AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
28 November 2025, 18:05
Bitiş
Devam ediyor
Süre
4 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

18:05:50
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
18:05:51
💭 AI Öğretmen
Başlıyoruz hemen
18:05:51
Görsel
Görsel
18:05:54
AI Öğretmen
Beş duyu organımız göz, kulak, burun, dil ve deridir.
18:05:55
AI Öğretmen
Eğer bir varlığı bu duyu organlarımızdan biriyle veya birkaçıyla algılayabiliyorsak, o varlığın ismini taşıyan sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
18:05:58
AI Öğretmen
Örneğin masa dediğimizde ona dokunabiliriz, kalem dediğimizde görebiliriz, sıcak dediğimizde hissedebiliriz, acı dediğimizde tadabiliriz veya hava dediğimizde nefes alırken onu hissedebiliriz.
18:05:59
AI Öğretmen
Bu verilen örnekler somut sözcüklere örnektir çünkü hepsi en az bir duyu organımızla algılanabilir.
18:06:00
AI Öğretmen
Beş duyu organımızla algılayamadığımız varlıkları, durumları veya kavramları anlatan sözcüklere ise soyut anlamlı sözcükler denir.
18:06:01
AI Öğretmen
Mesela mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duygular soyuttur.
18:06:03
AI Öğretmen
Çünkü bunları dokunarak, görerek, duyarak, tadarak ya da koklayarak algılayamayız.
18:06:05
AI Öğretmen
Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre bazen somut, bazen soyut anlamda olabilir.
18:06:07
AI Öğretmen
Bazı somut sözcükler “-lık” eki aldıklarında, anlamları değişerek soyut hale gelirler.
18:06:08
AI Öğretmen
Örneğin anne sözcüğü somuttur, ama annelik dediğimizde bu bir kavramı anlatır ve soyut olur.
18:06:09
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan sözcüğü somuttur ama insanlık dediğimizde bu da soyut bir kavram olur.
18:06:10
AI Öğretmen
Anlattıklarım senin için anlaşılır oldu mu?
18:07:07
Öğrenci
Anladım
18:07:09
💭 AI Öğretmen
Şimdi sıradakine geçelim
18:07:09
Görsel
Görsel
18:07:12
AI Öğretmen
Aynı türden bütün varlıkları kapsayan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
18:07:13
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı belirten kelimelere ise özel anlamlı sözcükler denir.
18:07:15
AI Öğretmen
Kapsam daralınca genelden özele doğru bir sıra oluşur.
18:07:19
AI Öğretmen
Örneğin, "Bitki → Ağaç → Çam → Kızıl Çam" şeklinde bir sıralama vardır.
18:07:20
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlama doğru gidildikçe, kapsanan varlık sayısı azalır.
18:07:21
AI Öğretmen
Bir sözcüğün cümle içindeki anlamı genel veya özel olabilir.
18:07:25
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup" sözcüğü burada tür adı olarak kullanılır, yani geneldir.
18:07:28
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise "mektup" belli bir mektubu gösterir ve özel anlamlı olur.
18:07:29
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
18:08:01
Öğrenci
Anladım
18:08:03
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
18:08:04
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
18:08:16
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
18:08:16
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:08:21
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
18:08:23
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde genel bir anlamda kullanılmıştır.
18:08:25
AI Öğretmen
Bu, bir kelimenin bazen tekil görünse de kendi türünün tamamını ifade edebileceği "genel anlam" kavramını çok iyi anladığını gösteriyor. Süpersin!
18:08:26
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
18:08:26
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:08:54
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:08:55
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
18:09:02
Görsel
Görsel
18:09:04
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir şeyi sayabildiğimiz veya ölçebildiğimizde kullandığımız kelimelerdir.
18:09:06
AI Öğretmen
Mesela bir şeyin uzunluğunu, miktarını, yüksekliğini ya da derinliğini ölçebiliyorsak, orada nicel anlam vardır.
18:09:07
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise sayılamayan, ölçülemeyen, bir şeyin nasıl olduğunu, yani niteliğini anlatan kelimelerdir.
18:09:08
AI Öğretmen
Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre bazen nicel bazen de nitel anlam taşıyabilir.
18:09:12
AI Öğretmen
Şimdi örneklere bakalım: "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde 'yakın' ifadesi, evler arasındaki mesafe ölçülebildiği için nicel anlamdadır.
18:09:15
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise 'yakın' sözcüğü, arkadaşlık derecesini yani bir ilişkinin samimiyetini anlatıyor ve ölçülemiyor; bu yüzden nitel anlamdadır.
18:09:17
AI Öğretmen
Başka bir örnek: "İyi bir insana benziyor." cümlesinde 'iyi' insanın karakterini anlatıyor, ölçülemediği için nitel anlam taşır.
18:09:19
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise 'iyi', kazandığı paranın miktarının fazla olduğunu belirtiyor, yani sayılabiliyor, bu yüzden nicel anlamdadır.
18:09:21
AI Öğretmen
"Derin düşüncelere dalmıştı." cümlesinde 'derin', düşüncelerin yoğunluğunu anlatıyor ve ölçemiyoruz; burada nitel anlamdadır.
18:09:24
AI Öğretmen
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde ise 'derinlik' ölçülebilir bir özelliktir ve burada nicel anlamdadır.
18:09:26
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde 'yüksek', makamın prestijini, önemini ve toplumdaki değerini anlatır; yani nitel anlamlıdır.
18:09:29
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde 'yüksek', binanın metreyle ölçülebilen boyunu anlatır, bu yüzden nicel anlamdadır.
18:09:31
AI Öğretmen
Bu konuda anladığın bir şey var mı ya da açıklamamı istediğin bir kısım var mı?