← Ana Rapor / EDİZ TAYYAR / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
27 November 2025, 17:04
Bitiş
27 November 2025, 17:10
Süre
6 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:04:20
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:04:21
💭 AI Öğretmen
Tabii, başlıyorum hemen
17:04:21
Görsel
Görsel
17:04:24
AI Öğretmen
Beş duyu organımız; göz, kulak, burun, dil ve deridir.
17:04:25
AI Öğretmen
Bir şeyi görebiliyorsak, dokunabiliyorsak, tadını alabiliyorsak, sesini duyabiliyorsak ya da koklayabiliyorsak, bu varlıkları somut olarak algılarız.
17:04:26
AI Öğretmen
Beş duyu organımızdan biri ya da birkaçı ile algılayabildiğimiz varlıkları ifade eden kelimelere somut anlamlı sözcükler denir.
17:04:30
AI Öğretmen
Örneğin masa elle dokunulabilir, kalem görülebilir, sıcak hissedilebilir, acı tadılabilir ve hava koklanabilir; bu yüzden masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi sözcükler somut anlamlıdır.
17:04:31
AI Öğretmen
Eğer bir varlığı, olayı ya da kavramı beş duyu organımızla algılayamıyorsak, onu anlatan kelimeler soyut anlamlıdır.
17:04:33
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcüklere örnek olarak mutluluk, korku, özlem, endişe verilebilir, çünkü bunları görmek, dokunmak, tatmak, koklamak veya duymak mümkün değildir.
17:04:36
AI Öğretmen
Bazı kelimeler, kullanıldıkları cümleye göre soyut ya da somut olabilir. Yani aynı kelime bazı durumlarda somut, bazı durumlarda ise soyut anlamda kullanılabilir.
17:04:41
AI Öğretmen
Ayrıca, bazı somut anlamlı kelimelere “-lık” eki eklendiğinde kelime soyut bir anlam kazanır. Mesela anne sözcüğüne “-lik” eki geldiğinde annelik olur ve bu soyut olur. İnsan kelimesine “-lık” eki gelirse insanlık olur ve o da soyut anlamlı bir hal alır.
17:04:41
AI Öğretmen
Anlattığım kısmı anladın mı?
17:05:38
Öğrenci
Anladım
17:05:40
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
17:05:41
Görsel
Görsel
17:05:43
AI Öğretmen
Aynı türden varlıkların hepsini ifade eden sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
17:05:44
AI Öğretmen
Eğer bir sözcük yalnızca belirli, tek bir varlığı anlatıyorsa buna özel anlamlı sözcük denir.
17:05:46
AI Öğretmen
Genelden özele giderken kapsam daralır, yani kapsadığı şeyler azalır.
17:05:49
AI Öğretmen
Bunu bir zincir gibi düşünebiliriz: Bitki en geniş kapsama sahiptir, sonra ağaç, daha sonra çam, en sonunda kızıl çam en dar kapsama sahiptir.
17:05:50
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama doğru gidildikçe, kapsanan varlık sayısı azalır.
17:05:53
AI Öğretmen
Bir sözcüğün genel ya da özel anlamlı olması, yer aldığı cümleye göre de değişebilir.
17:05:55
AI Öğretmen
“Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır.” cümlesindeki ‘mektup’ kelimesi, bütün mektupları anlatır yani genel anlamlıdır.
17:05:58
AI Öğretmen
“Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı.” cümlesinde ise ‘mektup’ belirli bir mektubu anlatır, bu yüzden özel anlamlıdır.
17:05:58
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
17:06:38
Öğrenci
Anladım
17:06:41
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
17:06:41
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
17:06:49
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
17:06:50
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:06:55
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü B şıkkında "ağacın" ifadesi belirli, tek bir ağacı anlatıyor.
17:06:58
AI Öğretmen
Genel anlamda kullanılan sözcük, türünün tamamını ifade eder. C şıkkında "ağaç" kelimesi tüm ağaçları kapsayacak şekilde kullanılmıştır.
17:07:01
AI Öğretmen
Mesela "Ağaç, insanın dostudur." dediğimizde, sadece belli bir ağaçtan değil, tüm ağaçlardan bahsetmiş oluruz.
17:07:03
AI Öğretmen
B şıkkında ise "ağacın en üst dalı" derken, sadece belirli bir ağacın dalından söz ediliyor. Bu yüzden genel anlam taşımaz.
17:07:04
AI Öğretmen
Yanlışlık, sözcüğün özel mi yoksa genel mi kullanıldığını karıştırmaktan kaynaklanmış olabilir.
17:07:05
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır: "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur."
17:07:06
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:07:46
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:07:46
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
17:07:53
Görsel
Görsel
17:07:55
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri ifade eden kelimelerdir.
17:07:57
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise, ölçülemeyen veya sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu anlatan kelimelerdir.
17:07:58
AI Öğretmen
Bir kelimenin nicel ya da nitel anlam taşıması, bulunduğu cümleye göre değişebilir.
17:08:00
AI Öğretmen
Örneğin, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi ölçülebilir bir mesafe belirttiği için nicel anlamlıdır.
17:08:01
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın" kelimesi iki kişi arasındaki ilişkiyi nitelik olarak anlattığı için nitel anlamlıdır.
17:08:02
AI Öğretmen
Başka örnekler de inceleyelim.
17:08:06
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" kelimesi ölçülemeyen bir durumu, yani insanın niteliklerini anlatır ve nitel anlamlıdır.
17:08:08
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi", ne kadar para kazandığını göstermek için kullanılmış, yani ölçülebilir bir durumu anlatır ve nicel anlamlıdır.
17:08:10
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin" ölçülemeyen bir özellik olduğu için nitel anlamlıdır.
17:08:13
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde ise "derinlik" ölçülebilir bir değer olduğu için nicel anlamlıdır.
17:08:15
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesindeki "yüksek", makamların prestijini yani niteliğini anlatır ve nitel anlamlıdır.
17:08:17
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise bina yüksekliği ölçülebilir bir özelliktir ve burada "yüksek" nicel anlamlıdır.
17:08:18
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa bir kısmını tekrar açıklamamı ister misin?
17:09:14
Öğrenci
Anladım
17:09:17
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
17:09:20
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcüklerin ne olduğu, genel ve özel anlamlı sözcüklerin farkları ve nicel ile nitel anlamlı sözcüklerin nasıl kullanıldığı konularını öğrendik.
17:09:21
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin beş duyu organıyla algılanabilen varlıkları ifade ettiğini, soyut sözcüklerin ise algılanamayan kavramları anlattığını gördük.
17:09:23
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcüklerin türünün tamamını kapsadığı, özel anlamlıların ise belirli tek bir varlığı ifade ettiği üzerinde durduk.
17:09:25
AI Öğretmen
Son olarak, nicel sözcüklerin ölçülebilen, sayılabilen özellikleri, nitel sözcüklerin ise ölçülemeyen, sayılamayan özellikleri ifade ettiğini inceledik.
17:09:26
AI Öğretmen
Bu konularla ilgili sormak istediğin bir şey var mı?
17:10:09
Öğrenci
yok
17:10:16
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi