AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
08 December 2025, 17:44
Bitiş
08 December 2025, 17:50
Süre
6 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

17:44:15
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:44:16
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyorum
17:44:16
Görsel
Görsel
17:44:19
AI Öğretmen
Beş duyu organımızdan biri ya da birkaçıyla algılayabildiğimiz şeyleri ifade eden sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
17:44:22
AI Öğretmen
Yani; bir nesneyi görebiliyorsak, kokusunu alabiliyorsak, dokunabiliyorsak, tadını biliyorsak ya da sesini duyabiliyorsak, bu nesnenin adı somut anlamlı bir sözcüktür.
17:44:23
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi sözcükler somut anlamlıdır çünkü bu varlık veya durumları beş duyu organımızla algılayabiliriz.
17:44:25
AI Öğretmen
Beş duyu organımızla algılayamadığımız duygu, düşünce, kavram veya durumları anlatan sözcüklere ise soyut anlamlı sözcükler diyoruz.
17:44:26
AI Öğretmen
Mesela mutluluk, korku, özlem, endişe gibi sözcükler soyut anlamlıdır çünkü bu duyguları göremeyiz, dokunamayız, duyamayız, tadamayız ya da koklayamayız.
17:44:27
AI Öğretmen
Bir sözcüğün soyut ya da somut anlamlı olması, bazen cümlede nasıl kullanıldığına göre değişebilir.
17:44:29
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler, “-lık” eki aldıklarında soyut anlam kazanır.
17:44:31
AI Öğretmen
Örneğin anne kelimesi somut anlamlıdır ama annelik dediğimizde artık bir kavramı, durumu ifade etmiş oluruz ve soyut olur.
17:44:32
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan somuttur ama insanlık dediğimizde soyut bir kavramdan bahsederiz.
17:44:33
AI Öğretmen
Anlattığım kısımlar senin için anlaşılır oldu mu?
17:45:36
Öğrenci
Anladım
17:45:40
💭 AI Öğretmen
Şimdi devam edelim
17:45:40
Görsel
Görsel
17:45:43
AI Öğretmen
Aynı türden bütün varlıkları içine alan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
17:45:45
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı gösteren kelimelere ise özel anlamlı sözcükler denir.
17:45:47
AI Öğretmen
Genelden özele gittikçe, kapsadığı varlıkların sayısı azalır yani kapsam daralır.
17:45:50
AI Öğretmen
Bunu bir zincir gibi düşünebilirsin: "Bitki" en genel olan, "Ağaç" biraz daha özel, "Çam" daha da özel ve "Kızıl Çam" en özeldir.
17:45:51
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlamlıya doğru ilerledikçe, sözcüğün kapsadığı varlıklar azalır.
17:45:52
AI Öğretmen
Bir kelimenin genel mi yoksa özel mi olduğu, hangi cümlede kullanıldığına göre de değişebilir.
17:45:54
AI Öğretmen
Örneğin, "Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup" tüm mektuplar için kullanıldığı için genel anlamlıdır.
17:45:57
AI Öğretmen
Ancak, "Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde "mektup" sadece oğlundan gelen belli bir mektubu belirttiği için özel anlamlıdır.
17:45:58
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısmı anladın mı?
17:46:46
Öğrenci
Anladım
17:46:48
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz daha yakından bakalım
17:46:48
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
17:47:18
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:47:18
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:47:22
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
17:47:25
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak genel bir anlamda kullanılmıştır.
17:47:26
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünseler de kendi türlerinin tamamını ifade edebileceğini gösteren güzel bir örnek.
17:47:27
AI Öğretmen
Genel ve özel anlam ayrımını çok iyi kavramışsın, tebrikler!
17:47:28
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
17:47:28
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:47:52
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:47:54
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz
17:48:01
Görsel
Görsel
17:48:09
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri anlatan kelimelerdir.
17:48:11
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen, sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu, yani niteliklerini tarif eden kelimelerdir.
17:48:12
AI Öğretmen
Bir sözcüğün cümlede kullanılışına göre nicel ya da nitel anlam kazanabileceğini unutma.
17:48:14
AI Öğretmen
Örneğin, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" kelimesi ölçülebilir bir mesafeyi ifade ettiği için nicel anlamlıdır.
17:48:17
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın" kelimesi arkadaşlar arasındaki dostluğu, samimiyeti yani ölçülemeyen bir durumu anlattığı için nitel anlamlıdır.
17:48:19
AI Öğretmen
Başka bir örnek olarak "İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" ifadesi ölçülemediğinden nitel anlamlıdır.
17:48:21
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi" kelimesi paranın miktarıyla ilgili yani ölçülebilir olduğu için nicel anlamlıdır.
17:48:22
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde "derin" kelimesi düşüncenin yoğunluğunu, ölçülemeyen bir özelliği tarif ettiğinden nitel anlamlıdır.
17:48:24
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde ise "derinlik" ölçülebilen bir kavram olduğu için nicel anlamlıdır.
17:48:27
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." örneğinde "yüksek", makamların prestijini yani ölçülemeyen bir niteliği anlattığından nitel anlamlı kabul edilir.
17:48:29
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise bina yüksekliği sayılabildiği veya ölçülebildiği için "yüksek" kelimesi nicel anlamlıdır.
17:48:30
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı yoksa açıklamamı istediğin bir kısım var mı?
17:49:47
Öğrenci
Anladım
17:49:50
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
17:49:53
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükler, genel ve özel anlamlı sözcükler ile nicel ve nitel anlamlı sözcükler konularını öğrendik. Sözcüklerin anlamlarının cümledeki kullanımlarına göre değişebileceğini de gördük. Anlatılanlarla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
17:50:23
Öğrenci
yok
17:50:28
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!