AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
11 December 2025, 18:15
Bitiş
11 December 2025, 18:39
Süre
24 dakika
Durum
Tamamlandı

AI Öğretmen Değerlendirmesi

Tespit Edilen Eksikler

Konular:
  • Eş Anlamlı (Anlamdaş) - Zıt(Karşıt) - Eş sesli (Sesteş) Sözcükler

Detaylı Değerlendirme

Genel Değerlendirme
Öğrenci, dersin temel kavramlarını anlama konusunda karma bir performans sergilemiştir. Kelime çiftlerini (eş anlamlı, zıt anlamlı, eş sesli) somut örnekler üzerinden tanımlama ve cümle içinde kullanma konusunda başarılıdır. Ancak, bu kavramların dilin yapısı ve anlatım zenginliği üzerindeki etkileri gibi daha soyut ve yoruma dayalı sorularda zorlandığı gözlemlenmiştir. Özellikle zıt anlamlılık ve olumsuzluk arasındaki kavramsal farkı tam olarak ayırt edememiştir.

Öğrencinin İyi Olduğu Konular
Öğrenci, spesifik örnekler verildiğinde kelime türlerini doğru bir şekilde tanımlayıp cümle içinde kullanabilmektedir.
*
Eş Anlamlı Sözcükler:
"Hediye" ve "armağan" kelimelerinin eş anlamlı olduğunu doğru bir şekilde açıklamıştır.
* Eş Sesli Sözcükler: "Yaz" kelimesinin mevsim ve yazmak eylemi anlamlarını ayırt ederek doğru cümleler kurmuştur.
* Zıt Anlamlı Sözcüklerin Kullanımı: "İyimser" ve "kötümser" kelimelerini bir cümle içinde doğru ve anlamlı bir karşıtlık oluşturacak şekilde kullanmıştır.

Öğrencinin Eksiklikleri Olan Konular
Öğrencinin temel eksikliği, kavramların teorik altyapısını ve aralarındaki ince farkları anlamakta yatmaktadır.
*
Kavramların İşlevini Yorumlama: Anlam ilişkilerinin dildeki rolü ve önemi hakkındaki ilk sorulan soyut soruya "zorluklar yaşardık" gibi çok genel ve yetersiz bir cevap vermiştir. Bu, konunun genel mantığını tam olarak kavramadığına işaret etmektedir.
* Zıt Anlamlılık ve Olumsuzluk Farkı: "Ağlamak" fiilinin zıt anlamlısını ("gülmek") doğru belirtmiş ancak sorunun diğer kısmı olan olumsuz halini ("ağlamamak") ifade etmemiştir. Bu durum, zıt anlamlılık ile bir eylemin olumsuzu arasındaki temel farkı tam olarak anlamadığını göstermektedir.

Ders Dışı Sorular/Yorumlar
* Öğrenci, ders sırasında "ders ne zaman bitecek 🤭" şeklinde konuyla ilgisiz bir soru sormuştur.

📜 Oturum Detayları

18:15:52
Öğrenci
Merhaba.
18:15:53
💭 AI Öğretmen
Hmm
18:15:56
AI Öğretmen
Sözcükler arası anlam ilişkileri demek, kelimeleri tek başlarına değil, başka kelimelerle anlam bakımından olan bağlantılarına göre incelemek demektir.
18:15:57
AI Öğretmen
Bir kelimenin ne anlama geldiğini anlamak için, çoğu zaman onun başka kelimelerle ilişkisine bakarız.
18:15:58
AI Öğretmen
Bazı kelimeler birbirine çok benzer ya da aynı anlama gelir, bazıları ise tam ters anlamdadır ya da birbirinin zıddıdır.
18:15:59
AI Öğretmen
Bazı kelimeler ise yazılışı veya okunuşu aynı olsa da farklı anlamlara sahip olabilir.
18:16:01
AI Öğretmen
Bu tür ilişkiler, dilimizin daha zengin ve anlatım gücünün daha etkili, daha renkli olmasını sağlar.
18:16:02
AI Öğretmen
Türkçede bu tür anlam ilişkileri genellikle eş anlamlı yani anlamdaş, zıt yani karşıt ve eş sesli yani sesteş sözcüklerle açıklanır.
18:16:03
AI Öğretmen
Sözcükler arası anlam ilişkileri konusunu anladın mı?
18:17:00
Öğrenci
Anladım
18:17:03
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:17:03
❓ Soru medium
Sözcükler arasında eş anlamlılık, zıt anlamlılık ve eş seslilik gibi ilişkiler olmasaydı, anlatımlarımız bundan nasıl etkilenirdi?
18:18:39
Öğrenci
Cevabım: zorluklar yaşardık
18:18:39
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:18:45
AI Öğretmen
Cevabın doğru değil, çünkü "zorluklar yaşardık" demek soruyu tam olarak açıklamıyor.
18:18:47
AI Öğretmen
Soruda, eş anlamlılık, zıt anlamlılık ve eş seslilik gibi anlam ilişkilerinin olmaması durumunda anlatımlarımızın nasıl etkileneceği soruluyor.
18:18:49
AI Öğretmen
Eş anlamlı kelimeler olmasaydı, aynı şeyi ifade etmek için hep aynı kelimeyi kullanmak zorunda kalırdık, bu da anlatımı sıkıcı ve tekdüze yapardı.
18:18:50
AI Öğretmen
Zıt anlamlı kelimeler sayesinde bir durumu daha iyi vurgularız, karşılaştırmalar yaparız; bunlar olmazsa anlatım gücümüz azalır.
18:18:51
AI Öğretmen
Eş seslilik ise dilin oyunlu ve renkli olmasını sağlar, bu özellikler olmasaydı dil daha sade ve sınırlı olurdu.
18:18:52
AI Öğretmen
Yani, bu anlam ilişkileri dilimizi zenginleştirir ve anlatımlarımızı daha etkili kılar. Bunlar olmazsa anlatımlarımız daha sınırlı ve tekdüze olur.
18:18:54
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, "Dilimizi zenginleştiren anlam ilişkileri olmasaydı, anlatımlarımız daha sınırlı, tekdüze ve etkisiz olurdu." şeklindedir.
18:18:54
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:19:49
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:19:51
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:20:01
AI Öğretmen
Sözcükler arası anlam ilişkileri, bir kelimenin bağlama göre anlamının, diğer sözcüklerle oluşturduğu karmaşık ilişki ağı içinde daha da derinleştiğini gösterir.
18:20:02
AI Öğretmen
Bir sözcüğün anlamı, onu saran diğer sözcüklerle olan benzerliklerine, karşıtlıklarına ya da ses bakımından ortaklıklara göre şekillenir ve anlaşılır hale gelir.
18:20:05
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükler, dilde ince anlam farkları yani nüanslar yaratırken, zıt anlamlılar ise ifadeye açıklık ve karşıtlık kazandırır.
18:20:06
AI Öğretmen
Eş sesli kelimeler ise tek lafzın birden fazla anlama gelebilmesini sağlayarak çok anlamlılık durumunu ortaya çıkarır.
18:20:07
AI Öğretmen
Bu tür ilişkiler, ifadeye hem anlam çeşitliliği hem de anlatımda güç katar, yazılı ve sözlü anlatımı daha canlı ve etkileyici bir hale getirir.
18:20:08
AI Öğretmen
Gerçek hayat örneği olarak, bir hukuk teriminin eş anlamlısının kullanılması, hem metnin tonunu değiştirebilir hem de hukuki sonuçları etkileyebilir.
18:20:11
AI Öğretmen
Türkçede bu anlam ilişkileri en çok eş anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli sözcüklerle belirginleşir.
18:20:13
AI Öğretmen
4, matematikte bir doğal sayıdır ve 3 ile 5 arasında yer alır.
18:20:15
AI Öğretmen
Ayrıca 4, çift bir sayıdır çünkü 2 ile tam bölünebilir.
18:20:16
AI Öğretmen
Dört, 2'nin karesi olarak da ifade edilebilir, yani 2x2 eşittir 4 olur.
18:20:16
AI Öğretmen
Geometri alanında ise, dört kenarlı bir şekil olan kare ya da dikdörtgen gibi şekillerde karşımıza çıkar.
18:20:17
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısmı anladın mı?
18:21:29
Öğrenci
Anladım
18:21:32
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:21:32
❓ Soru medium
Yazılışları ve okunuşları farklı olmasına rağmen, bir cümlede "hediye" kelimesi yerine "armağan" kelimesini kullandığımızda cümlenin anlamı neden değişmez? Açıklayınız.
18:23:24
Öğrenci
Cevabım: çünkü biz onun zıt halinin değil gerçek anlamını kullanıyoruz yani hediye yerin de armağandiyeniliriz ikiside aynı anlamda olmuş olur
18:23:24
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:23:28
AI Öğretmen
Harika bir cevap!
18:23:29
AI Öğretmen
Kesinlikle doğru düşündün; "hediye" ve "armağan" kelimeleri eş anlamlıdır, yani yazılışları farklı olsa da aynı anlama gelirler.
18:23:31
AI Öğretmen
Bu yüzden, birini diğerinin yerine kullandığımızda cümlenin anlamı hiç değişmez. Eş anlamlı kelimeleri bilmek, dilimizi daha zengin ve etkili kullanmamızı sağlar!
18:23:31
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:23:55
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:23:57
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:24:04
AI Öğretmen
Anlam bakımından birbirinin tam tersi olan sözcüklere zıt anlamlı yani karşıt anlamlı sözcükler denir.
18:24:05
AI Öğretmen
Bir cümlede zıt anlamlı sözcük kullanıldığında, anlatılan olayın veya durumun yönü tamamen değişir.
18:24:06
AI Öğretmen
Bir de sözcüğün olumsuzları vardır, fakat olumsuz sözcükler zıt anlamlı sözcükler değildir.
18:24:07
AI Öğretmen
Olumsuzluk, bir sözcüğe "-me, -ma" gibi ekler getirilerek, o eylemin gerçekleşmediği anlamı kazandırılır.
18:24:09
AI Öğretmen
Zıt anlamlılıkta ise, tamamen başka bir sözcük kullanılır ve bu sözcük ilkiyle tam tersi anlamı taşır.
18:24:10
AI Öğretmen
Örneğin; "gelmek" fiilinin olumsuzu "gelmemek" olur, ama zıt anlamlısı yani tam tersi "gitmek"tir.
18:24:11
AI Öğretmen
Başka bir örnek olarak "ağlamak" sözcüğünün olumsuzu "ağlamamak", zıt anlamlısı ise "gülmek" olur.
18:24:12
AI Öğretmen
Zıt anlamlı sözcüklerle olumsuzluk arasındaki farkı anladın mı?
18:24:52
Öğrenci
Anladım
18:24:55
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:24:55
❓ Soru medium
Bir sözcüğün olumsuz hâli ile zıt anlamlısı arasındaki temel farkı, "ağlamak" kelimesini örnek olarak kullanarak açıklayınız.
18:26:30
Öğrenci
Cevabım: gülmek çünkü bu sefer karşıt anlamını kullanıyoruz yani bunlar aynı anlam değil zıt anlamlı
18:26:31
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:26:37
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü sadece zıt anlamlı olan "gülmek" kelimesini belirtmişsiniz ama olumsuz hâlin ne olduğunu açıklamamışsınız.
18:26:39
AI Öğretmen
Olumsuz hâl, bir eylemin yapılmadığını göstermek için "-ma, -me" gibi eklerin eklenmesiyle oluşur. Mesela "ağlamak" kelimesinin olumsuzu "ağlamamak"tır ve bu sadece ağlama eyleminin gerçekleşmediğini anlatır.
18:26:41
AI Öğretmen
Zıt anlamlılık ise, bir kelimenin tam tersini ifade eden başka bir kelimeyle ilgilidir. "Ağlamak" kelimesinin zıt anlamlısı "gülmek"tir çünkü bunlar birbirinin tam karşıtıdır.
18:26:44
AI Öğretmen
Yani, "ağlamamak" sadece ağlamanın yapılmaması anlamına gelirken, "gülmek" tamamen farklı ve karşıt bir eylemi gösterir. Bu yüzden olumsuz hâl ile zıt anlamlılık arasında fark vardır.
18:26:46
AI Öğretmen
Örnek vermek gerekirse, "yapmak" kelimesinin olumsuzu "yapmamak"tır, ama zıt anlamlısı "bozmak" olabilir. Olumsuz hâl sadece eylemin yapılmadığını belirtir, zıt anlamlı ise tamamen tersini ifade eder.
18:26:48
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, olumsuz hâlin eylemin yapılmadığını gösterdiği, zıt anlamlılığın ise eylemin tam tersini ifade ettiği olmalıdır.
18:26:49
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap "ağlamamak" olumsuz hâl, "gülmek" ise zıt anlamlıdır.
18:26:49
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:27:57
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:27:59
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
18:28:07
Görsel
Görsel
18:28:09
AI Öğretmen
Zıt veya karşıt anlamlı sözcükler, anlamları tamamen birbirinin tersi olan kelime çiftleridir.
18:28:10
AI Öğretmen
Mesela biri olumlu bir anlam taşırken, diğeri olumsuz bir anlam taşıyabilir.
18:28:11
AI Öğretmen
Örnek olarak sert kelimesinin zıttı yumuşaktır.
18:28:12
AI Öğretmen
Temiz kelimesinin karşıt anlamlısı ise kirli veya pis'tir.
18:28:13
AI Öğretmen
Üzülmek kelimesinin tam tersi sevinmek olur.
18:28:13
AI Öğretmen
Özgür kelimesinin zıttı ise tutsaktır.
18:28:14
AI Öğretmen
Aynı şekilde geçmiş sözcüğünün zıttı gelecek, üretimin zıttı tüketimdir.
18:28:15
AI Öğretmen
Kötümser kelimesinin zıttı iyimser, bulanık kelimesinin zıttı ise durudur.
18:28:16
AI Öğretmen
Bu örneklerdeki kelimeler, birbirinin tam tersi anlamda kullanılırlar.
18:28:17
AI Öğretmen
Zıt anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
18:29:11
Öğrenci
ders ne zaman bitecek 🤭
18:29:15
💭 AI Öğretmen
Not ediyorum şimdi
18:29:16
AI Öğretmen
Merhaba! Söylediğiniz ya da istediğiniz şey şu anki ders konumuzla ilgili değil ve dersimizle alakasız görünüyor.
18:29:18
AI Öğretmen
Lütfen dersimize devam edelim, böylece konuyu daha iyi anlayabilirsiniz. Hazır mısınız, devam edelim mi?
18:29:34
Öğrenci
Anladım
18:29:38
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:29:39
❓ Soru medium
İçinde hem "iyimser" hem de "kötümser" kelimeleri geçen ve bu iki kelimenin arasındaki zıtlık ilişkisini belli eden anlamlı bir cümle kurunuz.
18:30:41
Öğrenci
Cevabım: Elif bana iyimser davranıyo ama Kerim bana kötümser davranıyor
18:30:41
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:30:47
AI Öğretmen
Harika bir cevap!
18:30:48
AI Öğretmen
"Ama" bağlacını kullanarak Elif ve Kerim'in farklı davranışlarını çok güzel bir şekilde karşılaştırmışsın.
18:30:49
AI Öğretmen
Bu sayede "iyimser" ve "kötümser" kelimelerinin zıt anlamlarını cümlede etkili bir biçimde vurgulamış oldun.
18:30:50
AI Öğretmen
Zıt anlamlı kelimeleri doğru bağlaçlarla kullanmak, anlatımını güçlendirir.
18:30:50
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:31:10
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:31:11
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam edelim
18:31:21
Görsel
Görsel
18:31:23
AI Öğretmen
Eş sesli ya da diğer adıyla sesteş sözcükler, yazılışları ve okunuşları tamamen aynı olan, fakat birbirinden tamamen farklı anlamlar taşıyan kelimelerdir.
18:31:24
AI Öğretmen
Bu kelimelerde, tek başına kelimenin kendi başına hangi anlamda kullanıldığını anlayamayız.
18:31:25
AI Öğretmen
Bir sesteş kelimenin hangi anlamda kullanıldığını, kelimenin geçtiği cümleden ve o cümlenin anlam bütünlüğünden çıkarabiliriz.
18:31:27
AI Öğretmen
Örneğin, "yüz" kelimesi eş sesli bir sözcüktür.
18:31:28
AI Öğretmen
“Denizde yüzmeyi çok seviyorum.” cümlesinde "yüz" kelimesi, suyun içinde yüzmek anlamına gelir.
18:31:30
AI Öğretmen
“Arkadaşımın gülen yüzü beni mutlu etti.” cümlesinde ise "yüz", insanın suratı ya da siması anlamındadır.
18:31:32
AI Öğretmen
“Babam bana yüz lira harçlık verdi.” cümlesinde ise "yüz", bir sayı olarak 100 anlamına gelir.
18:31:33
AI Öğretmen
Aynı şekilde, “kır” kelimesi de sesteş bir kelimedir.
18:31:34
AI Öğretmen
“Bahar gelince kırlara çıkıp piknik yaptık.” cümlesinde "kır", yeşil ve geniş bir arazi, yani çayır anlamına gelir.
18:31:37
AI Öğretmen
“Oyuncağımı yere düşürünce kırıldı.” cümlesinde ise "kır", kırmak fiiliyle ilgili bir anlam taşır, yani eşyanın bozulması veya parçalanması anlamındadır.
18:31:39
AI Öğretmen
Türkçede bunun gibi başka sesteş kelimeler de vardır.
18:31:41
AI Öğretmen
at, bin, çay, yaz, ekmek, al, yaş, diz, dolu, bağ, in, kaz, sal gibi kelimeler, bulundukları cümlelere göre farklı farklı anlamlara gelebilir.
18:31:42
AI Öğretmen
Bu nedenle bir kelimenin anlamını kesin olarak bilmek için o kelimeyi bir cümlede görmek ve cümlenin tamamını anlamak gerekir.
18:31:43
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
18:32:58
Öğrenci
Anladım
18:33:03
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:33:03
❓ Soru medium
"Yaz" kelimesini, eş sesli bir sözcük olduğunu gösterecek şekilde, iki farklı anlama gelen cümle içinde kullanınız.
18:33:46
Öğrenci
Cevabım: bu yaz hava çok sıcak bu gün öğretmenimle yazı yazdık 😀
18:33:46
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:33:53
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru ve çok yaratıcı!
18:33:54
AI Öğretmen
"Yaz" kelimesini hem bir mevsim hem de yazma eylemi olarak kullanarak eş sesli kelimelerin ne kadar ilginç olabileceğini harika bir şekilde gösterdin.
18:33:55
AI Öğretmen
Bu, aynı şekilde yazılan ama farklı anlamlara gelen kelimeleri (eş sesli kelimeler) anladığını gösteriyor. Süper!
18:33:55
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:34:16
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:34:20
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
18:34:27
AI Öğretmen
Türkçe çok eski ve köklü bir geçmişe sahiptir, ayrıca çok zengin bir dil olduğu söylenir.
18:34:29
AI Öğretmen
Günlük yaşamda bazen yabancı dillerden gelen kelimeleri kullanıyoruz, ama pek çok kelimenin Türkçede zaten karşılığı bulunur ya da yeni Türkçe kelimeler üretilmiştir.
18:34:30
AI Öğretmen
Dili korumak için, konuşurken ya da yazarken yabancı kelimeler yerine bu Türkçe karşılıkları kullanmamız önemlidir.
18:34:32
AI Öğretmen
Bu sayede hem dilimizin yapısı daha güçlü olur hem de söylediklerimiz ve yazdıklarımız daha anlaşılır, sade bir hâl alır.
18:34:33
AI Öğretmen
Mesela, mouse kelimesi için Türkçede fare deriz, computer için bilgisayar, printer için yazıcı kullanılır.
18:34:34
AI Öğretmen
Laptop yerine dizüstü bilgisayar, download yerine indirmek, sempatik yerine sevimli ve aktivite yerine etkinlik denir.
18:34:35
AI Öğretmen
Bu örnekler, Türkçenin teknolojik ifadelerden günlük konuşma kelimelerine kadar birçok durumda kendi sözcükleriyle kendini anlatabildiğini gösterir.
18:34:36
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
18:35:24
Öğrenci
Anladım
18:35:27
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:35:27
❓ Soru medium
Yabancı kökenli sözcükler yerine Türkçe karşılıklarının kullanılması, dilimize ve günlük iletişimimize ne gibi katkılar sağlar?
18:37:56
Öğrenci
Cevabım: yani şöyle bizim kendi dilimizi konuşmak en doğrusu örneğin spiker yerine SUNUCU diyebiliriz böylece kendi dilimizi kullanmış oluruz
18:37:57
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:38:02
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü soruda iki önemli katkı istenmiş ama siz sadece dilimizi korumanın doğru olduğunu ve bir örnek vermişsiniz.
18:38:04
AI Öğretmen
Yabancı kökenli kelimeler yerine Türkçe karşılıklarını kullanmak, birincisi dilimizin yapısını güçlendirir; yani dilimiz özgün ve zengin kalır. İkincisi ise iletişimi daha anlaşılır ve etkili hale getirir, çünkü herkes kelimeleri daha iyi anlar.
18:38:08
AI Öğretmen
Örneğin, "spiker" yerine "sunucu" demek sadece bir örnek, ama önemli olan bu tür kelimelerin kullanılmasıyla dilin kendi kuralları korunur ve insanlar daha rahat anlaşır. Bu yüzden doğru cevap, dilin yapısını güçlendirmesi ve iletişimi daha anlaşılır yapmasıdır.
18:38:09
AI Öğretmen
Bu nedenle, doğru cevap yabancı kelimeler yerine Türkçe karşılıkların kullanılması dilin yapısını güçlendirir ve iletişimi anlaşılır hale getirir şeklindedir.
18:38:09
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:38:57
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:38:58
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
18:39:07
AI Öğretmen
Bu derste sözcükler arası anlam ilişkilerini inceledik; özellikle eş anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli sözcüklerin ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını öğrendik. Ayrıca yabancı kökenli kelimeler yerine Türkçe karşılıklarının kullanılmasının dilimizi nasıl güçlendirdiğini konuştuk. Bu konularla ilgili soruların var mı?
18:39:39
Öğrenci
yok teşekkürler
18:39:45
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!