır.
18:37:16
AI Öğretmen
Yer adları, yani kıta, ülke, bölge, il, ilçe, köy gibi adlar büyük harfle başlar.
18:37:17
AI Öğretmen
Buna örnek olarak Amerika ve Marmara Bölgesi verilebilir.
18:37:18
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
18:37:57
Öğrenci
Anladım
18:38:00
💭 AI Öğretmen
Güzel, şimdi devam
18:38:00
❓ Soru medium
"Dünya, güneş, ay" kelimelerinin yazımında neden bazen büyük harf, bazen ise küçük harf kullanıldığını her bir durum için birer örnek cümle kurarak açıklayınız.
18:38:37
Öğrenci
Cevabım: dünya güneş bilimsel olarak kullanıldılında büyük yazılır
18:38:37
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:38:43
AI Öğretmen
Verdiğin cevap tam değil, bu yüzden yanlış kabul edilir.
18:38:47
AI Öğretmen
Doğru olan: “dünya, güneş, ay” birer gök cismi/özel ad olarak kullanıldığında büyük; genel, mecaz ya da sıradan anlamda kullanıldığında küçük harfle yazılır. Örneğin: “Dünya Güneş’in etrafında döner, Ay da Dünya’nın uydusudur.” (özel ad) / “Güneşli günlerde ay ışığını göremeyiz, bu dünya çok garip.” (genel anlam).
18:38:50
AI Öğretmen
Buradaki yaygın karışıklık, “bilimsel kullanıldı mı hep büyük yazılır” sanılması; oysa asıl ölçüt, kelimenin belli bir gök cismini ad olarak mı, yoksa genel/soyut anlamda mı kullandığımızdır. Dolayısıyla doğru cevap, bu anlam ayrımını ve her iki duruma da örnek cümleler vermeyi gerektirir.
18:38:51
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:39:27
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:39:28
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
18:39:35
Görsel
Görsel
18:39:37
AI Öğretmen
Millet, dil ve din adları cümle içinde nerede olursa olsun büyük harfle başlar, yani baş harfleri büyük yazılır.
18:39:38
AI Öğretmen
Örneğin “Türk” bir millet adı olduğu için “Türk” kelimesinin baş harfi büyük yazılır.
18:39:40
AI Öğretmen
“Fransızca” bir dil adıdır ve dil adları da büyük harfle başladığı için “Fransızca” kelimesindeki “F” harfi büyük yazılır.
18:39:41
AI Öğretmen
Millî ve dinî bayram adlarının yazımında ise bayramın adını oluşturan her kelimenin baş harfi büyük yazılır.
18:39:43
AI Öğretmen
Örneğin “Kurban Bayramı” derken hem “Kurban” kelimesinin hem de “Bayramı” kelimesinin baş harfleri büyük yazılır.
18:39:45
AI Öğretmen
Aynı şekilde “Zafer Bayramı” ifadesinde de “Zafer” ve “Bayramı” kelimelerinin ikisi de büyük harfle başlar.
18:39:46
AI Öğretmen
Şiirlerde her dizenin, yani her satırın ilk kelimesi büyük harfle başlatılır.
18:39:46
AI Öğretmen
Yani şiirde bir satır bittiğinde, alt satıra geçildiğinde o yeni satırın ilk kelimesi mutlaka büyük harfle yazılır.
18:39:47
AI Öğretmen
Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri adlarında da adı oluşturan her kelimenin baş harfi büyük yazılır.
18:39:50
AI Öğretmen
Örneğin “Bilim Çocuk” dergi adında hem “Bilim” hem de “Çocuk” kelimesi büyük harfle başlar.
18:39:52
AI Öğretmen
“İnci Küpeli Kız” bir sanat eseri adıdır ve bu isimdeki “İnci”, “Küpeli” ve “Kız” kelimelerinin her birinin baş harfi büyük yazılır.
18:39:52
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
18:40:52
Öğrenci
Anladım
18:40:56
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:40:56
❓ Soru medium
Hem "Kurban Bayramı" gibi özel gün adlarının hem de "İnci Küpeli Kız" gibi sanat eseri adlarının her kelimesinin büyük harfle yazılmasının arkasındaki ortak sebep ne olabilir?
18:42:29
Öğrenci
Cevabım: bayram isimleri büyk harfle yazılır dergi kitap isimleri büyük harfle yazılır
18:42:29
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:42:33
AI Öğretmen
Verdiğin cevap ne yazık ki tam doğru değil.
18:42:36
AI Öğretmen
Doğru cevap: Her iki durumda da kelimeler büyük harfle yazılır çünkü bu adlar, tek bir varlığı veya kavramı gösteren özel isimlerdir; yani "Kurban Bayramı" belirli bir bayramı, "İnci Küpeli Kız" ise belirli bir sanat eserini ifade eder.
18:42:38
AI Öğretmen
Buradaki temel kural, özel adların (tek ve belirli varlıkları/kavramları karşılayan isimlerin) büyük harfle başlamasıdır.
18:42:40
AI Öğretmen
Muhtemel karışıklık, kuralı sadece "bayram adları" ve "kitap/dergi adları" diye ezberlemek, bunların aslında özel ad oldukları için aynı gerekçeyle büyük yazıldığını fark etmemekten kaynaklanıyor.
18:42:40
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:43:14
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:44:00
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
18:44:02
💭 AI Öğretmen
Tam yerinden devam
18:44:09
Görsel
Görsel
18:44:12
AI Öğretmen
Özel adlar, yani şehir, ülke, bölge, kurum adı gibi belirli varlıkların adları, her zaman büyük harfle başlar.
18:44:13
AI Öğretmen
Bu yüzden “İstanbul”, “Türkiye”, “Ege Bölgesi”, “Milli Eğitim Bakanlığı” gibi isimlerin ilk harfleri büyük yazılır.
18:44:14
AI Öğretmen
Özel adların sonuna gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
18:44:16
AI Öğretmen
Buna örnek olarak “Dubai'de” ve “Uludağ'a” kelimelerini verebiliriz; burada “-de” ve “-a” ekleri kesme işaretiyle özel addan ayrılmıştır.
18:44:17
AI Öğretmen
Bir özel ada getirilen yapım eki ise kesme işaretiyle ayrılmaz ve kelime bitişik yazılır.
18:44:19
AI Öğretmen
Özellikle yer adlarından türetilen sıfat eklerinde bu durum görülür; “Çanakkaleli” kelimesinde “Çanakkale” özel adından “-li” ekiyle yeni bir sıfat yapılmış ve bitişik yazılmıştır.
18:44:20
AI Öğretmen
Bir özel adın önüne gelen ve onu niteleyen sözcük, eğer özel adın kendi parçası değilse, küçük harfle yazılır.
18:44:22
AI Öğretmen
Bu nedenle “İç Anadolu Bölgesi” ifadesinde, “İç” ve “Anadolu” özel adın parçaları olduğu için büyük; “Bölgesi” kelimesi de bu özel adın parçası kabul edildiği için büyük harfle yazılır.
18:44:23
AI Öğretmen
Cins isimler ise genel varlık adlarıdır ve küçük harfle başlar.
18:44:24
AI Öğretmen
Bu yüzden “boncuklardan” kelimesi bir cins ismi olduğu için küçük harfle yazılır.
18:44:25
AI Öğretmen
Anlattıklarımı bu kadar kısmı anladın mı?
18:44:34
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
18:44:40
Görsel
Görsel
18:44:44
AI Öğretmen
Özel adlar, şehir, ülke, bölge, kurum adı gibi belirli ve tek olan varlıkların adlarıdır ve bu tür özel adlar her zaman büyük harfle başlar.
18:44:46
AI Öğretmen
Örneğin “İstanbul”, “Türkiye”, “Avrupa Birliği”, “Ankara Üniversitesi” gibi kelimelerin ilk harfi büyük yazılır.
18:44:47
AI Öğretmen
Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır; yani özel addan sonra bir ek gelecekse araya kesme işareti konur.
18:44:48
AI Öğretmen
Bu duruma “Dubai'de” ve “Uludağ'a” örnek olarak verilebilir; burada “-de” ve “-a” ekleri kesme işaretiyle özel addan ayrılmıştır.
18:44:50
AI Öğretmen
Bir özel ada getirilen yapım eki ise, özellikle yer adlarından türetilen sıfat ekleri olduğunda, kesme işaretiyle ayrılmaz ve kelime bitişik yazılır.
18:44:52
AI Öğretmen
Buna örnek olarak “Çanakkaleli” verilir; burada “Çanakkale” özel adına gelen “-li” eki kesme işaretiyle ayrılmamış, kelime bitişik yazılmıştır.
18:44:53
AI Öğretmen
Bir özel adın önüne gelen ve onu niteleyen bir sözcük, eğer o özel adın resmi ve tam adının parçası değilse, küçük harfle yazılır.
18:44:55
AI Öğretmen
Bu kurala göre “İç Anadolu Bölgesi” ifadesinde “İç” ve “Anadolu” özel ad olduğu için büyük harfle, “Bölgesi” ise özel adın parçası kabul edildiği için yine büyük harfle yazılır.
18:44:55
AI Öğretmen
Cins isimler ise, belirli ve tek bir varlığı değil, türü ifade eden genel adlardır ve bunlar her zaman küçük harfle başlar.
18:44:57
AI Öğretmen
Bu yüzden “boncuklardan” gibi kelimeler cins isim olduğu için küçük harfle yazılır.
18:44:57
AI Öğretmen
Anlattığım özel adların yazımıyla ilgili kısmı anladın mı?
18:45:22
Öğrenci
Anladım
18:45:26
💭 AI Öğretmen
Hmm
18:45:26
❓ Soru medium
Özel adlara gelen "Çanakkaleli" kelimesindeki gibi yapım ekleriyle "Dubai'de" kelimesindeki gibi çekim eklerinin yazılışı arasında nasıl bir kural farkı vardır? Açıklayınız.
18:46:03
Öğrenci
Cevabım: dünyada tek olduğu için
18:46:04
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:46:07
AI Öğretmen
Verdiğin cevap ne yazık ki soruyu karşılamıyor.
18:46:11
AI Öğretmen
Doğru cevap: Özel ada gelip ondan yeni bir kelime türeten yapım ekleri (Çanakkaleli gibi) kesme işaretiyle ayrılmaz ve bitişik yazılır; anlamı değiştirmeyen çekim ekleri (Dubai'de gibi) ise kesme işaretiyle ayrılır.
18:46:13
AI Öğretmen
Bunun nedeni, yapım ekinin özel adın anlamını değiştirip artık yeni bir “sıradan isim” oluşturması, çekim ekinin ise özel adı aynı bırakıp sadece hâl bildirmesidir.
18:46:15
AI Öğretmen
Muhtemel karışıklık, özel ad olduğu için her gelen ekin kesmeyle ayrılacağını sanmaktan kaynaklanıyor; oysa sadece çekim eklerinde kesme kullanılır.
18:46:15
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?