← Ana Rapor / MERT YEŞİL / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
30 November 2025, 12:00
Bitiş
12 December 2025, 19:11
Süre
10 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

19:01:23
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:01:24
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
19:01:24
Görsel
Görsel
19:01:27
AI Öğretmen
Bir kelimenin içindeki tüm ekler çıkarıldığında, geriye kalan ve tek başına da bir anlamı olan en küçük parça kök adını alır.
19:01:28
AI Öğretmen
Kök, bir kelimenin temel anlamını taşır ve Türkçede her zaman kelimenin başında bulunur.
19:01:31
AI Öğretmen
Gövde ise kök ve ona eklenen yapım eklerinden meydana gelir, çekim ekleri eklenmeden önceki kısmı gösterir.
19:01:33
AI Öğretmen
Yani kök en küçük ve anlamlı parça iken, gövde ise kökün üzerine yapım eki gelmiş halidir ve biraz daha büyüktür.
19:01:34
AI Öğretmen
Örneğin “zenginlikte” kelimesinde kök “zengin”, gövde “zenginlik” ve çekim eki ise “-te”dir.
19:01:35
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
19:01:42
Öğrenci
Anladım
19:01:45
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
19:01:45
❓ Soru medium
Bir kelimenin köküne yapım eki eklendiğinde oluşan gövdenin, kökün anlamını nasıl değiştirdiğini ve ona ne gibi yeni bir işlev kazandırdığını açıklayınız.
19:03:20
Öğrenci
Cevabım: Kökün anlamı yapım eki eklendiğinde değişir. Örneğin kalem bir nesne iken kalemlik -lik yapım eki eklendiği için kalem koyulan bir eşya olarak değişmiştir. Bazı kelimelerin türü de değişir. Fiil kökken isim, isim kök iken fiil kök olabilir.
19:03:20
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:03:30
AI Öğretmen
Harika bir cevap!
19:03:31
AI Öğretmen
Yapım eklerinin kelime köklerinin anlamını ve hatta türünü nasıl değiştirdiğini çok güzel açıklamışsın.
19:03:33
AI Öğretmen
"Kalem" ve "kalemlik" örneğin, kökün anlamının nasıl değiştiğini ve yeni bir işlev kazandığını mükemmel bir şekilde gösteriyor.
19:03:34
AI Öğretmen
Bu, kelime türetme ve dilin zenginleşmesi için çok önemli bir kavramdır. Tebrikler!
19:03:34
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:03:42
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:03:44
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:03:50
Görsel
Görsel
19:03:52
AI Öğretmen
Bir sözcükten yeni bir sözcük oluşturan veya sözcüğe farklı anlamlar kazandıran harf ya da harf gruplarına ek denir.
19:03:52
AI Öğretmen
Bir kelimeyi eklerine ayırmak için önce çekim eklerini çıkarırız ve gövdeyi buluruz.
19:03:55
AI Öğretmen
Daha sonra, gövdenin üzerinden yapım eklerini ayırarak köke ulaşırız.
19:03:56
AI Öğretmen
Gövde, kökün üzerine yapım eki gelerek oluşan, artık yeni anlam taşıyan kısmıdır.
19:03:58
AI Öğretmen
Örneğin, "zenginlik" kelimesinde kök "zengin", gövde "zenginlik", ve ek "-lik"tir.
19:03:59
AI Öğretmen
Bir başka örnekte, "çiçekçi" kelimesinde kök "çiçek", gövde "çiçekçi", ve ek "-çi"dir.
19:04:01
AI Öğretmen
Ekler, kökün veya gövdenin sonuna eklenerek kelimeye yeni anlamlar ve görevler kazandırır.
19:04:02
AI Öğretmen
Anlattığım eklerin kök ve gövde ile ilişkisini anladın mı?
19:04:08
Öğrenci
Anladım
19:04:10
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:04:11
❓ Soru medium
Bir kelimenin "gövde"sinin, o kelimenin "kök"ünden türetilmiş yeni bir kelime olarak kabul edilmesinin temel nedeni nedir?
19:05:29
Öğrenci
Cevabım: Çünkü yapım eki eklenmiş hal yani gövde kök hale yepyeni bir işlev kazandırır. Örneğin güneş bir gök cismi iken güneşlik ondan apayrı bir sözcüktür.
19:05:30
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:05:41
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tam da olması gerektiği gibi açıklamışsın.
19:05:43
AI Öğretmen
Gövde, köke yapım eki eklenmesiyle oluşur ve bu ek, kelimenin anlamını tamamen değiştirerek ona yepyeni bir işlev kazandırır.
19:05:46
AI Öğretmen
Senin de belirttiğin gibi, yapım ekleri sayesinde kök halindeki bir kelime bambaşka bir kavramı veya varlığı ifade eden yeni bir kelimeye dönüşür.
19:05:47
AI Öğretmen
Bu önemli ayrımı çok iyi kavramışsın, tebrikler!
19:05:47
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:05:53
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:05:55
💭 AI Öğretmen
Peki, devam edelim
19:06:00
Görsel
Görsel
19:06:02
AI Öğretmen
Bir sözcüğe ek getirildiğinde, her zaman yeni bir kelime ortaya çıkmaz.
19:06:05
AI Öğretmen
Yapım ekleri, sözcüğün köküne eklenerek anlamı değiştirir ve ortaya tamamen yeni bir sözcük çıkarır.
19:06:06
AI Öğretmen
Buna karşılık, bazı ekler yani çekim ekleri, sözcüğün anlamında bir değişiklik yapmaz; sadece sözcüğün cümledeki görevini, zamanını veya hâlini gösterir.
19:06:08
AI Öğretmen
Mesela "bisiklet-e" örneğinde, "-e" eki bir çekim ekidir ve kelimenin anlamında değişiklik yapmamıştır.
19:06:09
AI Öğretmen
Bu tür ekler cümlede kelimenin kullanımını düzenler ama yeni bir kelime oluşturmaz.
19:06:09
AI Öğretmen
Anlattığım bu ekler konusu senin için açık oldu mu?
19:06:19
Öğrenci
Anladım
19:06:21
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
19:06:21
❓ Soru medium
Sözcüklere eklenen her ekin neden yeni bir kelime türetmediğini, yapım ve çekim eklerinin dildeki farklı rollerini göz önünde bulundurarak analiz ediniz.
19:07:39
Öğrenci
Cevabım: Bazı ekler anlamı değiştirmez örneğin ev kelimesine -e çekim eki eklenirse eve yeni bir kelime olmaz. Ama kalem kelimesine -lik yapım eki eklenirse anlam değişir.
19:07:40
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:07:48
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim, konuyu çok iyi anlamışsın!
19:07:50
AI Öğretmen
Eklerin kelimelere yeni bir anlam katıp katmadığına göre yapım ve çekim eki olarak ayrıldığını çok güzel belirtmişsin.
19:07:51
AI Öğretmen
Çekim ekleri kelimenin anlamını değiştirmeden sadece cümledeki görevini belirlerken, yapım ekleri kelimeden yepyeni bir kelime türetir.
19:07:52
AI Öğretmen
Bu temel farkı kavramış olman, dilbilgisindeki bu önemli konuyu ne kadar iyi anladığını gösteriyor!
19:07:52
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:08:00
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:08:02
💭 AI Öğretmen
Hmm
19:08:08
🎥 Video
19:08:08
AI Öğretmen
Çekim ve yapım ekleri arasındaki farkı anladın mı?
19:09:40
Öğrenci
Anladım
19:09:42
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:09:43
❓ Soru medium
Yapım eklerinin bir kelimeye eklenmesiyle meydana gelen anlamsal değişim, dilin kelime hazinesine ne gibi bir katkıda bulunur?
19:10:25
Öğrenci
Cevabım: Dilimize yeni kelimele türetir kelime zenginliğini artırır. Bu Türkçenin zenginliğinin nedenidir.
19:10:26
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:10:34
AI Öğretmen
Harikasın! Cevabın kesinlikle doğru ve konuyu çok iyi anladığını gösteriyor.
19:10:35
AI Öğretmen
Yapım ekleri, kelimelerin kök anlamlarını değiştirerek onlardan yepyeni kelimeler türetirler.
19:10:36
AI Öğretmen
Bu sayede dilimiz sürekli olarak yeni kavramları ifade eden kelimeler kazanır ve kelime hazinesi zenginleşir.
19:10:37
AI Öğretmen
Türkçenin bu kadar zengin ve ifade gücü yüksek bir dil olmasının önemli nedenlerinden biri de budur.
19:10:37
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:10:44
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:10:46
💭 AI Öğretmen
Hmm
19:10:57
AI Öğretmen
Bu derste sözcüğün en küçük anlamlı birimi olan kök, kökün üzerine yapım eklerinin gelmesiyle oluşan gövde ve çekim ekleri arasındaki farkları öğrendik. Yapım eklerinin kelimenin anlamını değiştirerek yeni kelimeler türettiğini, çekim eklerinin ise kelimenin anlamını değiştirmeden cümledeki görevini belirlediğini konuştuk. Ayrıca örneklerle kök, gövde ve eklerin işlevlerini pekiştirdik. Anlamadığın ya da sormak istediğin bir şey var mı?
19:11:04
Öğrenci
Anladım hocam.
19:11:08
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi