AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
06 December 2025, 16:04
Bitiş
Devam ediyor
Süre
6 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

16:04:34
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:04:35
💭 AI Öğretmen
Tabii, başlıyoruz
16:04:35
Görsel
Görsel
16:04:39
AI Öğretmen
Beş duyu organımız, yani göz, kulak, burun, dil ve deri ile algılayabildiğimiz varlıkları anlatan kelimelere somut anlamlı sözcükler denir.
16:04:42
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı ve hava sözcükleri somut anlamlıdır çünkü dokunabilir, görebilir ya da hissedebiliriz.
16:04:44
AI Öğretmen
Beş duyu organımızla algılayamadığımız duygu, düşünce ya da kavramları anlatan kelimelere ise soyut anlamlı sözcükler denir.
16:04:48
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi kelimeler soyut anlamlıdır çünkü bunları göremeyiz, dokunamayız veya tadamayız.
16:04:50
AI Öğretmen
Bir kelime, cümle içinde kullanıldığı yere göre bazen somut anlamlı, bazen de soyut anlamlı olabilir.
16:04:53
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı sözcükler “-lık” eki alınca soyut anlam kazanır, örneğin anne kelimesine "-lik" eki eklenince annelik olur ve artık bir kavramı anlatan soyut bir kelimeye dönüşür.
16:04:55
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan kelimesine “-lık” eki eklenince insanlık olur ve bu da bir kavramı temsil ettiği için soyut anlamlı olur.
16:04:56
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
16:05:39
Öğrenci
Anladım
16:05:43
💭 AI Öğretmen
Devam edelim şimdi
16:05:43
Görsel
Görsel
16:05:46
AI Öğretmen
Aynı türden varlıkların hepsini kapsayan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
16:05:47
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı belirten sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler denir.
16:05:49
AI Öğretmen
Burada kapsam, genişten dara doğru sıralanır: önce genel sonra özel gelir.
16:05:52
AI Öğretmen
Örneğin, sırasıyla "Bitki, Ağaç, Çam, Kızıl Çam" gibi bir zincir kurarsak, en başta 'bitki' en genel anlamı verirken, en sonda "Kızıl Çam" en özel anlamı belirtir.
16:05:54
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama doğru ilerledikçe kapsanan varlıkların sayısı azalır.
16:05:55
AI Öğretmen
Sözcükler kullanıldıkları cümleye göre de genel ya da özel anlam kazanabilir.
16:05:58
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde 'mektup' genel olarak tanımlanmış, yani tüm mektuplar kastedilmiştir.
16:06:01
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise 'mektup' kelimesi, belli bir mektubu ifade ettiği için özel anlamlıdır.
16:06:03
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
16:06:50
Öğrenci
Anladım
16:06:52
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya geçiyoruz
16:06:53
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
16:07:12
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
16:07:13
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:07:19
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü B şıkkında "ağaç" kelimesi belirli bir ağacı, yani tek bir ağacı anlatıyor.
16:07:23
AI Öğretmen
Genel anlamda kullanılan sözcükler, türlerinin tamamını ifade eder. C şıkkında "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesinde "ağaç" kelimesi tüm ağaçları kapsayan genel bir anlamda kullanılmıştır.
16:07:27
AI Öğretmen
Yanlışlık genellikle sözcüğün tekil olması durumunda sadece tek bir nesne ifade ettiği düşüncesinden kaynaklanır. Ama burada önemli olan sözcüğün cümledeki anlamıdır, yani tek bir ağaç mı yoksa tüm ağaçlar mı kastediliyor?
16:07:30
AI Öğretmen
Örneğin, "Kedi evin önünde oturuyor." cümlesi belirli bir kediyi anlatırken, "Kedi fareleri çok sever." cümlesi tüm kedileri ifade eder. Aynı mantık "ağaç" için de geçerlidir.
16:07:31
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır.
16:07:31
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:08:18
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:08:19
💭 AI Öğretmen
Devam edelim şimdi
16:08:26
Görsel
Görsel
16:08:29
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir nesnenin veya şeyin ölçülebilen, yani sayılabilen özelliklerini anlatan kelimelerdir.
16:08:32
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise, ölçülemeyen; yani sayı ile belirtilmeyen, sadece nasıl olduğunu anlatan kelimelerdir.
16:08:34
AI Öğretmen
Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre hem nicel hem nitel anlam taşıyabilir.
16:08:36
AI Öğretmen
"Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın", evlerin mesafesi ölçülebildiği için nicel anlam taşır.
16:08:39
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın", iki kişinin dostluğunun kuvvetini anlatır; yani nitel anlamlıdır.
16:08:40
AI Öğretmen
Şimdi başka bazı örneklere bakalım.
16:08:44
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesindeki "iyi", bir insanın nasıl olduğunu anlatıyor, ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
16:08:46
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi", kazandığı paranın miktarını anlatıyor, ölçülebilir olduğu için nicel anlamlıdır.
16:08:48
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." ifadesinde "derin", düşüncelerin yoğunluğunu anlatır, ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
16:08:51
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesindeki "derinlik", suyun ölçülebilen bir özelliğidir, bu yüzden nicel anlamlıdır.
16:08:53
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." örneğinde "yüksek", makamların değerini ve önemini anlatır, ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
16:08:56
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise "yüksek", binanın boyunun ölçülebildiğinden nicel anlamlıdır.
16:08:57
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
16:10:11
Öğrenci
Anladım
16:10:14
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
16:10:17
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükleri, genel ve özel anlamlı sözcükleri ve nicel ile nitel anlamlı sözcükleri öğrendik.
16:10:18
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler beş duyu organımızla algılanabilen varlıkları, soyut anlamlılar ise algılanamayan duygu ve kavramları ifade eder.
16:10:20
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcükler bir türün tamamını kapsarken, özel anlamlılar sadece tek bir varlığı belirtir.
16:10:23
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler ölçülebilen, sayılabilen özellikleri anlatırken, nitel anlamlılar ise ölçülemeyen, sadece nasıl olduğunu ifade eden kelimelerdir.
16:10:24
AI Öğretmen
Bu konular hakkında soruların var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!