AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
09 February 2026, 19:32
Bitiş
Devam ediyor
Süre
32 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

19:32:30
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:32:32
💭 AI Öğretmen
Harika, başlayalım
19:32:34
AI Öğretmen
Toplumların geçmişten günümüze aktardığı değerler, aile büyüklerinden kalan madalya, saat veya el yazması bir kitap gibi yüksek manevi değere sahip unsurlarla benzerlik gösterir.
19:32:35
AI Öğretmen
Bu tür değerler, yalnızca bireyler için değil, toplumlar için de geçmişle bağ kurmayı ve gelecek kuşaklara anlamlı bir miras bırakmayı ifade eder.
19:32:35
AI Öğretmen
Tarih boyunca farklı medeniyetler tarafından ortaya konan bilimsel buluşlar, sanat eserleri, mimari yapılar ve gelenekler, sadece ortaya çıktıkları toplumu etkilemekle kalmayıp tüm insanlığın ortak değeri hâline gelmiştir.
19:32:37
AI Öğretmen
Bilim alanındaki yenilikler, insanlığın yaşamını kolaylaştırırken; sanat eserleri ve mimari yapılar estetik anlayışın ve düşünce dünyasının gelişimini yansıtır.
19:32:38
AI Öğretmen
Gelenekler ise toplumların yaşam biçimlerini, inanışlarını ve değer yargılarını kuşaktan kuşağa taşır.
19:32:40
AI Öğretmen
Bu unsurların tümü birlikte ortak kültürel miras olarak adlandırılır ve insanlığın ortak geçmişini, birikimini ve kültürel zenginliğini temsil eder.
19:32:40
AI Öğretmen
Bu kısmı anladınız mı, yoksa açıklamamı istediğiniz bir nokta var mı?
19:33:42
Öğrenci
Anladım
19:33:46
💭 AI Öğretmen
Pekala, ilerleyelim
19:33:46
❓ Soru medium
Farklı toplumlar tarafından ortaya konan bilimsel buluşların, sanat eserlerinin ve mimari yapıların neden tüm insanlık için "ortak bir miras" olarak kabul edildiğini açıklayınız.
19:34:06
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
19:34:08
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım şimdi
19:34:10
AI Öğretmen
Farklı toplumların ortaya koyduğu bu eserlerin ortak miras sayılmasının temelinde ne gibi ortak özellikler olduğunu düşünüyorsun?
19:34:11
AI Öğretmen
Bu eserlerin sadece kendi toplumlarına mı yoksa daha geniş bir insan kitlesine mi fayda sağladığını nasıl anlayabiliriz?
19:34:11
AI Öğretmen
Gelecek nesillere aktarılması açısından bu eserlerin önemi ne olabilir, sence neden korunmaları gerekir?
19:37:05
Öğrenci
Cevabım: toplumların inanç ve yaşam biçimlerini kuşaktan kuşağa aktarır
19:37:05
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:37:12
AI Öğretmen
Cevabın tam doğru değil; çünkü sadece “inanç ve yaşam biçimlerini kuşaktan kuşağa aktarma” yönüne odaklanmışsın.
19:37:13
AI Öğretmen
Doğru cevap: Bu bilimsel buluşlar, sanat eserleri ve mimari yapılar, ortaya çıktıkları toplumu aşarak tüm insanlığı etkiledikleri ve herkes için fayda ve anlam taşıdıkları için evrensel bir değer kazanır ve bu yüzden “ortak miras” sayılır.
19:37:15
AI Öğretmen
Burada asıl vurgu, bu eserlerin yalnızca bir toplumun kültürünü yansıtması değil, bütün insanlığın yaşamını, düşünce dünyasını ve estetik anlayışını geliştirmesi üzerinedir; karıştırılan nokta, “ortak miras”ın sadece kültür aktarımı değil, evrensel etki ve fayda anlamına da gelmesidir.
19:37:16
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:37:57
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:37:59
💭 AI Öğretmen
Tamam, ilerleyelim
19:38:05
Görsel
Görsel
19:38:08
AI Öğretmen
Geçmişte yaşamış uygarlıklardan günümüze kadar ulaşan; din, bilim, düşünce, sanat, edebiyat ve mimari gibi alanlarda ortaya konan varlıklar tarihî varlıklar olarak adlandırılır.
19:38:09
AI Öğretmen
Bu tarihî varlıklar, deprem, sel, rüzgâr gibi doğa olaylarıyla kendiliğinden oluşan yapılardan farklıdır, çünkü bunlar insanlar tarafından yapılmış eserlerdir.
19:38:10
AI Öğretmen
İnsan eliyle yapılmış bu tarihî varlıklar üç ana grupta sınıflandırılır.
19:38:11
AI Öğretmen
Tarihî mekânlar, geçmişte yaşamış insanlara ait kalıntıların ve izlerin bulunduğu alanlardır.
19:38:12
AI Öğretmen
Bu alanlar; eski yerleşim yerleri, ibadet merkezleri veya savaş alanları gibi insanların toplu hâlde yaşadığı, inandığı ya da mücadele ettiği yerleri kapsar.
19:38:14
AI Öğretmen
İstanbul'daki Tarihî Yarımada, birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olması nedeniyle önemli bir tarihî mekân örneğidir.
19:38:16
AI Öğretmen
Tarihî eserler, geçmişte askerlik, eğitim, konaklama, ulaşım gibi belirli bir amaçla inşa edilen yapılardır.
19:38:17
AI Öğretmen
Bu eserler, yapıldıkları dönemin devlet yapısını, yaşam tarzını, estetik anlayışını ve teknik bilgisini yansıtır.
19:38:19
AI Öğretmen
İstanbul'da bulunan Topkapı Sarayı, Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetim merkezi olması ve mimari özellikleriyle öne çıkan önemli bir tarihî eserdir.
19:38:20
AI Öğretmen
Tarihî nesneler ise geçmişten günümüze kalan eşya, silah, takı, heykel ve resim gibi taşınabilir objelerdir.
19:38:21
AI Öğretmen
Genellikle küçük boyutlu olan bu nesneler bir yerden başka bir yere taşınabilir ve çoğunlukla müzelerde koruma altına alınarak sergilenir.
19:38:21
AI Öğretmen
Topkapı Sarayı'nda sergilenen Kaşıkçı Elması, dünya çapında tanınan önemli bir tarihî nesneye örnek teşkil eder.
19:38:22
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa bu konuda bir sorunun var mı?
19:39:49
Öğrenci
Anladım
19:39:53
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:39:53
❓ Soru medium
Tarihî bir mekân olan Tarihî Yarımada'da, Topkapı Sarayı gibi bir tarihî eserin ve Kaşıkçı Elması gibi bir tarihî nesnenin bir arada bulunması, bu varlık türlerinin birbiriyle olan ilişkisini nasıl açıklar?
19:40:51
Öğrenci
Cevabım: her biri tarihi bir varlıktır
19:40:52
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:40:59
AI Öğretmen
Cevabın ne yazık ki tam doğru değil. Doğru açıklama, bu örneğin tarihî mekân (Tarihî Yarımada), tarihî eser (Topkapı Sarayı) ve tarihî nesnenin (Kaşıkçı Elması) büyükten küçüğe doğru birbirini kapsayan, iç içe bir ilişki içinde olduğunu göstermesidir.
19:41:01
AI Öğretmen
Bu ilişki, tarihî mekânın içinde tarihî eserlerin, tarihî eserlerin içinde ise tarihî nesnelerin bulunmasıyla, yani “mekân > eser > nesne” biçiminde bir hiyerarşiyle kuruludur.
19:41:05
AI Öğretmen
Muhtemel karışıklık, sadece “hepsi tarihîdir” demenin yeterli olduğunu sanmandan kaynaklanıyor; oysa soru, bu türlerin birbirini nasıl içine aldığını ve aralarındaki farkı açıklamanı istiyordu. Dolayısıyla doğru cevap, tarihî varlıkların mekândan esere, eserden nesneye doğru kapsayıcı ve iç içe geçmiş bir ilişki içinde olduğudur.
19:41:05
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:42:05
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:42:06
💭 AI Öğretmen
Peki, devam edelim
19:42:13
AI Öğretmen
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu olan UNESCO, dünya üzerindeki farklı toplumlara ait birçok kültürel miras ögesini “insanlığın ortak mirası” olarak kabul eder.
19:42:14
AI Öğretmen
UNESCO, bu ortak miras kabul ettiği değerlerin korunması için uluslararası çalışmalar yürütür.
19:42:15
AI Öğretmen
Korunması gereken bu değerli varlıklar, UNESCO tarafından belirlenir ve belirli aralıklarla güncellenen Dünya Mirası Listesi'nde yayımlanır.
19:42:16
AI Öğretmen
Türkiye, UNESCO’ya 4 Kasım 1946 tarihinde katılmıştır ve böylece dünya mirasının korunmasına katkı sunan ülkeler arasında yer almıştır.
19:42:18
AI Öğretmen
UNESCO, kültürel mirası iki ana gruba ayırır: somut kültürel miras ve somut olmayan kültürel miras.
19:42:19
AI Öğretmen
Somut kültürel miras; tarihî yapılar, arkeolojik alanlar, anıtlar gibi elle tutulup gözle görülebilen fiziksel varlıklardan oluşur.
19:42:21
AI Öğretmen
Somut olmayan kültürel miras ise gelenekler, ritüeller, festivaller, halk hikâyeleri, el sanatları ve mutfak kültürü gibi nesilden nesile aktarılan uygulamalar, bilgiler ve becerilerden meydana gelir.
19:42:22
AI Öğretmen
Türk kahvesi kültürü ve geleneği, bu tür somut olmayan mirasa örnek oluşturur.
19:42:23
AI Öğretmen
Bir varlığın UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınabilmesi için bazı ölçütleri karşılaması gerekir.
19:42:24
AI Öğretmen
Bu varlık, insanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları göstermelidir.
19:42:25
AI Öğretmen
Ayrıca yaşayan ya da artık ortadan kalkmış bir kültürel geleneğe veya medeniyete tanıklık etmelidir.
19:42:27
AI Öğretmen
Mimarlık, teknoloji ya da şehir planlama gibi alanlarda farklı toplumların insani değerleri arasındaki önemli etkileşimleri yansıtması da aranan özelliklerdendir.
19:42:29
AI Öğretmen
Evrensel öneme sahip olaylar, yaşayan gelenekler, fikirler veya inançlarla doğrudan ilişkili olması da başka bir kriterdir.
19:42:29
AI Öğretmen
Ayrıca kendine özgü bir doğal güzelliğe ve estetik değere sahip olması, bu varlığın dünya mirası olarak kabul edilmesinde belirleyici bir özellik sayılır.
19:42:30
AI Öğretmen
Anlattıklarımızı bu kadarıyla anladın mı?
19:44:12
Öğrenci
Anladım
19:44:15
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:44:15
❓ Soru medium
Tarihî bir mekânın veya kültürel bir geleneğin sadece ait olduğu ülkeye değil, tüm insanlığa ait bir miras olarak kabul edilmesini sağlayan temel ölçütler nelerdir?
19:49:45
Öğrenci
kendine özgü bir doğal güzelliğe ve estetik değere sahip olması bu varlığın dünya mirası olarak kabul edilmesinden belirleyici bir özelliktir
19:49:48
💭 AI Öğretmen
Güzel bir tespit
19:49:54
AI Öğretmen
Verdiğin cevap ne yazık ki eksik, çünkü yalnızca “kendine özgü doğal güzellik ve estetik değer” ölçütüne odaklanmışsın.
19:49:56
AI Öğretmen
Doğru cevapta UNESCO’nun belirlediği tarihsel önem, kültürel tanıklık, değerler etkileşimi, evrensel ilişki ve doğal-estetik değer olmak üzere birden fazla temel ölçüt birlikte aranıyor.
19:49:58
AI Öğretmen
Burada yaygın yanılgı, sadece güzel ve estetik olmanın “dünya mirası” için yeterli olduğunu sanmak; oysa o yerin ya da geleneğin insanlık tarihine ve kültürüne dair evrensel, kanıt niteliğinde bir değer taşıması da gerekiyor.
19:49:58
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:50:31
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:50:32
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyorum
19:50:39
Görsel
Görsel
19:50:41
AI Öğretmen
Ortak kültürel miras, farklı ülkelerde bulunsa bile bütün insanlığın geçmişini, değerlerini ve yaşam biçimlerini yansıtan unsurları kapsar.
19:50:42
AI Öğretmen
Hem dünyadan hem de Türkiye’den örnekler, kültürel mirasın yalnızca tarihî yapılardan değil, aynı zamanda gelenekler, sporlar ve yemek kültürü gibi somut olmayan ögelerden de oluştuğunu gösterir.
19:50:44
AI Öğretmen
Dünyadan bir örnek olan Mostar Köprüsü, Bosna Hersek’te yer alan tarihî bir yapıdır ve yalnızca bir mimari eser olmanın ötesinde, farklı kültürlerin bir arada yaşamasını simgeler.
19:50:45
AI Öğretmen
Savaş sonrasında yeniden inşa edilmesiyle barışın ve insan dayanışmasının güçlü bir sembolü hâline gelmiştir.
19:50:46
AI Öğretmen
Azerbaycan’daki pehlevanlık kültürü, güreş gibi oyun ve sporları, müzik ve davullar eşliğinde yapılan müsabakaları içerir.
19:50:47
AI Öğretmen
Bu gelenek, topluluklara güçlü bir kimlik duygusu kazandırır ve insanlar arasındaki sosyal uyumu destekler.
19:50:49
AI Öğretmen
Peru’ya özgü ceviche yemeği ise limon suyunda marine edilmiş çiğ balıktan yapılır ve ülkenin yerel ürünlerini, mutfak alışkanlıklarını ve bölgesel kimliğini yansıtan önemli bir somut olmayan kültürel miras örneğidir.
19:50:50
AI Öğretmen
Türkiye’deki somut kültürel miras örneklerinden Nemrut Dağı, Adıyaman’da Kommagene Krallığı döneminden kalma, dev heykelleri ve mezar odasıyla dikkat çeken görkemli bir anıt mezardır.
19:50:50
AI Öğretmen
Yapımında kullanılan ileri teknoloji, ait olduğu dönemin bilgi ve beceri düzeyinin ne kadar gelişmiş olduğunu gösterir.
19:50:52
AI Öğretmen
Nevşehir’deki Göreme Millî Parkı ve Kapadokya, erozyonla oluşan peri bacaları, yer altı şehirleri ve kayalara oyulmuş kiliseleriyle hem doğal hem de kültürel bir zenginlik taşır.
19:50:54
AI Öğretmen
Gündelik yaşamı yansıtan örneklerden çay kültürü, Türkiye ve Azerbaycan’da misafirperverliğin, sosyal etkileşimin ve günlük hayatın ayrılmaz bir parçasıdır.
19:50:55
AI Öğretmen
İnsanların bir araya gelmesini, sohbet etmesini ve paylaşımda bulunmasını sağlayan bu gelenek, güçlü bir kültürel kimlik unsuru olarak kabul edilir.
19:50:57
AI Öğretmen
Denizli’deki Pamukkale-Hierapolis alanı, kalsiyum zengini termal suların oluşturduğu beyaz travertenleriyle eşsiz bir doğal güzellik sunar.
19:50:57
AI Öğretmen
Aynı bölgede yer alan Hierapolis antik kenti, Roma döneminden kalan yapılarıyla alanın tarihî değerini artırır.
19:51:00
AI Öğretmen
Antalya’daki Karain Mağarası, günümüzden yaklaşık 500 bin yıl öncesine uzanan insanlık tarihine ait çok eski izler barındıran önemli bir arkeolojik alandır.
19:51:01
AI Öğretmen
Bu mağara, insanlığın çok eski dönemlerine ışık tutan buluntularıyla dünya çapında dikkat çeken bir kültürel miras ögesidir.
19:51:03
AI Öğretmen
Dünya ölçeğinde bakıldığında, bu tür örnekler, insanlığın ortak kültürel mirasının farklı coğrafyalarda, farklı biçimlerde ortaya çıktığını ve tüm insanlık için değer taşıdığını gösterir.
19:51:04
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
19:53:27
Öğrenci
Anladım
19:53:32
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
19:53:32
❓ Soru medium
Somut ve somut olmayan kültürel miras ögeleri arasındaki temel farkı, metinde verilen örneklerden yararlanarak açıklayınız.
19:55:53
Öğrenci
Cevabım: mesela hipolis antik kenti somuttur azerbeycandaki pehlivanlık kültürü soyuttur
19:55:54
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:56:02
AI Öğretmen
Çok iyi yakalamışsın, verdiğin örnekler sorudaki temel farkı doğru gösteriyor: Hipolis Antik Kenti gibi yapılar gözle görülüp dokunulabildiği için somut, pehlivanlık gibi kuşaktan kuşağa aktarılan gelenekler ise somut olmayan kültürel mirastır.
19:56:02
AI Öğretmen
Dolayısıyla cevabın doğrudur.
19:56:02
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:56:24
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:56:27
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:56:35
Görsel
Görsel
19:56:37
AI Öğretmen
Ortak kültürel miras, tüm insanlığın geçmişine ve kimliğine ait olan kültürel ve doğal varlıkları ifade eder.
19:56:38
AI Öğretmen
Bu miras, sadece tek bir ülke için değil, ulusal sınırların ötesinde, bütün dünya için değer taşır.
19:56:39
AI Öğretmen
Bu mirasın korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması sadece devletlerin değil, dünyanın her yerindeki insanların ortak sorumluluğudur.
19:56:40
AI Öğretmen
Bu amaçla Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü olan UNESCO, 1972 yılında Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme’yi kabul etmiştir.
19:56:42
AI Öğretmen
Türkiye ise bu sözleşmeye 1983 yılında taraf olmuştur.
19:56:42
AI Öğretmen
Bu sözleşme, dünya üzerindeki önemli kültürel ve doğal varlıkların tespit edilmesini, korunmasını ve gerektiğinde onarımını sağlamak için uluslararası iş birliği ve dayanışma oluşturmayı hedefler.
19:56:44
AI Öğretmen
Türkiye’de kültürel mirasın korunmasından öncelikle T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı sorumludur.
19:56:45
AI Öğretmen
Bakanlığa bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü, tarihî camiler, hanlar, hamamlar gibi vakıf eserlerinin bakımını, onarımını ve yaşatılmasını yürütür.
19:56:46
AI Öğretmen
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ise arkeolojik alanların, müzelerin, taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasıyla ilgilenir.
19:56:46
AI Öğretmen
Ayrıca bu varlıkların sergilenmesi ve kayıt altına alınması gibi çalışmaları da üstlenir.
19:56:47
AI Öğretmen
Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları da bu kurumlarla iş birliği yapar.
19:56:47
AI Öğretmen
Bu iş birliği kapsamında restorasyon, tanıtım ve bilinçlendirme faaliyetleriyle ortak mirasın korunmasına katkı sunarlar.
19:56:48
AI Öğretmen
Anlattıklarımızı anladın mı, yoksa bu konuda sormak istediğin bir şey var mı?
20:00:46
Öğrenci
Anladım
20:00:50
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
20:00:51
❓ Soru medium
Türkiye'deki ve dünyadaki ortak kültürel mirasın korunması sürecinde rol alan kurumları ve bu kurumların sorumluluklarını açıklayınız.
20:02:10
Öğrenci
Türkiye turizim bakanlığı vakıflar genel müdürlüğü...
20:02:11
💭 AI Öğretmen
Güzel başlangıç bu
20:02:15
AI Öğretmen
Verdiğin cevap eksik olduğu için tam doğru değil.
20:02:21
AI Öğretmen
Doğru cevapta hem uluslararası düzeyde UNESCO’nun ve “Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme”nin, hem de ulusal düzeyde Kültür ve Turizm Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının görevlerinden bahsedilmelidir.
20:02:26
AI Öğretmen
Muhtemelen sadece Türkiye içindeki kurumları saymanın yeterli olduğunu ve bu kurumların görevlerini ayrıntılandırmaya, ayrıca UNESCO gibi uluslararası kurumları eklemeye gerek olmadığını düşündün. Dolayısıyla doğru cevap: Ortak kültürel mirasın korunmasında UNESCO, Türkiye’de Kültür ve Turizm Bakanlığı ve ona bağlı birimler ile yerel yönetimler ve STK’lar birlikte görev yapar ve her biri koruma, onarım, tespit, sergileme ve bilinçlendirme sorumluluklarını üstlenir.
20:02:26
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
20:03:15
Öğrenci
Olur, devam edelim
20:03:16
💭 AI Öğretmen
Hmm
20:03:23
AI Öğretmen
Ortak kültürel mirasın korunması, somut ya da somut olmayan kültürel ögelerin yitirilmeden gelecek kuşaklara aktarılması için yürütülen çalışmalarla sağlanır.
20:03:25
AI Öğretmen
Türkiye’de Giresun’da kullanılan ve "kuş dili" olarak da adlandırılan Islık Dili, unutulma tehlikesi yaşarken UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır.
20:03:25
AI Öğretmen
Bu sayede bu iletişim biçiminin yaşaması için kurslar açılmış ve aktarım süreci desteklenmiştir.
20:03:27
AI Öğretmen
Selçuklu döneminde gözlemevi olarak inşa edilen Kırşehir Cacabey Medresesi, zamanla yıprandığı için bilimsel esaslara uygun biçimde restore edilmiştir.
20:03:28
AI Öğretmen
Böylece tarihî yapı özgün niteliği korunarak daha sağlam bir hâlde gelecek kuşaklara ulaştırılma olanağı bulmuştur.
20:03:29
AI Öğretmen
2019 yılında büyük bir yangında ağır hasar gören Notre Dame Katedrali ise daha önce hazırlanmış üç boyutlu dijital kopyalar sayesinde aslına uygun biçimde yeniden inşa edilme imkânı kazanmıştır.
20:03:31
AI Öğretmen
Bu örnek, teknolojinin kültürel mirasın belgelenmesi, onarımı ve yeniden inşası sürecinde kritik bir araç hâline geldiğini göstermektedir.
20:03:32
AI Öğretmen
Ayrıca dijital kayıtların ve üç boyutlu modellemelerin, beklenmedik felaketler sonrasında kültürel mirasın korunmasına önemli katkı sunduğunu ortaya koymaktadır.
20:03:32
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladınız mı?
20:04:40
Öğrenci
Anladım
20:04:43
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
20:04:43
❓ Soru medium
Metinde anlatılan örneklerden yola çıkarak, teknolojinin kültürel mirasın korunması sürecine kattığı en önemli yeniliğin ne olduğunu açıklayınız.