← Ana Rapor / BATUHAN ÖZ / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
09 December 2025, 19:05
Bitiş
09 December 2025, 19:12
Süre
6 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

19:05:44
Öğrenci
Hazırım.
19:05:45
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyoruz
19:05:45
Görsel
Görsel
19:05:48
AI Öğretmen
Beş duyu organımız göz, kulak, burun, dil ve deridir.
19:05:49
AI Öğretmen
Bir şeyi görmek, duymak, koklamak, tatmak ya da dokunmak ile algılayabiliyorsak bu tür varlıklara somut denir.
19:05:50
AI Öğretmen
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızdan biriyle algılayabildiğimiz şeyleri anlatır.
19:05:51
AI Öğretmen
Örneğin; masa, kalem, sıcak, acı ve hava gibi sözcükler somut anlamlıdır çünkü onları görebilir, dokunabilir veya hissedebiliriz.
19:05:53
AI Öğretmen
Beş duyu organımızla algılayamadığımız yani göremediğimiz, dokunamadığımız, duyamadığımız, koklayamadığımız ya da tadamadığımız varlık, durum veya kavramlara ise soyut denir.
19:05:55
AI Öğretmen
Soyut anlamlı sözcükler arasında mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi kavramlar vardır çünkü bunlara dokunamayız ya da göremeyiz.
19:05:58
AI Öğretmen
Bir sözcük, bazen kullanıldığı cümleye göre somut veya soyut anlam kazanabilir.
19:06:00
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler “-lık” eki alınca soyut hale gelir.
19:06:02
AI Öğretmen
Mesela “anne” kelimesi somutken, “annelik” kelimesi soyut olur.
19:06:05
AI Öğretmen
Aynı şekilde “insan” kelimesi somutken, “insanlık” kelimesi soyuttur.
19:06:05
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
19:07:04
Öğrenci
-lık eki alan başka hangi somut sözcükler soyut olur?
19:07:07
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum biraz
19:07:09
AI Öğretmen
Tabii, “-lık” eki alarak soyut hale gelen başka somut sözcüklere örnekler verebilirim.
19:07:10
AI Öğretmen
Örneğin; “güzel” somut bir kavramdır, ama “güzellik” eki alarak soyut bir kavrama dönüşür.
19:07:13
AI Öğretmen
Bir başka örnek: “temiz” somutken, “temizlik” soyut anlam kazanır.
19:07:15
AI Öğretmen
“Bilgi” somut bir kavramdır, ancak “bilgelik” ekiyle soyut hale gelir.
19:07:16
AI Öğretmen
Bu şekilde, somut olan bazı sözcükler “-lık” ekiyle soyut anlamlı sözcüklere dönüşür.
19:07:17
AI Öğretmen
Anladın mı, başka örnek ister misin?
19:07:37
Öğrenci
Anladım
19:07:39
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
19:07:40
Görsel
Görsel
19:07:42
AI Öğretmen
Aynı türdeki varlıkların hepsini içine alan sözcüklere genel anlamlı sözcükler denir.
19:07:43
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı, yani tek bir örneği gösteren sözcüklere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
19:07:44
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama doğru ilerledikçe kapsanan varlık sayısı azalır, yani kapsam daralır.
19:07:46
AI Öğretmen
Bu durumu örnekle açıklarsak: "Bitki", "Ağaç", "Çam" ve "Kızıl Çam" şeklinde ilerleriz; burada genelden özele doğru sıralama yapılmış olur.
19:07:47
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcük en baştaki "Bitki" olurken, en özel anlamlı sözcük ise "Kızıl Çam" olur.
19:07:49
AI Öğretmen
Bir kelimenin genel mi, özel mi olduğu, bulunduğu cümledeki kullanılışına göre de değişiklik gösterebilir.
19:07:52
AI Öğretmen
Örneğin, "Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup" kelimesi, bütün mektupları anlatan genel bir anlam taşımaktadır.
19:07:54
AI Öğretmen
Ancak, "Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde "mektup" kelimesi sadece belirli bir mektubu anlatır ve özel anlamlı olur.
19:07:55
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir kısım var mı?
19:08:47
Öğrenci
Anladım
19:08:50
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
19:08:50
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
19:08:59
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
19:08:59
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:09:07
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, size nedenini açıklayayım.
19:09:09
AI Öğretmen
B şıkkında "Ağacın en üst dalından bütün köyü görebiliyordum." ifadesi, belirli bir ağacı anlatıyor, yani özel anlamda kullanılmıştır.
19:09:11
AI Öğretmen
Genel anlamda kullanımda, sözcük türünün tamamını kapsar. C şıkkındaki "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesinde "ağaç" sözcüğü tüm ağaçları ifade ettiği için genel anlamlıdır.
19:09:13
AI Öğretmen
Bazen sözcükler tekil görünse de tüm türü anlatabilir; bu cümlede ağaçlar genel olarak insanın dostu olarak anlatılmıştır.
19:09:14
AI Öğretmen
Özetle, sizin seçtiğiniz B şıkkı özel anlam taşırken, doğru cevap C şıkkıdır.
19:09:15
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesini içeren C şıkkıdır.
19:09:15
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:09:51
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:09:51
💭 AI Öğretmen
Devam edelim o halde
19:09:58
Görsel
Görsel
19:10:00
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri ifade eden kelimelerdir.
19:10:04
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen, sayılamayan, sadece bir şeyin nasıl olduğunu anlatan kelimelerdir.
19:10:07
AI Öğretmen
Bir sözcüğün nicel mi yoksa nitel mi anlam taşıdığı, kullanıldığı cümleye göre değişebilir.
19:10:09
AI Öğretmen
Örneğin, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi, evler arasındaki mesafenin ölçülebilir olmasından dolayı nicel anlam taşır.
19:10:11
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın", ölçülemeyen bir arkadaşlık derecesini ifade ettiği için nitel anlamlıdır.
19:10:13
AI Öğretmen
Başka bir örnek olarak, "İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" kelimesi, ölçülemeyen bir özellik anlatıyor, bu yüzden nitel anlamlıdır.
19:10:15
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." dediğimizde ise, kazanılan para miktarı ölçülebildiği için burada "iyi" kelimesi nicel anlamlıdır.
19:10:16
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin", soyut bir şekilde düşüncelerin yoğunluğunu anlatır ve nitel anlamlıdır.
19:10:18
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." örneğinde ise, suyun derinliği ölçülebildiğinden "derinlik" sözcüğü nicel anlamlı kullanılmıştır.
19:10:20
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde "yüksek", makamların prestijini anlatır ve ölçülmez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
19:10:22
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." örneğinde ise binanın yüksekliği ölçülebildiği için burada "yüksek" nicel anlamlıdır.
19:10:23
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
19:11:27
Öğrenci
Anladım
19:11:29
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
19:11:33
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükleri, genel ve özel anlamlı sözcükleri ve nicel ile nitel anlamlı sözcükleri öğrendik. Sözcüklerin anlamlarının cümle içinde nasıl değişebileceğini ve örneklerle açıklamalarını inceledik. Anlamadığın ya da sormak istediğin bir şey var mı?
19:12:05
Öğrenci
yok
19:12:11
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi