← Ana Rapor / MÜNEVVER AYDOĞDU / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
01 December 2025, 16:19
Bitiş
Devam ediyor
Süre
32 dakika
Durum
Devam Ediyor

AI Öğretmen Değerlendirmesi

Tespit Edilen Eksikler

Konular:
  • Ek Eylem

Detaylı Değerlendirme

Genel Değerlendirme

Öğrencinin Ek Eylem konusunun temel mantığı ve görevleri hakkında ciddi eksiklikleri bulunmaktadır. Dersin başından sonuna kadar ek eylemin iki temel görevini (isim soylu sözcükleri yüklem yapmak ve basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmak) tam olarak kavrayamadığı, bu konudaki sorulara sürekli yanlış veya eksik cevaplar verdiği görülmektedir. Öğrenci, teorik bilgiyi somut örneklere dönüştürmekte zorlanmaktadır.

Bununla birlikte, öğrencinin daha spesifik ve anlamsal farklara dayalı alt başlıklarda daha başarılı olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle ek eylemin görülen geçmiş zaman (-idi) ve öğrenilen geçmiş zaman (-imiş) çekimlerinin kattığı "şahit olma" ve "başkasından duyma" gibi anlam farklarını doğru bir şekilde tespit edebilmiştir. Bu durum, öğrencinin kural bazlı genel tanımlar yerine, anlamsal ve bağlamsal incelikleri daha kolay anladığını göstermektedir.

Öğrencinin Performansı

- Anlama Düzeyi: Temel ve genel tanımlarda düşük, spesifik ve anlamsal ayrıntılarda daha yüksek.
- Soru Sorma: Konunun temel noktalarını anlamak için sık sık açıklama ve detay istemiştir. ("Ek eylemler tür ve yapıyı nasıl değiştirmez?", "Ek eylemler birleşik zamanlı fiiller nasıl oluşturur?")
- Cevap Kalitesi: Ek eylemin genel tanımı ve işlevleriyle ilgili sorulara verilen cevaplar tutarlı bir şekilde yanlış veya eksiktir. Ancak, görülen ve öğrenilen geçmiş zamanın anlam farklarıyla ilgili sorulara net ve doğru cevaplar vermiştir.

---

Eksiklikleri Olan Konular (Gaps)

- Konular:
- Ek Eylem

---

İyi Olduğu Konular (Good At)

*Bu derste öğrencinin hiçbir konuda tam ve eksiksiz bir başarı gösterdiği söylenemez. Görülen ve öğrenilen geçmiş zaman konularında başarılı cevaplar verse de, bu başarılar ana konu olan "Ek Eylem"in genelindeki temel eksiklikleri gidermemektedir. Bu nedenle bu listeye herhangi bir konu eklenmemiştir.*

---

Ders Dışı Sorular/Yorumlar

- "tuvalete gidebilirmiyim"

📜 Oturum Detayları

16:19:16
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:19:17
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
16:19:17
Görsel
Görsel
16:19:20
AI Öğretmen
Ek eylem, ad veya ad soylu sözcüklere yargı anlamı katarak onları yüklem yapan bir dil bilgisidir.
16:19:22
AI Öğretmen
Yani, isim ya da isim gibi olan kelimelere yüklem olma özelliği kazandırır.
16:19:24
AI Öğretmen
Ayrıca, fiilleri basit zamanlı olmaktan çıkarıp birleşik zamanlı fiil hâline getirir.
16:19:26
AI Öğretmen
Ek eylemin aslı "imek" fiilidir ve bu fiilin ek hâli olarak kullanılır.
16:19:27
AI Öğretmen
Ek eylem, eklendiği kelimenin türünü değiştirmez, sadece yüklem veya birleşik zaman anlamı kazandırır.
16:19:28
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
16:19:52
Öğrenci
Ek eylem hangi durumlarda kullanılır ve örnek verebilir misiniz?
16:19:55
💭 AI Öğretmen
Konuyu toparlıyorum
16:19:57
AI Öğretmen
Ek eylem, isim veya isim soylu sözcüklere yargı anlamı katmak ve onları yüklem yapmak için kullanılır.
16:19:58
AI Öğretmen
Örneğin, "öğrenci" kelimesine ek eylem gelirse "öğrencidir" şeklinde yüklem olur.
16:20:00
AI Öğretmen
Ayrıca, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapar; mesela "gelmek" fiiline ek eylem gelince "geliyormuş" olur.
16:20:00
AI Öğretmen
Bu sayede cümlede zaman ve yargı anlamları daha net ifade edilir.
16:20:01
AI Öğretmen
Örnekleri anladın mı, açıklamam yeterli oldu mu?
16:20:27
Öğrenci
Anladım
16:20:31
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz pekiştirelim
16:20:32
❓ Soru medium
Ek eylemin, eklendiği sözcüğün türüne bağlı olarak üstlendiği iki temel görevi karşılaştırarak açıklayınız.
16:21:33
Öğrenci
Cevabım: biri basit yapılı bir kelimeyi birleşik yapar diğeri ise fiillere gelir
16:21:33
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:21:40
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü ek eylemin iki temel görevi tam olarak açıklanmamış ve karşılaştırılmamış.
16:21:42
AI Öğretmen
Ek eylem, ad veya ad soylu sözcüklere eklendiğinde o sözcüklere yargı anlamı katar ve onları cümlenin yüklemi yapar; bu, sözcüğün türünü değiştirmez ama anlamını genişletir.
16:21:44
AI Öğretmen
Diğer yandan, ek eylem basit zamanlı fiillere eklendiğinde, bu fiilleri birleşik zamanlı hale getirir ve fiilin zamanına yeni bir anlam katar, örneğin "geliyor" → "geliyordu".
16:21:45
AI Öğretmen
Burada önemli olan, ek eylemin isimlerde yargı kazandırarak yüklem yapması, fiillerde ise zaman anlamını genişleterek birleşik zaman oluşturmasıdır.
16:21:47
AI Öğretmen
Sizin cevabınızda bu ayrım ve karşılaştırma net olmadığı için doğru sayılmaz; doğru cevap, ek eylemin bu iki farklı işlevini açıkça belirtmektir.
16:21:49
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, ek eylemin ad soylu sözcüklere yargı katarak yüklem yapması ve fiillere eklenince birleşik zaman oluşturmasıdır.
16:21:49
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:22:38
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:22:38
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
16:22:47
Görsel
Görsel
16:22:49
AI Öğretmen
Ek eylem, isimlere veya isim gibi kullanılan sözcüklere gelerek onları cümlede yüklem yapar.
16:22:51
AI Öğretmen
Ek eylem, basit zamanlı fiillere eklendiğinde, bu fiilleri birleşik zamanlı fiile çevirir.
16:22:52
AI Öğretmen
Ek eylemler, getirildiği sözcüğün türünü ya da yapısını değiştirmez.
16:22:54
AI Öğretmen
Ek eylem olarak kullanılan ekler şunlardır: -idi, -imiş, -ise, -dır.
16:22:55
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için açık oldu mu?
16:23:21
Öğrenci
Ek eylemler tür ve yapıyı nasıl değiştirmez?
16:23:24
💭 AI Öğretmen
Hemen cevaplıyorum
16:23:27
AI Öğretmen
Ek eylemler, sözcüğün türünü değiştirmez çünkü isim veya fiil olan kelimenin temel yapısını korurlar.
16:23:29
AI Öğretmen
Örneğin, "öğrenci" kelimesine ek eylem geldiğinde hâlâ isimdir, sadece yargı anlamı kazanır ve yüklem olur.
16:23:30
AI Öğretmen
Fiillere geldiğinde ise, fiilin zamanını değiştirir ama fiilin kök yapısını ve türünü değiştirmez.
16:23:32
AI Öğretmen
Yani, ek eylem sözcüğün türünü veya yapısını değil, sadece cümledeki görevini ve zamanını etkiler.
16:23:33
AI Öğretmen
Bunu anladın mı?
16:23:55
Öğrenci
Anladım
16:23:57
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz soralım
16:23:58
❓ Soru medium
Ek eylemin, hem isim soylu sözcükleri yüklem yapabilmesi hem de basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı fiile dönüştürebilmesi, onun dildeki temel işlevi hakkında neyi göstermektedir?
16:24:56
Öğrenci
Cevabım: geldiği kelimeye yargı anlamı katmasını gösterir
16:24:56
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:25:03
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, izin verirseniz nedenini açıklayayım.
16:25:04
AI Öğretmen
Ek eylemin temel işlevi, kelimelere doğrudan eylem anlamı katmak değil, onlara zaman veya yargı anlamı kazandırarak cümlenin yüklemi olmalarını sağlamaktır.
16:25:06
AI Öğretmen
Örneğin, isim soylu kelimeler tek başlarına yargı bildirmez; ek eylem alarak yüklem olur. Ayrıca, basit zamanlı fiillere ek eylem gelince, bu fiiller birleşik zamanlı hale gelir.
16:25:08
AI Öğretmen
Buradaki önemli nokta, ek eylemin sözcüğün türünü değiştirmeden, ona yüklem olma veya birleşik zamanlı olma görevini yüklemesidir. Bu yüzden ek eylem bir yardımcı eylemdir.
16:25:10
AI Öğretmen
Yanlış anlamanızın sebebi, ek eylemin sadece yargı anlamı katması olarak düşünmeniz olabilir; oysa ek eylem, hem isim soylu sözcükleri yüklem yapar hem de basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapar.
16:25:12
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, ek eylemin temel işlevinin sözcüklere zaman veya yargı anlamı kazandırarak cümlenin yüklemi olmalarını sağlamak olduğudur.
16:25:14
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap şöyle olmalıdır: "Ek eylemin temel işlevi, sözcüklere doğrudan eylem anlamı katmak yerine onlara zaman veya yargı anlamı kazandırarak cümlenin yüklemi olmalarını sağlamaktır."
16:25:14
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:26:29
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:26:30
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
16:26:40
Görsel
Görsel
16:26:42
AI Öğretmen
Ek eylemin bazı önemli görevleri vardır.
16:26:44
AI Öğretmen
Ek eylem, isimleri ve ad soylu sözcükleri cümlede yüklem haline getirir.
16:26:45
AI Öğretmen
Ayrıca, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı fiiller haline dönüştürebilir.
16:26:46
AI Öğretmen
Örneğin, "Güzel" kelimesine ek eylem gelirse "Güzeldi" şeklinde olur.
16:26:48
AI Öğretmen
Yine, "geliyor" fiiline ek eylem eklenirse "geliyordu" olur.
16:26:48
AI Öğretmen
Bu bölüm senin için anlaşılır oldu mu?
16:27:22
Öğrenci
Anladım
16:27:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
16:27:24
❓ Soru medium
Ek eylemin isimler ve fiiller üzerindeki iki temel görevini, her bir görevi metindeki karşılığıyla örneklendirerek açıklayınız.
16:30:27
Öğrenci
Cevabım: öncelikle metin gözükmüyor ama cevaba gelecek olursak 1. görevi ad soylu sözcükleri yüklem yapar 2. basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapar
16:30:28
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:30:34
AI Öğretmen
Cevabınız doğru yönde, çünkü ek eylemin iki temel görevini belirtmişsiniz: isim soylu sözcükleri yüklem yapmak ve basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmak.
16:30:35
AI Öğretmen
Ancak, soruda her bir görevin metindeki karşılığıyla, yani örneklerle açıklanması isteniyor. Siz bu örnekleri vermemişsiniz, bu yüzden cevap eksik kalmış.
16:30:37
AI Öğretmen
Ek eylemin ilk görevi, örneğin "güzel" gibi isim soylu bir sözcüğü "güzeldi" yaparak yüklem haline getirmektir. İkinci görevinde ise, "geliyor" gibi basit zamanlı bir fiile ek eylem eklenerek "geliyordu" gibi birleşik zamanlı bir fiil oluşturulur.
16:30:38
AI Öğretmen
Bu örnekler ek eylemin işlevini daha iyi anlamamıza yardımcı olur. Bu yüzden doğru cevap, her görevin açıklanması ve örneklerle desteklenmesidir.
16:30:39
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, ek eylemin görevlerinin açıklanması ve örneklerle desteklenmesiyle şu şekilde olmalıdır: isim soylu sözcükleri yüklem yapmak ("güzeldi"), basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmak ("geliyordu").
16:30:40
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:31:40
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:31:41
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerliyoruz
16:31:49
Görsel
Görsel
16:31:52
AI Öğretmen
Ek eylem, isimleri veya isim gibi kullanılan kelimeleri cümlede yüklem haline getirmek için kullanılır.
16:31:54
AI Öğretmen
Aynı zamanda, basit zamanlı fiilleri, birleşik zamanlı fiillere dönüştürmekte de ek eylem önemli bir rol oynar.
16:31:55
AI Öğretmen
Ek eylem, "-idi, -imiş, -ise, -dır/-dir" ekleriyle yapılır.
16:31:56
AI Öğretmen
Ek eylem, cümlenin yükleminde anlam ve zaman bağlantısı kurar.
16:31:58
AI Öğretmen
İsim cümlelerinde yüklem olarak yer alırken, fiil cümlelerinde ise fiile eklenerek birleşik zamanlı yeni fiiller oluşturur.
16:32:00
AI Öğretmen
Anlattığım ek eylem konusunu anladın mı?
16:32:29
Öğrenci
Ek eylemler birleşik zamanlı fiiller nasıl oluşturur?
16:32:31
💭 AI Öğretmen
Hemen açıklıyorum
16:32:34
AI Öğretmen
Ek eylemler, basit zamanlı fiillere eklenerek bu fiilleri birleşik zamanlı hale getirir.
16:32:35
AI Öğretmen
Örneğin, "geliyor" fiiline "-du" eki geldiğinde "geliyordu" olur ve bu birleşik zamanlı bir fiildir.
16:32:36
AI Öğretmen
Burada ek eylem, fiilin zamanına ikinci bir zaman anlamı katar ve böylece fiil daha detaylı bir zaman ifadesi kazanır.
16:32:37
AI Öğretmen
Yani, ek eylem sayesinde basit zamanlı fiiller geçmiş, rivayet veya şart gibi farklı zaman ve anlam ilişkileri kazanarak birleşik zamanlı olur.
16:32:38
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için açık oldu mu?
16:33:22
Öğrenci
tuvalete gidebilirmiyim
16:33:24
💭 AI Öğretmen
Birazdan devam edeceğiz
16:33:26
AI Öğretmen
Sorduğunuz soru mevcut ders konumuzla ilgili değil ve derse alakasızdır. Lütfen dersimize devam edelim.
16:33:27
AI Öğretmen
Ek eylem konusu üzerinde konuşuyoruz, bu konuda sorularınız varsa onları yanıtlamaya hazırım. Devam etmeye hazır mısınız?
16:33:43
Öğrenci
Anladım
16:33:45
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçiyoruz
16:33:46
❓ Soru medium
Ek eylemin, isim soylu sözcükler ve basit zamanlı fiiller üzerindeki iki temel görevini ve bu görevlerin cümle yapısına etkilerini açıklayınız.
16:34:48
Öğrenci
Cevabım: cümleyi doğrudan yüklem yapmaz zaman anlamı katar
16:34:49
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:34:54
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü ek eylemin isim soylu sözcükleri yüklem yapma görevini gözardı etmişsiniz.
16:34:57
AI Öğretmen
Ek eylemin birinci görevi, isim veya isim soylu sözcüklerin sonuna gelerek onları cümlenin yüklemi haline getirmesidir. Bu sayede, cümlede eylem olmasa bile o kelime yargı bildirir.
16:34:58
AI Öğretmen
İkinci görev ise basit zamanlı fiillere eklenerek onları birleşik zamanlı hale getirmesidir; böylece fiilin zaman anlamı zenginleşir.
16:35:00
AI Öğretmen
Örneğin, "güzel" kelimesi ek eylem sayesinde yüklem olur: "Hava güzel." veya "Hava güzeldi."
16:35:02
AI Öğretmen
Bir başka örnek: "çalışıyor" basit zamanlı fiile "-du" eki eklendiğinde "çalışıyordu" olur, bu da birleşik zamanlıdır.
16:35:03
AI Öğretmen
Sizce ek eylem cümleyi doğrudan yüklem yapmaz demek, ek eylemin isim soylu sözcükleri yüklem yapma işlevini anlamamak olabilir.
16:35:05
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, ek eylemin isim soylu sözcükleri yüklem yapması ve basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı hale getirmesi, böylece cümle yapısını etkilediğidir.
16:35:07
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, ek eylem isim soylu sözcükleri yüklem yapar ve basit zamanlı fiillerin zamanını birleşik hale getirir olmalıdır.
16:35:07
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:36:10
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:36:11
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz şimdi
16:36:17
Görsel
Görsel
16:36:21
AI Öğretmen
Görülen Geçmiş Zaman (idi), bir kişinin ya da varlığın geçmişteki durumunu gördüğünü, yani buna bizzat tanık olduğunu anlatır.
16:36:23
AI Öğretmen
Bu zamanı anlatmak için isimlerin sonuna "idi" ekini getiririz ve anlatıcı, olayın içinde olduğunu belirtir.
16:36:25
AI Öğretmen
Bu kalıp, olay veya durumun gerçekten yaşandığını ve bunun şahıs tarafından görüldüğünü vurgular.
16:36:26
AI Öğretmen
"İdi" eki, ismin sonuna eklenir ve zamanın geçmişte yaşandığını gösterir.
16:36:29
AI Öğretmen
Örneğin, "Başarılıydım" derken, kişi geçmişte başarılı olduğuna bizzat tanıklık ettiğini anlatır.
16:36:30
AI Öğretmen
"Başarılıydık" ise, bir grup insanın geçmişte başarılı olduğu duruma birlikte tanıklık ettiklerini gösterir.
16:36:32
AI Öğretmen
"Başarılıydın", karşıdaki kişiye hitaben, onun geçmişte başarılı olduğuna anlatıcının şahit olduğunu belirtir.
16:36:35
AI Öğretmen
"Başarılıydınız" ifadesiyle ise, birden fazla kişiye geçmişte başarılı oldukları söylenir ve anlatıcı buna tanık olmuştur.
16:36:36
AI Öğretmen
"Başarılıydı", üçüncü tekil şahsın yani bir kişinin geçmişte başarılı olduğu ve konuşanın buna tanık olduğu anlamına gelir.
16:36:38
AI Öğretmen
"Başarılıydılar" ise onlar yani birden fazla kişinin geçmişte başarılı olduğu ve buna konuşanın tanıklık ettiği anlamına gelir.
16:36:41
AI Öğretmen
Ayrıca, "Başarılıylardı" da kullanılabilir; fakat günlük konuşmada genellikle "Başarılıydılar" biçimi tercih edilir.
16:36:42
AI Öğretmen
Görülen Geçmiş Zaman konusunu anladın mı?
16:37:43
Öğrenci
Anladım
16:37:45
💭 AI Öğretmen
Şimdi bu soruya bakalım
16:37:45
❓ Soru medium
İsim cümlelerinde görülen geçmiş zaman eki (-idi) kullanmak, cümlenin anlamına yalnızca geçmiş zaman ifadesi dışında nasıl bir katkı sağlar?
16:38:59
Öğrenci
Cevabım: bizzat şahitlik yapmış görmek anlamı katar örnek başarılıydım cümlesinde bizzat kendi şahitlik etmiştir
16:38:59
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:39:05
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Kesinlikle doğru bildin!
16:39:06
AI Öğretmen
İsim cümlelerinde kullanılan "-idi" eki, sadece geçmiş zamanı değil, aynı zamanda anlatıcının o duruma bizzat şahit olduğunu veya onu doğrudan deneyimlediğini gösterir.
16:39:07
AI Öğretmen
Bu ek, cümleye kişisel bir tanıklık ve kesinlik anlamı katıyor, tıpkı "başarılıydım" derken kendi başarını doğrudan yaşadığını ifade etmen gibi.
16:39:12
AI Öğretmen
Bu önemli ayrımı fark etmen, Türkçe dilbilgisindeki incelikleri ne kadar iyi anladığını gösteriyor!
16:39:12
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:39:39
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:39:40
💭 AI Öğretmen
İlerliyoruz hemen
16:39:46
Görsel
Görsel
16:39:51
AI Öğretmen
Öğrenilen Geçmiş Zaman, Türkçede bir olayın veya durumun geçmişte gerçekleştiğini, ancak anlatıcının bunu başkasından duyduğunu ya da öğrendiğini anlatır.
16:39:52
AI Öğretmen
Yani bu zamanda, anlatıcı olaya kendisi tanık olmamıştır, duyduğu veya öğrendiği şekilde bildirir.
16:39:53
AI Öğretmen
Bu zamanı göstermek için ismin sonuna “-imiş” eki eklenir.
16:39:54
AI Öğretmen
Böylece geçmişteki bir durum anlatılır, ama anlatıcı bu durumu başkasından öğrenmiştir.
16:39:55
AI Öğretmen
Şimdi örneklere bakalım: “Başarılıymışım” dediğimizde, bir başkası başarılı olduğumu söylemiş ve ben de bunu duyup aktarıyorum.
16:39:57
AI Öğretmen
“Başarılıymışız” ise “biz başarılıymışız” anlamına gelir ve yine bunu başkasından öğrenmişizdir.
16:39:58
AI Öğretmen
“Başarılıymışsın” başkası için söylenir, senin başarılı olduğunu birinden duymuşumdur demektir.
16:40:00
AI Öğretmen
“Başarılıymışsınız” birden fazla kişi için kullanılır, yine onların başarılı olduğunu duydum ya da öğrendim demektir.
16:40:02
AI Öğretmen
“Başarılıymış” ise üçüncü tekil kişi için kullanılır; o kişi başarılıymış, ben bunu başkasından duydum.
16:40:03
AI Öğretmen
Son olarak, “Başarılıymışlar” ifadesi ise onlar hakkında kullanılır ve onların başarılı olduğu bilgisini başkalarından aldım demektir.
16:40:04
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman (imiş) konusunu anladın mı?
16:41:01
Öğrenci
Anladım
16:41:04
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
16:41:04
❓ Soru medium
Anlatıcının bir olaya doğrudan tanık olması ile olayı başkasından duyması arasındaki farkı dikkate alarak, "-imiş" ek eyleminin kullanıldığı bir cümlenin kesinlik ve güvenilirlik açısından nasıl bir anlam taşıdığını açıklayınız.
16:42:30
Öğrenci
Cevabım: imiş ek eylemi kesinirlik ve güvenilirlik vermez çünkü bunu başkasından duyup öğrendiğimiz için emin olamayız
16:42:31
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:42:37
AI Öğretmen
Harika bir cevap verdin, tebrikler!
16:42:39
AI Öğretmen
Kesinlikle doğru, "-imiş" ek eylemi bilgiyi başkasından duyduğumuzu ve olaya doğrudan tanık olmadığımızı gösterir.
16:42:41
AI Öğretmen
Bu yüzden, aktarılan bilginin kesinlik ve güvenilirlik düzeyi azalır, adeta bir duyum veya rivayet niteliği taşır.
16:42:41
AI Öğretmen
Bu önemli farkı çok iyi yakalamışsın!
16:42:41
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:43:24
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:43:25
💭 AI Öğretmen
Devam edelim şimdi
16:43:35
Görsel
Görsel
16:43:39
AI Öğretmen
Şart eki, yani -se ve -sa, isimlere geldiğinde ek eylem olmaz, bunun yerine şart kipi oluşturur.
16:43:40
AI Öğretmen
İsimlere bu ek geldiğinde, kelime çekimlenir, yani kişiye göre değişir.
16:43:42
AI Öğretmen
Ancak genellikle cümlede yüklem, yani işi, hareketi bildiren ana bölüm başka bir kelime olur.
16:43:43
AI Öğretmen
Şart kipiyle çekimlenen isimler, bir durumun olabileceğini veya bir ihtimal olduğunu anlatır.
16:43:44
AI Öğretmen
Mesela, "Başarılıysam" derken, "Eğer ben başarılıysam" anlamı verilir.
16:43:46
AI Öğretmen
Diğer örnekler: "Başarılıysak" (Eğer biz başarılıysak), "Başarılıysan" (Eğer sen başarılıysan), "Başarılıysanız" (Eğer siz başarılıysanız), "Başarılıysa" (Eğer o başarılıysa).
16:43:47
AI Öğretmen
Çoğul için doğru kullanım ise "Başarılılarsa" şeklindedir yani "Eğer onlar başarılıysa" anlamı taşır.
16:43:48
AI Öğretmen
Buraya kadar anlattıklarımı anladın mı?
16:45:03
Öğrenci
Anladım
16:45:06
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
16:45:06
❓ Soru medium
Şart eki (-se/-sa) bir isme eklendiğinde, o ismin cümledeki işlevini ve bu durumun cümlenin yüklemini nasıl etkilediğini açıklayınız.
16:46:16
Öğrenci
Cevabım: öncelikle kişiye göre değişir ve kesinlilik anlamı katmaz ve isme geldiğinde ek eylem olmaz
16:46:16
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:46:25
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü şart ekinin isme geldiğinde ismin cümledeki işlevi ve yükleme etkisi tam olarak açıklanmamış.
16:46:28
AI Öğretmen
Şart eki (-se/-sa) isme eklendiğinde, o isim artık cümlenin ana yüklemi olmaz; isim bir koşul veya olasılık bildirir. Bu, cümlenin ana yargısının gerçekleşmesi için bir şart sunar.
16:46:30
AI Öğretmen
Yani, şart eki alan isim yan cümlenin yüklemi olur ve cümlenin ana yüklemi genellikle başka bir fiil olur. Mesela, "Gelirse giderim" cümlesinde "gelirse" yan cümlenin yüklemi, "giderim" ise ana yüklemdir.
16:46:32
AI Öğretmen
Sizin cevabınızda ise şart ekinin kişiye göre değiştiği ve kesinlik katmadığı belirtilmiş, ama ismin artık ana yüklem olmaması ve yan cümlenin koşulunu oluşturması konularına değinilmemiş. Bu önemli bir eksikliktir.
16:46:34
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap şu olmalı: Şart eki (-se/-sa) isme eklendiğinde, o isim artık cümlenin ana yüklemi olarak görev yapmaz; isim bir şart anlamı kazanır ve cümlenin ana yargısı başka bir kelime tarafından belirtilir.
16:46:34
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:47:31
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:47:32
💭 AI Öğretmen
Harika, devam ediyoruz
16:47:40
Görsel
Görsel
16:47:42
AI Öğretmen
Ek eylemin geniş zaman çekimi yapmak için, isimlerin sonuna kişi ekleri eklenir.
16:47:44
AI Öğretmen
Üçüncü tekil şahısta yani "o" ve üçüncü çoğul şahısta yani "onlar" ile kullanıldığında "-dır" eki cümleye kesinlik ya da bildirme anlamı kazandırır.
16:47:45
AI Öğretmen
Fakat günlük konuşmada bu "-dır" eki genellikle kullanılmaz ve düşer.
16:47:48
AI Öğretmen
Mesela "Başarılıyım" dediğimizde "ben", "Başarılıyız" dediğimizde "biz", "Başarılısın" dediğimizde "sen", "Başarılısınız" dediğimizde "siz" kişileri anlatılır ve bu kelimeler doğrudan kişi eki alır.
16:47:50
AI Öğretmen
Üçüncü şahıslar için "Başarılıdır" veya "Başarılıdırlar" şekilleri kullanılabilir; ama günlük konuşmada çoğunlukla "-dır" eki eklenmeden sadece isim ve kişi eki bir araya getirilerek yüklem yapılır.
16:47:51
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
16:48:37
Öğrenci
Anladım
16:48:40
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
16:48:41
❓ Soru medium
Ek eylemin geniş zaman üçüncü şahıs çekiminde "-dır" ekinin kullanılmasıyla kullanılmaması arasında cümlenin anlamı açısından nasıl bir fark oluşur?
16:49:10
Öğrenci
Cevabım: yüklem katmaz
16:49:10
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:49:16
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü "-dır" ekinin kullanımıyla ilgili anlam farkını açıklamamışsınız.
16:49:18
AI Öğretmen
"-dır" eki, cümlede kesinlik ve resmilik katan bir ektir. Örneğin, "O başarılıdır" dediğimizde, bu ifade kesin ve net bir yargıyı belirtir.
16:49:20
AI Öğretmen
Eğer "-dır" eki kullanılmazsa, cümle daha samimi, doğal ve gündelik olur. Mesela "O başarılı" dediğimizde, bu sadece bir gözlem veya genel bir ifade olur.
16:49:22
AI Öğretmen
Yanlış anlamanın sebebi, "-dır" ekinin sadece yükleme eklenmesi değil, aynı zamanda cümlenin anlamını değiştirmesi olduğunu düşünmemeniz olabilir.
16:49:24
AI Öğretmen
Örnekle açıklarsak: "Hava soğuktur" ifadesi kesin bir durumu belirtirken, "Hava soğuk" ifadesi daha genel ve gözleme dayalıdır.
16:49:25
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, "-dır" ekinin kesinlik ve resmilik kattığı; kullanılmadığında ise cümlenin daha doğal ve genel bir anlam taşıdığıdır.
16:49:27
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, "-dır" ekinin kullanılması cümleye kesinlik ve resmilik katar, kullanılmaması ise daha samimi ve gündelik bir anlam yaratır şeklindedir.
16:49:27
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:50:39
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:50:40
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
16:50:50
Görsel
Görsel
16:50:54
AI Öğretmen
Geçmişte gerçekleşmemiş bir niyeti anlatmak için "-ecek + di" eki kullanılır. Örneğin, "Hafta sonu tiyatroya gidecektik." cümlesinde aslında tiyatroya gidilmemiştir, ama böyle bir plan vardı.
16:50:56
AI Öğretmen
Terk edilmiş yani artık yapılmayan bir alışkanlık, "-r + dı" ekiyle anlatılır. Mesela, "Çocukken süt içerdim." cümlesinde kişi küçükken süt içiyordu, ama artık içmiyor.
16:50:58
AI Öğretmen
Bir şeyin yapılması gerektiğini, ama yapılmadığını anlatmak için "-malı(y) + dı" ekleri kullanılır. "Bu kitabı bugün bitirmeliydin." cümlesinde, kitabı bitirmek gerekiyordu, ama bitirilmemiş.
16:51:00
AI Öğretmen
Bir davranışı küçümsemek ya da sadece sözde yapıldığını göstermek için "-mış" eki kullanılır. Örneğin, "Sanki çok çalışmış gibi davranıyor." cümlesinde kişi aslında çok çalışmamış olabilir.
16:51:02
AI Öğretmen
Keşke anlamını anlatmak için "-sa + (y)mış" veya "-malı + (y)mış" ekleri kullanılır. "Yanıma şemsiye almalıymışım." cümlesinde kişi, yanında şemsiye olmadığı için pişmanlık duyuyor.
16:51:04
AI Öğretmen
Şart anlamı vermek için kip eki olan "-se" kullanılır. "Söylediklerimi dinlersen olayı anlarsın." cümlesinde bir koşul var, eğer dinlersen olay anlaşılır demektir.
16:51:05
AI Öğretmen
Bu konuyu anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir kısım var mı?

Voltran Okul Analiz Sistemi