Beş duyu organımız; göz, kulak, burun, dil ve deridir.
09:05:10
AI Öğretmen
Bu duyu organlarımızdan biri ya da birkaçıyla algılayabildiğimiz varlıkları anlatan sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
09:05:12
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcüklerde anlatılan şeyi görebilir, duyabilir, dokunabilir, tadabilir veya koklayabilirsin.
09:05:13
AI Öğretmen
Örneğin; masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi sözcükler somut anlamlıdır.
09:05:14
AI Öğretmen
Eğer bir kelime, beş duyu organımızla algılanamıyorsa soyut anlamlıdır.
09:05:15
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcükler, genellikle bir durumu, duyguyu veya kavramı anlatır.
09:05:18
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duygular soyut anlamlıdır çünkü onları göremez, dokunamaz ya da tadamazsın.
09:05:19
AI Öğretmen
Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre somut ya da soyut anlam kazanabilir.
09:05:20
AI Öğretmen
Ayrıca bazı somut sözcükler “-lık” eki aldıklarında soyut hale dönüşebilir.
09:05:22
AI Öğretmen
Örneğin; anne kelimesi somuttur ama annelik dediğimizde bu bir kavram olur ve soyutlaşır.
09:05:23
AI Öğretmen
Benzer şekilde, insan kelimesi somutken insanlık kelimesi soyut olarak kullanılır.
09:05:24
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
09:06:11
Öğrenci
Anladım
09:06:13
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
09:06:13
Görsel
09:06:15
AI Öğretmen
Aynı türdeki bütün varlıkları kapsayan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
09:06:16
AI Öğretmen
Sadece bir tane varlığı işaret ediyorsa bu kelimelere özel anlamlı sözcükler denir.
09:06:18
AI Öğretmen
Burada kapsam daralır, çünkü genel anlamdan özele indikçe kapsadığı varlık sayısı azalır.
09:06:20
AI Öğretmen
Mesela bir sıralama yaptığımızda, "Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam" zinciri ortaya çıkar.
09:06:21
AI Öğretmen
En genel olan bitkidir, en özel ise kızıl çamdır.
09:06:23
AI Öğretmen
Genel anlamdan özele gittikçe kelimenin kapsadığı canlı sayısı da azalır.
09:06:25
AI Öğretmen
Bir kelime, hangi cümlede bulunduğuna göre de genel ya da özel anlam kazanabilir.
09:06:27
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde ‘mektup’ kelimesi bütün mektupları ifade ettiği için geneldir.
09:06:29
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise burada ‘mektup’ sadece birini, yani oğlundan gelmiş olanı anlatır ve bu yüzden özeldir.
09:06:30
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?
09:07:19
Öğrenci
sesiniz gelmiyor
09:07:21
💭 AI Öğretmen
Ses problemi farkında
09:07:24
AI Öğretmen
Söylediğiniz şey, maalesef şu anki konumuzla ve dersimizle ilgili değil, bu yüzden biraz konudan sapmış oluyoruz.
09:07:26
AI Öğretmen
Dersimiz somut ve soyut anlamlı sözcükler hakkında, lütfen bu konu üzerine devam edelim.
09:07:28
AI Öğretmen
Derse devam etmeye hazır mısınız?
09:07:56
Öğrenci
eve5 tabikide ama ses yokki
09:08:00
💭 AI Öğretmen
Hemen bakıyorum
09:08:03
AI Öğretmen
Anladım, sesle ilgili bir sorun yaşanıyor olabilir ama ben yazılı olarak buradayım ve sorularını yazılı şekilde cevaplıyorum.
09:08:04
AI Öğretmen
Dersimizde sesli anlatım yok, yazılı olarak destek veriyorum.
09:08:05
AI Öğretmen
Konuyla ilgili başka bir sorunuz varsa, memnuniyetle yardımcı olurum.
09:08:06
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladınız mı?
09:08:21
Öğrenci
Anladım
09:08:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya bakalım
09:08:24
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
09:08:31
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
09:08:32
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:08:37
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
09:08:39
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde genel bir anlamda kullanılmıştır.
09:08:41
AI Öğretmen
Bu, bir sözcüğün bazen tekil görünse de kendi türünün tamamını ifade edebileceğini gösteren güzel bir örnek.
09:08:42
AI Öğretmen
Genel ve özel anlam arasındaki farkı çok iyi yakaladın!
09:08:44
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
09:08:44
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
09:09:07
Öğrenci
Olur, devam edelim
09:09:08
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz şimdi
09:09:15
Görsel
09:09:17
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen ya da ölçülebilen şeyleri anlatan kelimelerdir.
09:09:19
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise sayamayacağımız, ölçemeyeceğimiz, yani bir şeyin nasıl olduğunu anlatan kelimelerdir.
09:09:20
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre ya nicel ya da nitel anlam taşıyabilir.
09:09:22
AI Öğretmen
Örneğin, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi, evlerin arasındaki mesafe ölçülebildiği için nicel anlamlıdır.
09:09:24
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise, arkadaşlık derecesi ölçülemediği için "yakın" kelimesi nitel anlamlıdır.
09:09:26
AI Öğretmen
Başka örneklerde, "İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" kelimesi nitel anlamlıdır çünkü iyilik ölçülemez.
09:09:28
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi", miktarı ölçülebildiği için nicel anlamlıdır.
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek", binanın ölçülebilen boyunu anlattığı için nicel anlamlıdır.
09:09:36
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı, yoksa bir kısmını tekrar konuşmamızı ister misin?
09:10:29
Öğrenci
Anladım
09:10:32
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
09:10:35
AI Öğretmen
Bugünkü derste somut ve soyut anlamlı sözcükler ile genel ve özel anlamlı sözcükler konularını öğrendik. Ayrıca nicel ve nitel anlamlı sözcüklerin farklarını ve örneklerini inceledik. Anlamadığınız ya da sormak istediğiniz bir şey var mı?