Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
15:26:10
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
15:26:10
Görsel
15:26:13
AI Öğretmen
Beş duyu organımız, yani göz, kulak, burun, dil ve deri ile algılayabildiğimiz varlıkları anlatan sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
15:26:16
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler gerçek hayatta dokunabildiğimiz, görebildiğimiz, duyabildiğimiz, koklayabildiğimiz ya da tadabildiğimiz şeyleri ifade eder.
15:26:18
AI Öğretmen
Mesela masa, kalem, sıcak, acı ve hava gibi sözcükler somut anlamlıdır, çünkü bu kavramlarla ilgili bir duyu organımızı kullanabiliriz.
15:26:20
AI Öğretmen
Beş duyu organımızla algılayamadığımız, yani dokunamadığımız, göremediğimiz ya da duyamadığımız şeyleri anlatan sözcüklere ise soyut anlamlı sözcükler denir.
15:26:22
AI Öğretmen
Örneğin mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duyguları anlatan kelimeler soyuttur, çünkü bu duyguları hissetsek de gözle göremeyiz veya elimizle dokunamayız.
15:26:23
AI Öğretmen
Bir sözcüğün soyut ya da somut olması, cümlede nasıl kullanıldığına bağlı olarak değişebilir.
15:26:25
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı sözcüklerin sonuna “-lık” eki geldiğinde, bu kelimeler soyut hale gelebilir.
15:26:26
AI Öğretmen
Örneğin anne kelimesi somutken, annelik dediğimizde artık anne olma durumu anlatılır ve bu bir kavram olur, yani soyutlaşır.
15:26:29
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan kelimesi somutken, insanlık dediğimizde tüm insanları kapsayan bir kavramı anlatmış oluruz ve sözcük soyut anlam kazanır.
15:26:30
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
15:27:27
Öğrenci
Anladım
15:27:30
💭 AI Öğretmen
Tamamdır, devam edelim
15:27:30
Görsel
15:27:32
AI Öğretmen
Aynı türde olan varlıkların hepsini içine alan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
15:27:35
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı işaret eden, yani belirli olan varlıkları ifade eden kelimelere ise özel anlamlı sözcükler denir.
15:27:36
AI Öğretmen
Kapsam genişliğinden daralığa doğru bir sıralama vardır: önce genel anlamlı, sonra özel anlamlı kelimeler gelir.
15:27:39
AI Öğretmen
Örnekle inceleyecek olursak, "Bitki" sözcüğü çok genel bir kavramdır, ardından "Ağaç" daha özeldir, sonrasında "Çam" daha da özelleşir, en sonunda ise "Kızıl Çam" en özel olanıdır.
15:27:40
AI Öğretmen
Genelden özele inildikçe, bu kelimenin kapsadığı varlık sayısı azalır, yani her basamakta daha az sayıdaki şeyi ifade ederiz.
15:27:41
AI Öğretmen
Bir kelimenin genel mi yoksa özel mi anlam taşıdığı, bazen cümleye göre değişir.
15:27:45
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup" kelimesi, tüm mektupları anlatmaktadır ve genel anlamlıdır.
15:27:50
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde "mektup" kelimesi ise sadece bir tane belirli mektubu anlattığı için özel anlamlıdır.
15:27:51
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısmı anladın mı?
15:28:38
Öğrenci
Anladım
15:28:41
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru hazırlayacağım
15:28:42
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
15:29:14
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
15:29:15
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:29:18
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
15:29:20
AI Öğretmen
Burada "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü ve onun insan hayatındaki genel rolünü ifade ediyor.
15:29:22
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünse de genel anlamda kullanılabileceğini gösteren güzel bir örnek.
15:29:22
AI Öğretmen
Bu ayrımı fark etmen, metinleri daha iyi anlamana yardımcı olacak önemli bir beceri!
15:29:24
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
15:29:24
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:29:47
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:29:48
💭 AI Öğretmen
Devam edelim o halde
15:29:55
Görsel
15:29:57
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler; sayılabilen ve ölçülebilen özellikleri anlatan kelimelerdir.
15:30:00
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen, sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu, yani niteliğini anlatır.
15:30:01
AI Öğretmen
Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre nicel ya da nitel anlam kazanabilir.
15:30:04
AI Öğretmen
Mesela, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi mesafeyi belirttiği ve bu ölçülebileceği için nicel anlam taşır.
15:30:06
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesindeki "yakın" ise arkadaşların birbiriyle samimi olduğu anlamındadır ve ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
15:30:07
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesindeki "iyi", kişinin karakterini anlattığı için nitel anlamdadır.
15:30:09
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesindeki "iyi" ise kazanılan paranın miktarını ifade ettiği ve ölçülebildiği için nicel anlamlıdır.
15:30:11
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." örneğinde "derin" kelimesi hislerin yoğunluğunu anlatır ve nitel anlam taşır.
15:30:13
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde ise "derinlik" ölçülebilen bir özellik olduğu için nicel anlamdadır.
15:30:15
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesindeki "yüksek", makamların prestijini yani değerini anlatır, bu yüzden nitel anlamdadır.
15:30:17
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise yüksekliğin ölçülebilir olması nedeniyle nicel anlam kullanılmıştır.
15:30:18
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler arasındaki farkı anladın mı?
15:31:14
Öğrenci
Anladım
15:31:16
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
15:31:18
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükler, genel ve özel anlamlı kelimeler ile nicel ve nitel anlamlı sözcükler konularını işledik.
15:31:19
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin beş duyu organımızla algılanabilen varlıkları, soyut sözcüklerin ise algılanamayan kavramları ifade ettiğini öğrendik.
15:31:23
AI Öğretmen
Genel anlamlı kelimelerin bir türün tamamını kapsadığını, özel anlamlıların ise belirli bir varlığı gösterdiğini ve kelimenin cümleye göre anlamının değişebileceğini gördük.
15:31:25
AI Öğretmen
Son olarak, nicel anlamlı sözcüklerin ölçülebilen, sayılabilen özellikleri, nitel anlamlıların ise ölçülemeyen, sayılamayan özellikleri anlattığını örneklerle açıkladık.
15:31:27
AI Öğretmen
Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Yoksa dersi burada sonlandıralım mı?