Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:08:38
💭 AI Öğretmen
Tabii, başlıyoruz
19:08:38
Görsel
19:08:42
AI Öğretmen
Beş duyu organımız; göz, kulak, burun, dil ve deriden oluşur.
19:08:43
AI Öğretmen
Bu organlarımızdan biri ya da birkaçıyla hissedilebilen varlıkları anlatan kelimelere somut anlamlı sözcükler denir.
19:08:46
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi kelimeleri görebilir, dokunabilir ya da hissedebiliriz; bu yüzden bunlar somut anlamlı sözcüklerdir.
19:08:48
AI Öğretmen
Eğer kelimeyle anlatılan varlık, durum ya da kavramı duyu organlarımızla algılayamıyorsak, bu tür sözcüklere soyut anlamlı denir.
19:08:51
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi kelimeler duyu organlarımızla algılanamaz, bu yüzden bunlar soyut anlamlıdır.
19:08:52
AI Öğretmen
Bir kelimenin anlamı, kullanıldığı cümleye göre soyut ya da somut olabilir.
19:08:55
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı kelimeler “-lık” eki alınca, soyut anlamlı hale geçebilir.
19:08:56
AI Öğretmen
Mesela, anne kelimesi dokunulabilen bir kişiyi anlatır ve somuttur, fakat annelik dediğimizde bu bir kavram haline gelir ve soyut olur.
19:08:59
AI Öğretmen
Aynı şekilde insan kelimesi somutken, insanlık dediğimizde soyutlaşır ve bir kavramı ifade eder.
19:09:00
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
19:09:41
Öğrenci
Anladım
19:09:44
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
19:09:44
Görsel
19:09:46
AI Öğretmen
Aynı türdeki bütün varlıkları ifade eden kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
19:09:47
AI Öğretmen
Sadece tek bir varlığı anlatan kelimelere ise özel anlamlı sözcükler denir.
19:09:48
AI Öğretmen
Yani, eğer bir kelime pek çok şeyi kapsıyorsa genel anlamlıdır, sadece bir şeyi anlatıyorsa özel anlamlıdır.
19:09:49
AI Öğretmen
Genelden özele doğru ilerlediğimizde, kapsadığı şeylerin sayısı azalır.
19:09:51
AI Öğretmen
Mesela: "Bitki" genel bir sözcüktür, "ağaç" ondan daha özeldir, "çam" daha da özeldir, "kızıl çam" ise çok özeldir.
19:09:52
AI Öğretmen
Bu sıralama, genelden özele doğru bir zincir gibi düşünülebilir: Bitki’den Kızıl Çam’a indikçe kapsanan varlık azalır.
19:09:56
AI Öğretmen
Sözcüklerin genel mi, özel mi olduğu bazen cümledeki yerine göre değişebilir.
19:09:58
AI Öğretmen
Örneğin, "Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde “mektup” tüm mektupları anlattığı için genel anlamlıdır.
19:10:00
AI Öğretmen
Ama "Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde sadece bir tane mektup kast edildiği için özel anlamlıdır.
19:10:01
AI Öğretmen
Anlattığım bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
19:10:43
Öğrenci
Anladım
19:10:45
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
19:10:45
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
19:11:43
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
19:11:43
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:11:47
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın!
19:11:49
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesindeki "ağaç" kelimesi, tek bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayarak genel bir gerçeği ifade ediyor.
19:11:51
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünse de kendi türlerinin tamamını temsil edebileceği "genel anlam" kullanımına güzel bir örnek.
19:11:52
AI Öğretmen
Mükemmel bir gözlem!
19:11:53
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
19:11:53
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:12:13
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:12:14
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
19:12:22
Görsel
19:12:24
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri anlatan kelimelerdir.
19:12:26
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise, ölçülemeyen, sayılamayan ya da bir şeyin nasıl olduğunu anlatan kelimelerdir.
19:12:27
AI Öğretmen
Bir sözcüğün nicel veya nitel olması, cümle içinde nasıl kullanıldığına bağlıdır.
19:12:29
AI Öğretmen
"Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde yakın kelimesi, evlerin arasındaki mesafe ölçülebildiği için nicel anlam taşır.
19:12:31
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise yakın kelimesi, arkadaşlığın derecesini anlattığı için nitel anlam taşır.
19:12:33
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesinde iyi kelimesi, insanın karakterini veya davranışlarını anlatır; ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.
19:12:34
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise iyi, miktar olarak paranın çokluğunu ifade eder, sayılabildiği için nicel anlamlıdır.
"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesinde derinlik ölçülebilen bir şey olduğu için, burada derin kelimesi nicel anlamlıdır.
19:12:41
AI Öğretmen
"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde yüksek, makamların ne kadar prestijli, önemli olduğunu anlatır, bu yüzden nitel anlamlıdır.
19:12:42
AI Öğretmen
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde yüksek, binanın boyunun ölçülebilir olduğunu gösterir ve bu yüzden nicel anlamlıdır.
19:12:43
AI Öğretmen
Anlattığım kısımları anladın mı?
19:13:44
Öğrenci
Anladım
19:13:46
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
19:13:49
AI Öğretmen
Bugünkü derste somut ve soyut anlamlı sözcükler, genel ve özel anlamlı sözcükler ile nicel ve nitel anlamlı sözcükler konularını ele aldık.
19:13:50
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin beş duyu organıyla algılanabilen varlıkları ifade ettiğini, soyut sözcüklerin ise algılanamayan kavramları anlattığını gördük.
19:13:52
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcüklerin türün tamamını kapsadığını, özel anlamlıların ise tek bir varlığı belirttiğini öğrendik.
19:13:53
AI Öğretmen
Ayrıca, nicel anlamlı sözcüklerin ölçülebilen veya sayılabilen özellikleri, nitel anlamlıların ise ölçülemeyen, sayılamayan özellikleri ifade ettiğini konuştuk.
19:13:54
AI Öğretmen
Bu konular hakkında herhangi bir sorunuz var mı? Yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım!