← Geri Ana Sayfa / ADA KARAMAN / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
18 December 2025, 16:09
Bitiş
18 December 2025, 16:24
Süre
14 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

16:09:50
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:09:51
💭 AI Öğretmen
Güzel, başlıyorum
16:09:53
AI Öğretmen
Türkçede sözcüklerin taşıdığı anlamlar, onları kullanma şeklimize göre gruplara ayrılır.
16:09:55
AI Öğretmen
Bir sözcüğün herkesin kolayca bildiği, sözlükte ilk sırada yazan ve akla önce gelen anlamına gerçek anlam denir.
16:09:56
AI Öğretmen
Bir sözcük, gerçek anlamından yola çıkılarak, dış görünüşteki veya kullanımındaki benzerliklerle yeni bir anlam kazanırsa buna yan anlam denir.
16:09:59
AI Öğretmen
Yan anlamlar hâlâ gerçek anlamdan tamamen kopmaz, onunla bağlantılıdır.
16:10:00
AI Öğretmen
Bilim, sanat, spor, meslek veya teknik gibi özel alanlarda, bir kavramı özel olarak karşılayan sözcüklere ise terim anlam denir.
16:10:02
AI Öğretmen
Aynı sözcük, içinde bulunduğu cümleye ve kullanıldığı yere göre gerçek, yan ya da terim anlamda kullanılabilir.
16:10:03
AI Öğretmen
Bu üçlü ayrımı bilmek, sözcüklerin cümle içindeki görevini ve metnin bize verdiği mesajı doğru anlamamıza yardımcı olur.
16:10:04
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
16:10:45
Öğrenci
Anladım
16:10:49
💭 AI Öğretmen
Güzel, şimdi devam edelim
16:10:49
❓ Soru basic
Aşağıdaki görselde “perde” sözcüğü üç farklı cümle içinde kullanılmıştır. ![Figure](https://pajxpzsolirfrzhpksii.supabase.co/storage/v1/object/public/question-images/question_08a14fc4-56eb-4690-afb1-30a287ebd7f8.png) Bu görselden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
16:11:10
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
16:11:10
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:11:15
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
16:11:16
AI Öğretmen
"Perde" kelimesinin farklı cümlelerde hem gerçek, hem mecaz hem de terim anlamda kullanılabildiğini doğru bir şekilde fark ettin.
16:11:18
AI Öğretmen
Bu, bir kelimenin bağlama göre nasıl farklı anlamlara bürünebileceğini ve dilimizin ne kadar zengin olduğunu gösteren güzel bir örnek.
16:11:19
AI Öğretmen
Bu tür kelimeler, dilin esnekliğini ve anlam çeşitliliğini ortaya koyar.
16:11:19
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
16:11:20
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:11:41
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:11:42
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:11:50
AI Öğretmen
Sözcükler, dilde anlamı olan en küçük parçalardan biridir ve cümleleri oluştururken en temel rolü üstlenir.
16:11:51
AI Öğretmen
Bazı sözcükler, tek başına kullanıldığında bile bir veya birden fazla anlama gelebilir.
16:11:52
AI Öğretmen
Fakat bazı sözcüklerin tek başına belirgin bir anlamı yoktur, bu sözcüklerin anlamı cümle içinde diğer sözcüklerle olan ilişkilerine göre ortaya çıkar.
16:11:53
AI Öğretmen
Türkçede sözcüklerin anlamı, kullanıldıkları yere göre üç farklı şekilde incelenir, bunlar: gerçek anlam, mecaz anlam ve terim anlamdır.
16:11:55
AI Öğretmen
Gerçek anlam, bir sözcüğün en temel, ilk ve herkes tarafından bilinen anlamıdır, yani sözcüğün asıl anlamıdır.
16:11:56
AI Öğretmen
Mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp başka bir anlam kazanmasıdır, bu tür anlamda sözcük daha farklı, benzetmeli bir şekilde kullanılır.
16:11:57
AI Öğretmen
Terim anlam ise bilim, sanat, spor gibi özel alanlarda kullanılan ve sadece o alana özgü olan anlamdır.
16:12:03
AI Öğretmen
Aynı sözcük, kullanıldığı cümlenin içeriğine göre bu üç anlamdan biriyle kullanılabilir.
16:12:04
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
16:12:51
Öğrenci
Anladım
16:12:54
💭 AI Öğretmen
O hâlde devam edelim
16:12:54
Görsel
Görsel
16:12:56
AI Öğretmen
Gerçek anlam, bir sözcüğün herhangi bir mecazlık içermeden, doğrudan somut ya da soyut varlık ve durumları karşılayan anlamıdır.
16:12:58
AI Öğretmen
Bir sözcüğün hem temel anlamı hem de bu temel anlamdan zamanla türeyen yan anlamları, gerçek anlam başlığı altında incelenir.
16:13:00
AI Öğretmen
Temel anlam ise, bir sözcüğün akla ilk gelen, en yaygın ve varlıkları ya da durumları adlandırmak için kullanılan anlamıdır.
16:13:02
AI Öğretmen
Sözlüklerde genellikle ilgili sözcüğün altında "1." maddeyle gösterilen bu anlam, temel anlam olarak kabul edilir.
16:13:03
AI Öğretmen
Temel anlam, sözcüğün anlam alanının merkezini oluşturur ve diğer yan anlamlar, bu merkezden benzerlik ya da çağrışımlar yoluyla ortaya çıkar.
16:13:05
AI Öğretmen
Gerçek anlam ve temel anlam kavramlarını anladın mı?
16:13:45
Öğrenci
Anladım
16:13:47
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:13:48
❓ Soru basic
I. Bu işlere beni karıştırma, başımı yakacaksın. II. Mangal yapmak için ateşi yaktı. III. Onun bu sözleri içimi yaktı. IV. Tiyatroya geç gidince biletini yaktı. Bu cümlelerin hangisinde “yakmak” sözcüğü gerçek anlamda kullanılmıştır?
16:14:02
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
16:14:03
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:14:07
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
16:14:09
AI Öğretmen
"Yakmak" kelimesi, II. cümlede "ateşi tutuşturmak" anlamında kullanılarak gerçek anlamını koruyor.
16:14:11
AI Öğretmen
Diğer cümlelerde ise "başını yakmak" (tehlikeye atmak), "içini yakmak" (üzmek) ve "biletini yakmak" (fırsatı kaçırmak) gibi mecazi anlamlarda kullanılmış.
16:14:12
AI Öğretmen
Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt edebilmen, dil bilgisi becerilerinin ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Tebrikler!
16:14:14
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
16:14:14
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:14:39
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:14:40
💭 AI Öğretmen
Hemen devam edelim
16:14:50
AI Öğretmen
Temel anlam, bir kelimenin sözlükte verilen ilk ve en sade anlamıdır.
16:14:51
AI Öğretmen
Bu anlam, herhangi bir varlık ya da durumun doğrudan ve en yalın şekilde adlandırılmasını sağlar.
16:14:53
AI Öğretmen
Örnek olarak "anahtar" sözcüğü isimdir ve temel anlamı "kilidi açıp kapamak için kullanılan araç"tır.
16:14:55
AI Öğretmen
"Kapının üzerinde bir halkaya asılı anahtarlar vardı." cümlesinde geçen "anahtar" kelimesi, kilidi açıp kapamaya yarayan araç olarak kullanılmış ve bu haliyle temel anlamdadır.
16:14:57
AI Öğretmen
Bir diğer örnek "kanat" kelimesidir; bu da isimdir ve temel anlamı kuşlarda ve böceklerde uçmaya yarayan organdır.
16:15:01
AI Öğretmen
"Kuş, kanatlarını iyice gererek gökyüzünde süzülüyordu." cümlesinde ise "kanat" kelimesi, doğrudan kuşun uçmasını sağlayan organı anlatır ve yine temel anlamda kullanılmıştır.
16:15:02
AI Öğretmen
Temel anlam kavramını ve örnekleri anladınız mı?
16:15:41
Öğrenci
Anladım
16:15:43
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
16:15:47
AI Öğretmen
Yan (yakıştırma) anlam, bir sözcüğün temel anlamından hareketle, biçim veya işlev benzerliği sonucu kazandığı farklı bir anlamdır.
16:15:48
AI Öğretmen
Bir kelime, gerçek varlık veya durumundan uzaklaşmadan, benzerlik ilişkisiyle başka nesne ve olaylara da ad olabilir.
16:15:50
AI Öğretmen
Örneğin, "kanat" kelimesi temel anlamda kuşlarda ve böceklerde uçmayı sağlayan organı anlatırken, uçaklarda havada durmayı sağlayan yatay yüzey için de kullanılır.
16:15:52
AI Öğretmen
"Sağ kanadında yaşanan problem yüzünden uçak zorunlu iniş yaptı." cümlesinde "kanat" kelimesi bu yan anlamda kullanılmıştır.
16:15:54
AI Öğretmen
"Ayak" kelimesi temel olarak insanın bacaklarının bilekten aşağısında kalan ve yere basan kısmıdır.
16:15:55
AI Öğretmen
Ancak bazı nesnelerin yerden yüksekte durmasını sağlayan destek bölümlerine de "ayak" denir.
16:15:57
AI Öğretmen
"Sehpanın bir ayağı kırılmış." cümlesinde de "ayak" kelimesi, hem biçim hem işlev açısından benzerlik kurularak yan anlamda kullanılmıştır.
16:15:57
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?
16:16:43
Öğrenci
Anladım
16:16:46
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
16:16:47
Görsel
Görsel
16:16:50
AI Öğretmen
Terim anlam, bir kelimenin bilim, sanat, spor ya da belirli bir meslek alanına özgü kavramları ifade etmek için kazandığı özel anlamdır.
16:16:51
AI Öğretmen
Gündelik hayatta kullanılan bir kelime, belirli bir bilgi alanında teknik bir kavramı anlatmak amacıyla kullanılırsa terim olur.
16:16:53
AI Öğretmen
Örneğin "hız" sözcüğü günlük konuşmada "Yağmur hızını artırdı." cümlesinde sıradan bir özellik bildirir ve terim değildir.
16:16:54
AI Öğretmen
Fakat "Alınan yolun harcanan zamana oranı hızı verir." cümlesinde "hız", fizik biliminde tanımlanan özel bir kavramı ifade eder ve bu durumda fizik terimi olur.
16:16:57
AI Öğretmen
Yani bir kelimenin terim olup olmadığını, kullanıldığı alan ve cümledeki özel anlamı belirler.
16:16:57
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladınız mı?
16:17:32
Öğrenci
Anladım
16:17:34
💭 AI Öğretmen
O halde devam edelim
16:17:34
❓ Soru basic
I. Rıdvan, muhteşem bir pasla Tanju'yu gördü. II. Şu karşıdaki tepeleri görüyor musun? III. İkramiyeyi alınca bizi de görürsün artık. IV. Evimiz ancak öğleye kadar güneş görüyor. Yukarıdaki cümlelerin hangisinde “görmek” sözcüğü terim anlamda kullanılmıştır?
16:17:55
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
16:17:55
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:18:00
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
16:18:03
AI Öğretmen
"Görmek" kelimesi, I. cümlede futbol sporuna özgü bir terim olarak kullanılmış.
16:18:04
AI Öğretmen
Bir kelimenin terim anlamda kullanılması, o kelimenin belirli bir bilim, sanat, spor dalı veya mesleğe ait özel bir anlam kazanması demektir.
16:18:05
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin farklı bağlamlarda nasıl özel anlamlar edinebileceğini gösteren çok güzel bir örnek. Tebrikler!
16:18:06
AI Öğretmen
Doğru cevap A şıkkıdır.
16:18:06
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:18:28
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:18:29
💭 AI Öğretmen
Güzel, ilerleyelim
16:18:35
AI Öğretmen
Sözcükler, cümledeki yerine ve duruma göre temel anlam, yan anlam veya terim anlam kazanabilir.
16:18:40
AI Öğretmen
Temel anlam, bir kelimenin akla ilk gelen, herkesin bildiği, somut ve genellikle sözlüklerde ilk verilen anlamıdır.
16:18:42
AI Öğretmen
Örneğin, “Bebek eline geçirdiği her şeyi ağzına atıyordu.” cümlesinde “el” kelimesi temel anlamda kullanılmıştır.
16:18:43
AI Öğretmen
Yan anlam ise sözcüğün temel anlamıyla ilişki kurularak, benzerlik ya da yakınlık yoluyla kazandığı yeni anlamdır.
16:18:48
AI Öğretmen
Mesela, “Kitaplar, çekmecenin üst gözünde.” cümlesinde “göz” kelimesi “çekmecenin bölmesi” anlamında, “Elimdeki bütün parayı bu eve yatırdım.” cümlesinde ise “yatırmak” fiili “parasını bir işe bağlamak” şeklinde yan anlamda kullanılmıştır.
16:18:50
AI Öğretmen
Terim anlam, yalnızca bilim, sanat, spor veya meslek gibi belirli alanlarda, o alanın kavramlarını ifade eden özel anlamdır.
16:18:52
AI Öğretmen
Örneğin, “Ressam şövalede daha rahat resim yapıyor.” cümlesinde “şövale” kelimesi, resim sanatına özgü özel bir terimdir.
16:18:55
AI Öğretmen
Aynı kelime, bulunduğu cümleye ve bağlama göre temel, yan ya da terim anlamda kullanılabilir; yani kelimenin anlamı, görev aldığı alan ve cümledeki işlevine göre değişiklik gösterebilir.
16:18:56
AI Öğretmen
Anlattığım bu bölüm senin için anlaşılır oldu mu?
16:19:49
Öğrenci
Anladım
16:19:53
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:19:54
❓ Soru basic
Bir sözcüğün spor, sanat ve bilim alanlarına ait özel anlamlarına terim anlam denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “doğru” sözcüğü terim anlamıyla kullanılmıştır?
16:20:13
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
16:20:14
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:20:20
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
16:20:23
AI Öğretmen
"Doğru" kelimesinin B şıkkında bir matematik terimi olarak, yani bir geometri çizgisi anlamında kullanıldığını çok iyi yakalamışsın.
16:20:25
AI Öğretmen
Terim anlam, bir kelimenin belirli bir bilim, sanat veya spor dalına özgü, özel anlamıyla kullanılması demektir. Bu soruda da "doğru" kelimesi tam olarak bu şekilde kullanılmış.
16:20:26
AI Öğretmen
Bu konuyu çok iyi anlamışsın, böyle devam!
16:20:28
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
16:20:28
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:20:49
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:20:53
💭 AI Öğretmen
Hmm
16:20:58
Görsel
Görsel
16:21:02
AI Öğretmen
Mecaz (değişmece) anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı, daha soyut nitelikli yeni anlamdır.
16:21:03
AI Öğretmen
Bu anlamda sözcük, temel anlamıyla doğrudan ilişkisi bulunmayan, çağrışıma ve benzetmeye dayalı yeni bir anlam yüklenir.
16:21:06
AI Öğretmen
Sözlüklerde sözcüklerin mecaz anlamları genellikle “mec.” kısaltmasıyla gösterilir.
16:21:07
AI Öğretmen
“Anahtar” sözcüğü temel anlamıyla bir kilidi açmaya veya kapamaya yarayan araçtır.
16:21:10
AI Öğretmen
Ancak mecaz anlamda “vesile, araç, vasıta” karşılığında kullanılır.
16:21:11
AI Öğretmen
“Azim, başarının anahtarıdır.” cümlesinde geçen “anahtar” sözcüğü, başarıya ulaşmayı sağlayan şey, yani “vesile, araç” anlamındadır; bu nedenle mecaz anlam taşır.
16:21:13
AI Öğretmen
“Kanat” sözcüğü ise temel anlamıyla kuşların ve bazı hayvanların uçmaya yarayan uzvunu ifade eder.
16:21:15
AI Öğretmen
Mecaz anlamda ise özellikle “kol kanat germek” deyimi içinde “korumak, himayesi altına almak” anlamında kullanılır.
16:21:17
AI Öğretmen
“Fatih Sultan Mehmet; yazarlara, şairlere, ressamlara kol kanat geren bir padişahtı.” cümlesinde “kol kanat geren” ifadesi, sanatçıları koruyan, onları gözeten anlamına gelmekte ve bu kullanımıyla mecaz anlam örneği oluşturmaktadır.
16:21:18
AI Öğretmen
Mecaz anlam konusunu anladın mı, yoksa açıklamamda tekrar ele almamı istediğin bir kısım var mı?
16:22:15
Öğrenci
Anladım
16:22:22
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir bakalım
16:22:22
❓ Soru basic
Bu kitap seni sardı galiba, yanından ayırmıyorsun. Bu cümlede “sarmak” sözcüğü aşağıdaki anlamlardan hangisiyle kullanılmıştır?
16:22:32
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
16:22:33
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:22:38
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
16:22:39
AI Öğretmen
Buradaki "sarmak" kelimesi, bir şeyin insanı içine çekmesi, çok hoşuna gitmesi ve o şeye bağlanması anlamında kullanılmıştır.
16:22:43
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin mecaz anlamlarını anlama ve cümledeki bağlamına göre yorumlama becerinin ne kadar geliştiğini gösteriyor.
16:22:45
AI Öğretmen
Günlük hayatta da birçok kelimeyi bu şekilde farklı anlamlarda kullanırız, bu yüzden bağlamı anlamak çok önemlidir.
16:22:46
AI Öğretmen
Doğru cevap B şıkkıdır.
16:22:46
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:23:07
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:23:08
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
16:23:21
AI Öğretmen
Bu derste sözcüklerin anlamları üzerinde durduk; gerçek anlam, yan anlam ve terim anlam kavramlarını öğrendik. Gerçek anlamın sözcüğün temel ve herkesçe bilinen anlamı olduğunu, yan anlamın ise temel anlamdan yola çıkarak kazanılan yeni anlamlar olduğunu konuştuk. Ayrıca, bilim, sanat ve spor gibi özel alanlarda kullanılan sözcüklerin terim anlam kazandığını ve aynı sözcüğün bağlama göre farklı anlamlarda kullanılabileceğini gördük. Anlattıklarım hakkında herhangi bir sorunuz var mı?
16:23:57
Öğrenci
Yok teşekkürler.
16:24:02
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi