AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
10 December 2025, 15:55
Bitiş
Devam ediyor
Süre
31 dakika
Durum
Devam Ediyor

AI Öğretmen Değerlendirmesi

Tespit Edilen Eksikler

Konular:
  • Sürtünme Kuvveti
Alt Konular:
  • Sürtünme Kuvvetinin Özellikleri
Kazanımlar:
  • Günlük yaşamda sürtünmeyi artırma veya azaltmaya yönelik bilimsel bir model tasarlayabilme

Detaylı Değerlendirme

Genel Değerlendirme
Öğrencinin ders boyunca performansı değişkenlik göstermiştir. Başlangıçta, sürtünme kuvvetinin temel nedenini (yüzeylerin pürüzlülüğü) açıklamakta zorlanmış ve soruya cevap vermek yerine konunun anlatılmasını istemiştir. Bu durum, konunun temel prensiplerinde eksiklik olduğunu göstermektedir. Ancak dersin ilerleyen bölümlerinde, sürtünmenin azaltılmasına yönelik Fatih Sultan Mehmet'in gemileri karadan yürütme örneğini doğru bir şekilde açıklamış ve sürtünme kuvvetinin günlük hayattaki olumlu ve olumsuz etkileri hakkında (yürüme, yazı yazma, aşınma vb.) oldukça detaylı ve doğru bir cevap vermiştir. Spor dallarındaki uygulamalar konusunda ise kısmen başarılı olmuş, futbol örneğini doğru anlarken yağlı güreş örneğindeki amacı yanlış yorumlamıştır. Dersin sonlarına doğru öğrencinin dikkati dağılmış ve ders dışı yorumlarda bulunmuştur.

Öğrenci Performans Analizi

# Konulara Göre Başarı Durumu
-
İyi Olduğu Konular:
Öğrenci, sürtünme kuvvetinin günlük yaşamdaki hem gerekli hem de olumsuz yönlerini ayırt etme ve örneklerle açıklama konusunda başarılıdır.
-
Eksik Olduğu Konular: Sürtünme kuvvetinin tanımı, ortaya çıkma nedeni ve yüzeyin özellikleriyle olan ilişkisi gibi temel kavramlarda zorluk yaşamıştır. Ayrıca, sürtünmeyi artırma ve azaltma stratejilerinin ardındaki mantığı her durumda doğru analiz edememiştir.

# Öğrenme Stili ve Davranışlar
- Öğrenci, doğrudan cevap veremediği durumlarda konunun tekrar anlatılmasını isteme eğilimindedir.
- Anladığı konularda kendi cümleleriyle zengin ve doğru örnekler verebilmektedir.
- Dersin sonlarına doğru motivasyonunda düşüş gözlemlenmiştir.

📜 Oturum Detayları

15:55:41
Öğrenci
Hazırım.
15:55:42
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
15:55:47
AI Öğretmen
Sürtünme kuvveti, bir şey hareket ettiğinde onun hareketini zorlaştıran, yavaşlatan ya da tamamen durduran bir kuvvettir.
15:55:49
AI Öğretmen
Bu kuvvet, birbiriyle temas halinde olan yüzeyler arasında oluşur.
15:55:51
AI Öğretmen
Her zaman cismin hareket ettiği yönün tam tersine etki eder, yani cismi yavaşlatmaya ya da durdurmaya çalışır.
15:55:53
AI Öğretmen
Örneğin, bir kutuyu halının üstünde itmeye çalışırken zorlanmamızın sebebi, halı ile kutunun tabanı arasında oluşan sürtünme kuvvetidir.
15:55:55
AI Öğretmen
Yüzeyler birbirlerine göre hareket etmeye çalışırken, temas ettikleri yerler birbirine tutunur ve harekete karşı direnç gösterirler.
15:55:56
AI Öğretmen
Bu dirence sürtünme kuvveti denir ve günlük yaşamda yürümekten arabaların durmasına kadar pek çok olayda önemli bir rol oynar.
15:55:56
AI Öğretmen
Sürtünme kuvvetiyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
15:56:38
Öğrenci
Anladım
15:56:44
💭 AI Öğretmen
Şimdi konuya geçelim
15:56:44
❓ Soru medium
Birbirine temas eden iki yüzey arasında, harekete zıt yönde bir direnç oluşmasının temel sebebini ve bu direncin sonucunda ortaya çıkan kuvveti açıklayınız.
15:57:14
Öğrenci
Cevabım: sürtünme kuvveti
15:57:14
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:57:19
AI Öğretmen
Cevabın tam olarak doğru değil, çünkü sadece sürtünme kuvvetinin adını vermişsin ama bu kuvvetin neden oluştuğunu açıklamamışsın.
15:57:20
AI Öğretmen
Sürtünme kuvveti, iki yüzey birbirine temas ettiğinde ve biri diğerinin üzerinde hareket etmeye çalıştığında ortaya çıkar. Bunun nedeni, yüzeylerin pürüzlü olması ve bu pürüzlerin birbirine tutunmasıdır.
15:57:22
AI Öğretmen
Yani, yüzeylerin pürüzleri birbirine takılır ve bu da hareketi zorlaştıran bir direnç oluşturur. Bu direnç, hareketin tam ters yönünde bir kuvvet olarak ortaya çıkar ve buna sürtünme kuvveti denir.
15:57:24
AI Öğretmen
Örneğin, bir kitabı masanın üzerinde kaydırmaya çalıştığında, masa ile kitabın yüzeylerindeki pürüzler birbirine takılır ve bu yüzden kitabı hareket ettirmek zorlaşır.
15:57:25
AI Öğretmen
Bu yüzden sürtünme kuvvetinin temel sebebi yüzeylerin pürüzlü yapısıdır ve bu pürüzlerin birbirine tutunmasıdır, sadece kuvvetin adını vermek yeterli değildir.
15:57:27
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, sürtünme kuvvetinin yüzeylerin pürüzlü yapısından kaynaklandığını ve hareketi engelleyen bu direnç olduğunu açıklamalıdır.
15:57:29
AI Öğretmen
Sonuç olarak, doğru cevap: İki yüzey birbiriyle temas ettiğinde, yüzeylerin pürüzlü yapıları birbirine tutunarak harekete karşı direnç oluşturur ve bu direnç sonucunda hareket yönünün tersi yönde sürtünme kuvveti ortaya çıkar.
15:57:29
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:58:34
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:58:34
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
15:58:43
Görsel
Görsel
15:58:47
AI Öğretmen
Sürtünme kuvveti, iki yüzey birbirine temas ettiğinde ortaya çıkan ve hareket etmelerini zorlaştıran bir etkidir.
15:58:48
AI Öğretmen
Her yüzeyde sürtünme kuvvetinin büyüklüğü aynı değildir.
15:58:50
AI Öğretmen
Bir yüzey ne kadar pürüzlü ise, yani ne kadar çıkıntılı ve girintili ise, sürtünme kuvveti de o kadar büyük olur ve cisimler hareket ettirilmeye çalışıldığında daha çok zorlanır.
15:58:51
AI Öğretmen
Çok pürüzlü yüzeylere örnek olarak halı, çakıllı yol veya zımpara kâğıdı verilebilir.
15:58:52
AI Öğretmen
Bu tür pürüzlü yüzeylerde cisimleri itmek ya da çekmek çok daha zor olur çünkü sürtünme kuvveti fazladır.
15:58:53
AI Öğretmen
Az pürüzlü veya kaygan yüzeyler ise mermer, buz, cam ya da yağlı zeminler gibi örneklerdir.
15:58:54
AI Öğretmen
Bu yüzeylerde sürtünme kuvveti küçüktür, yani cisimler kolayca hareket eder ve neredeyse “kayarak” ilerlerler.
15:58:55
AI Öğretmen
Mesela aynı cismi halı üzerinde itmek zorken, mermer zeminde çok daha kolaydır çünkü halı çok pürüzlü, mermer ise daha az pürüzlüdür ve mermerde sürtünme kuvveti daha küçüktür.
15:58:56
AI Öğretmen
Sürtünme kuvveti ve yüzeylerin pürüzlülüğü konusunu anladın mı?
15:59:05
Öğrenci
Dersimizde tamam.
15:59:08
💭 AI Öğretmen
Hadi şimdi devam edelim
15:59:09
❓ Soru medium
Bir yüzeyin pürüzlü ya da kaygan yapıda olması, o yüzeydeki bir cismin hareketini sürtünme kuvveti açısından nasıl farklılaştırır? Açıklayınız.
16:04:12
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:04:13
💭 AI Öğretmen
Harika, hemen başlıyorum
16:04:18
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü soruya doğrudan bir yanıt vermemişsiniz. Size konuyu açıklayayım. Bir yüzeyin pürüzlü ya da kaygan olması, o yüzeyde oluşan sürtünme kuvvetinin büyüklüğünü etkiler.
16:04:20
AI Öğretmen
Pürüzlü yüzeylerde sürtünme kuvveti daha fazladır, bu yüzden cisim hareket ederken daha fazla dirençle karşılaşır ve hareket etmek zorlaşır.
16:04:22
AI Öğretmen
Kaygan yüzeylerde ise sürtünme kuvveti azdır, bu nedenle cisim daha kolay hareket eder, adeta kayar gibi olur.
16:04:24
AI Öğretmen
Yanlış anlamalardan biri, konuyu doğrudan cevaplamak yerine açıklama istemek olabilir; soruda sizden yüzeyin sürtünmeye etkisini açıklamanız istenmişti.
16:04:25
AI Öğretmen
Örnek olarak, halı üstünde bir kutuyu itmek zor olur çünkü halı pürüzlüdür, ama buz üstünde aynı kutu çok daha kolay kayar.
16:04:27
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, yüzey pürüzlü ise sürtünme artar ve hareket zorlaşır, kaygan ise sürtünme azalır ve hareket kolaylaşır şeklindedir.
16:04:27
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:05:14
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:05:15
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
16:05:27
AI Öğretmen
Yüzeyler ne kadar pürüzsüz ve kaygan olursa, bu yüzeyler arasında oluşan sürtünme kuvveti o kadar azalır.
16:05:29
AI Öğretmen
Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u fethetmek için bir plan yapar çünkü Haliç deniz yolu zincirlerle kapatılmıştır ve gemiler denize ulaşamamaktadır.
16:05:30
AI Öğretmen
Bu yüzden gemiler karadan yürütülmek istenir.
16:05:31
AI Öğretmen
Gemileri daha rahat hareket ettirebilmek için, gemilerin altına yuvarlak kütükler konulur.
16:05:32
AI Öğretmen
Ayrıca hem kütükler hem de gemilerin altı yağlanır ve yüzeyler kayganlaştırılır.
16:05:33
AI Öğretmen
Kaygan zemin sayesinde sürtünme kuvveti azalır, böylece çok ağır gemiler toprağın üstünde daha kolay kayar.
16:05:38
AI Öğretmen
Sonuçta gemiler tepelerden aşağıya, denize daha rahat indirilebilir.
16:05:40
AI Öğretmen
Bu tarihi olay, sürtünmenin azaltılmasının büyük ve ağır cisimlerin taşınmasını nasıl kolaylaştırdığını göstermektedir.
16:05:41
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
16:06:19
Öğrenci
Anladım
16:06:21
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
16:06:21
❓ Soru medium
Fatih Sultan Mehmet'in gemileri karadan yürütmek için kullandığı yöntemde, sürtünme kuvvetinin azaltılmasının gemilerin hareketine olan etkisini açıklayınız.
16:07:47
Öğrenci
Cevabım: sürtünme kuvvetini azaltmak için kaygan madde kullanılır ve bu yöntemde kaygan madde kullanılmıştır
16:07:47
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:07:54
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Sürtünme kuvvetini azaltmak için kaygan maddeler kullanılması, Fatih Sultan Mehmet'in gemileri karadan yürütme başarısının temelini oluşturmuştur.
16:07:56
AI Öğretmen
Doğru bir şekilde belirttiğin gibi, gemilerin altına yerleştirilen kütüklerin yağlanması sayesinde sürtünme kuvveti azaldı ve bu da gemilerin çok daha kolay hareket ettirilmesini sağladı.
16:07:58
AI Öğretmen
Bu durum, sürtünme kuvvetinin cisimlerin hareketini nasıl etkilediğini ve doğru yöntemlerle bu kuvvetin nasıl kontrol edilebileceğini gösteren mükemmel bir örnektir. Tebrikler!
16:07:58
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:08:31
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:08:32
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
16:08:39
Görsel
Görsel
16:08:43
AI Öğretmen
Sürtünme kuvveti, temas hâlindeki yüzeyler arasında harekete ters yönde oluşan bir kuvvettir ve bu kuvvet günlük hayatta hem faydalı hem de zararlı sonuçlara yol açabilir.
16:08:46
AI Öğretmen
Yürürken ayaklarımızın yere sağlam basmasını, kalemin kâğıda yazı yazmasını sağlayan şey de sürtünme kuvvetidir; sürtünme olmasaydı ayakta durmak ve yazı yazmak imkânsız olurdu.
16:08:48
AI Öğretmen
Paraşütçülerin havada hızının azalması, güvenle yere inebilmesi ve bazı el sanatlarında ahşabın törpülenerek şekil alması gibi durumlar için de sürtünme kuvveti gereklidir.
16:08:51
AI Öğretmen
Fakat, ayakkabı tabanları yürüdükçe zeminle, giysiler de sürekli temas ettikleri bölgelerle sürtündüğünde zamanla aşınıp zarar görebilirler.
16:08:53
AI Öğretmen
Makine parçaları birbirine, araç lastikleri de yola sürtündüğünde oluşan sürtünme; bu parçaların ısınmasına, aşınmasına ve bozulmasına hatta lastiklerin incelip değiştirilmesine yol açabilir.
16:08:55
AI Öğretmen
Yani bu tür aşınma ve yıpranmalar, sürtünme kuvvetinin olumsuz etkileridir.
16:08:55
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
16:09:49
Öğrenci
Anladım
16:09:52
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
16:09:52
❓ Soru medium
Sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz yönlerini göz önünde bulundurarak, bu kuvvetin yaşamımız için vazgeçilmez mi yoksa daha çok kaçınılması gereken bir engel mi olduğunu metindeki örneklerle nedenlerini açıklayarak değerlendiriniz.
16:14:29
Öğrenci
Cevabım: aslında vazgeçilmez çünkü söylediğin gibi sürtünme kuvveti olmazsa yazı yazamayız, yürüyemeyiz ,araba süremeyiz. Hatta bazen hayatımızı bile kurtarabilir. Örneğin : havada aşağı doğru inerken paraşütün açılmasıyla zıt yöndeki kuvvetlerle sürtünme kuvveti oluşturur. Ama herşey gibi sürtünme kuvvetinin de olumsuzlukları var. Örneğin makinelerin aşınması
16:14:29
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:14:35
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Sürtünme kuvvetinin hayatımız için ne kadar vazgeçilmez olduğunu çok güzel açıklamışsın.
16:14:37
AI Öğretmen
Yürüme, yazı yazma ve hatta paraşütle güvenli iniş gibi temel eylemlerin sürtünme sayesinde gerçekleştiğini belirtmen, konuyu ne kadar iyi anladığını gösteriyor.
16:14:39
AI Öğretmen
Aşınma gibi olumsuz yönlerini de fark etmen, sürtünme kuvvetinin hem faydalarını hem de zorluklarını dengeli bir şekilde değerlendirdiğini ortaya koyuyor. Sürtünme kuvveti, günlük yaşamımızın vazgeçilmez bir parçasıdır!
16:14:39
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:15:08
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:15:09
💭 AI Öğretmen
Harika, devam edelim
16:15:16
AI Öğretmen
Spor dallarında, sürtünme kuvveti bazen sporcuların daha hızlı hareket etmesi için azaltılır, bazen ise kaymayı önleyip daha iyi kontrol sağlamak için artırılır.
16:15:18
AI Öğretmen
Yağlı güreşte, güreşçiler vücutlarını yağlar, böylece cilt ile rakibin eli arasındaki sürtünme azalır ve vücutları daha kaygan olur.
16:15:20
AI Öğretmen
Buzda oynanan curling sporunda ise, oyuncular taşın önündeki buzu süpürerek yüzeyi biraz daha düz ve pürüzsüz hâle getirir; bu da taşın daha uzağa kolayca kaymasını sağlar.
16:15:22
AI Öğretmen
Futbol oynanırken kullanılan kramponların tabanında çiviler vardır, bu çiviler çime saplanır ve ayakkabı ile zemin arasındaki sürtünmeyi artırarak oyuncunun kaymasını engeller.
16:15:25
AI Öğretmen
Halterde ise, sporcular ellerine pudra sürer; bu pudra avuç içini kurutarak avuç ile bar arasındaki sürtünmeyi artırır, böylece barın elden kayması zorlaşır.
16:15:25
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?
16:16:19
Öğrenci
Anladım
16:16:21
💭 AI Öğretmen
Şimdi buna bakalım
16:16:22
❓ Soru medium
Farklı spor dallarında sürtünme kuvvetinin artırılması veya azaltılmasının sporculara ne gibi avantajlar sağladığını, metinden iki farklı örnekle açıkla.
16:22:47
Öğrenci
Cevabım: mesela futbolda oyuncunun sakatlanmaması için sürtünme kuvvetini arttırmak için çivili ayakkabılar olumlu birşey. Ama bence yağlı güreşi iki şey için yapıyorlar: 1- Yağda kayganlık olduğu için oyunda birisi sert vurduğunda yaralanmasın veya sakatlanmasın diye 2- Ve oyun uzayıp heyecanlaşsın diye
16:22:47
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:22:53
AI Öğretmen
Cevabın tam doğru değil, çünkü yağlı güreş örneğinde sürtünmenin azaltılmasının nedenleri yanlış verilmiş.
16:22:56
AI Öğretmen
Sürtünme kuvveti, sporcuların hareketlerini kontrol etmelerine ve performanslarını artırmalarına yardımcı olur. Futbolda çivili ayakkabılar sürtünmeyi artırır, böylece oyuncu kaymaz ve dengede kalır.
16:22:58
AI Öğretmen
Yağlı güreşte ise vücuda sürülen yağ, sürtünmeyi azaltır; bu, rakibin tutmasını zorlaştırır ve pehlivanın avantaj kazanmasını sağlar. Bu yüzden sürtünmenin azaltılması burada önemli bir stratejidir.
16:23:01
AI Öğretmen
Yanlış anlamanın sebebi, sürtünmenin azaltılmasının sakatlanmayı engellemek veya oyunu heyecanlı kılmak gibi nedenlerle karıştırılması olabilir. Oysa temel amaç hareket kolaylığı ve avantaj sağlamaktır.
16:23:03
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap: Futbolda sürtünme artırılarak denge sağlanır, yağlı güreşte ise sürtünme azaltılarak rakibin tutması zorlaştırılır.
16:23:03
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:23:54
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:23:54
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
16:23:59
Görsel
Görsel
16:24:01
AI Öğretmen
Sürtünme kuvveti, birbiriyle temas eden yüzeyler arasında hareketi zorlaştıran bir kuvvettir.
16:24:04
AI Öğretmen
Bu kuvvet, bazı durumlarda artırılmak ya da azaltılmak istenebilir.
16:24:06
AI Öğretmen
Mesela, kış aylarında araba lastiklerine zincir takıldığında veya merdivenlerin uçlarına kaydırmaz bant yapıştırıldığında, yüzeyler arasındaki sürtünme artar.
16:24:07
AI Öğretmen
Sürtünmenin artması, kaymayı engeller ve böylece güvenliği sağlar.
16:24:08
AI Öğretmen
Bazı durumlarda ise sürtünme kuvveti istenmez ve azaltılmaya çalışılır.
16:24:09
AI Öğretmen
Çünkü yüzeyler arasındaki fazla sürtünme, hareket etmeyi zorlaştırır ve aşınmalara yol açabilir.
16:24:10
AI Öğretmen
Mesela, gıcırdayan kapı menteşelerine yağ sürülmesiyle veya valizlerin altına tekerlek eklenmesiyle sürtünme azaltılır ve eşyalar kolayca hareket ettirilebilir.
16:24:11
AI Öğretmen
Ayrıca, motor parçalarının arasına motor yağı konulması da sürtünmeyi azaltır ve parçaların daha az aşınmasını sağlar.
16:24:12
AI Öğretmen
Sürtünme kuvvetiyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
16:25:01
Öğrenci
Sürtünme kuvveti nasıl hesaplanır?
16:25:04
💭 AI Öğretmen
Hesaplama detaylarını inceliyorum
16:25:09
AI Öğretmen
Sürtünme kuvveti, genellikle aşağıdaki formülle hesaplanır: \( F_s = \mu \times N \) Burada \( F_s \) sürtünme kuvveti, \( \mu \) sürtünme katsayısı ve \( N \) ise yüzeye uygulanan normal kuvvettir.
16:25:10
AI Öğretmen
Sürtünme katsayısı, temas eden yüzeylerin özelliklerine bağlıdır ve deneysel olarak bulunur.
16:25:11
AI Öğretmen
Normal kuvvet ise genellikle cismin ağırlığına eşittir, ama yüzeyin eğimine göre değişebilir.
16:25:12
AI Öğretmen
Özetle, sürtünme kuvveti, yüzeylerin sürtünme katsayısı ile yüzeye uygulanan basıncın çarpımıdır.
16:25:13
AI Öğretmen
Bunu anladın mı?
16:25:50
Öğrenci
Dersinizi alabilir miyim?
16:25:53
💭 AI Öğretmen
Tabi ki, birazdan başlayacağız
16:25:57
AI Öğretmen
Bu cevap, mevcut ders konumuz olan sürtünme kuvveti ile ilgili değil ve derse alakasızdır. Lütfen sürtünme kuvvetiyle ilgili sorulara veya açıklamalara devam edelim. Derse devam etmeye hazır mısınız?
16:26:17
Öğrenci
Dersimiz ne zaman bitiyor acaba?
16:26:21
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
16:26:24
AI Öğretmen
Sorduğunuz soru, mevcut ders konumuz olan sürtünme kuvvetiyle ilgili değil ve derse doğrudan bir katkısı yok.
16:26:25
AI Öğretmen
Lütfen dersimize odaklanarak sürtünme kuvvetiyle ilgili konuları takip etmeye devam edelim.
16:26:26
AI Öğretmen
Devam etmeye hazır mısınız?
16:26:46
Öğrenci
Ama ben çok sıkıldım.
16:26:49
💭 AI Öğretmen
Anlıyorum, biraz sabredelim
16:26:51
AI Öğretmen
Bu cevaplarınız ne yazık ki mevcut ders konumuzla ilgili değil ve dersimiz açısından alakasızdır.
16:26:51
AI Öğretmen
Bu tür cevaplar rapora kaydedilmiştir ve ders anlatımına devam edilecektir.
16:26:52
AI Öğretmen
Başka bir ajan dersin akışına devam edecektir.
16:26:53
❓ Soru medium
Sürtünme kuvvetinin bazı durumlarda artırılmasının, bazı durumlarda ise azaltılmasının amaçları nelerdir? Her iki duruma da metinden birer örnek vererek bu amaçların önemini açıklayınız.