← Ana Rapor / NUR YEŞİL / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
12 December 2025, 18:59
Bitiş
12 December 2025, 19:14
Süre
15 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

18:59:38
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
18:59:43
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
18:59:43
Görsel
Görsel
18:59:45
AI Öğretmen
Bir sözcükten bütün ekler çıkarıldığında geriye kalan ve tek başına anlamı olan en küçük parçaya kök denir.
18:59:46
AI Öğretmen
Kök, bir kelimenin esas yani ana anlamını taşır.
18:59:47
AI Öğretmen
Türkçede kök, her zaman kelimenin başında yer alır, yani önce gelir.
18:59:48
AI Öğretmen
Gövde ise, köke eklenmiş yapım ekiyle oluşur ve çekim ekleri eklenmeden önceki halidir.
18:59:51
AI Öğretmen
Başka bir deyişle, kök en küçük anlamlı kısımken; gövde ise kök ile yapım eki birleştiğinde oluşan daha büyük bir bölümdür.
18:59:53
AI Öğretmen
Örneğin "zenginlikte" kelimesini ele alırsak, kök "zengin"dir.
18:59:54
AI Öğretmen
"Zenginlik" kısmı gövdedir çünkü köke yapım eki olan "-lik" gelmiştir.
18:59:55
AI Öğretmen
Son olarak "-te" ise çekim ekidir.
18:59:56
AI Öğretmen
Kök ve gövde kavramlarını anladın mı?
19:00:25
Öğrenci
Anladım
19:00:27
💭 AI Öğretmen
O halde devam edelim
19:00:28
❓ Soru medium
Bir kelimenin köküne yapım eki eklendiğinde oluşan gövdenin, kökün anlamını nasıl değiştirdiğini ve ona ne gibi yeni bir işlev kazandırdığını açıklayınız.
19:01:31
Öğrenci
Cevabım: Anlamı farklı bir kelime oluşur.
19:01:31
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:01:37
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü sadece "anlamı farklı bir kelime oluşur" demişsiniz. Oysa yapım eki eklenince kelimenin anlamı nasıl değiştiği ve kelimenin cümledeki işlevinin ne şekilde farklılaştığı da açıklanmalıdır.
19:01:39
AI Öğretmen
Bir kelimenin kökü, kelimenin anlamlı en küçük parçasıdır. Bu köke yapım eki eklendiğinde yeni bir kelime, yani gövde oluşur. Yapım eki, kökün anlamını genişletir veya değiştirir; örneğin "zengin" sıfatı "-lik" ekiyle "zenginlik" ismine dönüşür ve anlamda soyut bir kavram kazanır.
19:01:41
AI Öğretmen
Ayrıca, yapım eki kelimenin dilbilgisel işlevini de değiştirir. Sıfat olan "zengin", yapım ekiyle isim olur ve cümlede farklı bir görev üstlenir. Bu yüzden yapım eki kökün anlamını değiştirirken ona yeni bir işlev de kazandırır.
19:01:43
AI Öğretmen
Öğrenciler bazen sadece anlamın değiştiğini düşünür, ancak yapım eki kelimenin türünü ve kullanım amacını da değiştirdiği için bu iki yönü birlikte açıklamak önemlidir.
19:01:44
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, yapım ekinin kökün anlamını nasıl değiştirdiğini ve kelimeye nasıl yeni bir işlev kazandırdığını örneklerle açıklayan cevaptır; bu yüzden doğru cevap "zengin" ve "zenginlik" örneğiyle anlatılan açıklamadır.
19:01:45
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:03:10
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:03:12
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:03:19
Görsel
Görsel
19:03:21
AI Öğretmen
Bir sözcükten başka bir sözcük oluşturan veya sözcüğe yeni anlamlar ya da ilgiler katan harflere ya da harflerden oluşan gruplara ek adı verilir.
19:03:22
AI Öğretmen
Bir kelimeyi eklerine ayırmak için önce çekim eklerini sözcükten çıkarırız ve geriye gövde kalır.
19:03:24
AI Öğretmen
Daha sonra, gövdeden yapım ekini çıkarırsak kökü bulmuş oluruz.
19:03:26
AI Öğretmen
Gövde, kökün üzerine yapım eki gelerek oluşan yeni şekli demektir.
19:03:27
AI Öğretmen
Mesela, “zenginlik” kelimesinde kök “zengin”dir, gövde “zenginlik”tir ve buradaki yapım eki ise “-lik”tir.
19:03:29
AI Öğretmen
Bir başka örnek olarak, “çiçekçi” kelimesinde kök “çiçek”, gövde “çiçekçi”, yapım eki ise “-çi”dir.
19:03:30
AI Öğretmen
Ekler, kökün ya da gövdenin sonuna gelir ve bu sayede sözcüğe yeni anlamlar veya farklı görevler kazandırır.
19:03:31
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa bu konuda sormak istediğin bir şey var mı?
19:04:09
Öğrenci
Anladım
19:04:11
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:04:11
❓ Soru medium
Bir kelimenin "gövde"sinin, o kelimenin "kök"ünden türetilmiş yeni bir kelime olarak kabul edilmesinin temel nedeni nedir?
19:06:15
Öğrenci
Cevabım: Çünkü sözcüğe yeni anlam ve işlev katan yapım eki eklenmiştir.
19:06:15
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:06:21
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tam isabet!
19:06:23
AI Öğretmen
Bir kelimenin köküne yapım eki geldiğinde, o kelimenin anlamı ve bazen türü de değişir. İşte bu yüzden "gövde" dediğimiz yeni kelime ortaya çıkar.
19:06:25
AI Öğretmen
Yani, yapım ekleri sayesinde kelimeler yeni anlamlar kazanır ve dilimizdeki sözcük hazinesi zenginleşir. Çok güzel yakaladın!
19:06:25
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:06:42
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:06:43
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:06:48
Görsel
Görsel
19:06:51
AI Öğretmen
Bir kelimeye gelen her ek, o kelimenin yeni bir anlam kazanmasını sağlamaz.
19:06:54
AI Öğretmen
Yapım ekleri, kelimenin köküne eklenir ve kelimenin anlamını değiştirir, böylece yepyeni bir kelime oluşur.
19:06:55
AI Öğretmen
Bazı ekler ise, çekim eki olarak adlandırılır ve bunlar kelimenin anlamını değiştirmez.
19:06:57
AI Öğretmen
Çekim ekleri, kelimenin cümledeki görevini, zamanını veya halini göstererek sadece kullanımı değiştirir.
19:06:59
AI Öğretmen
Mesela, “bisiklet-e” kelimesindeki “-e” eki bir çekim ekidir ve kelimenin kök anlamını değiştirmez.
19:07:02
AI Öğretmen
Bu tür ekler, yeni kelime oluşturmaz, sadece kelimenin cümle içinde nasıl kullanılacağını düzenler.
19:07:02
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
19:07:28
Öğrenci
Anladım
19:07:31
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:07:31
❓ Soru medium
Sözcüklere eklenen her ekin neden yeni bir kelime türetmediğini, yapım ve çekim eklerinin dildeki farklı rollerini göz önünde bulundurarak analiz ediniz.
19:08:46
Öğrenci
Cevabım: Çünkü çekim ekleri sadece kelimeyi cümlenin anlamına göre değiştirir.
19:08:47
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:08:55
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değildi, çünkü sadece çekim eklerinin kelimeyi cümlenin anlamına göre değiştirdiğini belirtmişsiniz ama yapım ve çekim eklerinin farkını tam olarak açıklamamışsınız.
19:08:58
AI Öğretmen
Yapım ekleri, kelimenin anlamını değiştirir ve yeni bir kelime oluşturur; çekim ekleri ise kelimenin anlamını değiştirmez, sadece cümledeki görevini gösterir.
19:09:02
AI Öğretmen
Örneğin, "kitap" kelimesine "-lık" yapım eki eklendiğinde "kitaplık" yeni bir kelime olur, ama "kitap" kelimesine "-ta" çekim eki eklendiğinde anlam değişmez, sadece yer bildirir.
19:09:03
AI Öğretmen
Bu yüzden her ek yeni kelime türetmez; yapım ekleri yeni kelime üretirken, çekim ekleri sadece kelimenin cümledeki rolünü belirtir.
19:09:04
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, eklerin işlevlerine göre yapım ve çekim eklerinin farklı rollerini açıklamak olmalıdır.
19:09:05
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:09:48
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:09:50
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:09:59
🎥 Video
19:10:00
AI Öğretmen
Anlattığım çekim ve yapım ekleri konusu senin için açık oldu mu?
19:11:31
Öğrenci
Anladım
19:11:34
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
19:11:34
❓ Soru medium
Yapım eklerinin bir kelimeye eklenmesiyle meydana gelen anlamsal değişim, dilin kelime hazinesine ne gibi bir katkıda bulunur?
19:12:28
Öğrenci
Cevabım: Sözcük yapım eki sayesinde yepyeni bir anlam kazanır.
19:12:29
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
19:12:37
AI Öğretmen
Cevabınız tam olarak doğru değil, çünkü yapım eklerinin sadece kelimeye yeni anlam kazandırması değil, aynı zamanda tamamen yeni kelimeler türetmesi de önemli bir özelliktir.
19:12:41
AI Öğretmen
Yapım ekleri, eklendikleri kelimenin kök anlamını değiştirerek yeni kavramlar ve nesneler ifade eden kelimeler oluştururlar. Örneğin, "bakmak" fiiline "-ım" eki eklenince "bakım" kelimesi oluşur ve bu kelime soyut bir kavramı temsil eder.
19:12:44
AI Öğretmen
Bu süreç dilin kelime hazinesini zenginleştirir, çünkü yeni kelimeler türetilerek dil daha çeşitli ve sistemli bir hale gelir. Örneğin, "zengin" kelimesinden "zenginlik" kelimesinin türetilmesi gibi.
19:12:45
AI Öğretmen
Yanlış anlaşılma, yapım eklerinin sadece anlam değiştirdiği ve yeni kelime türetmediği düşüncesinden kaynaklanmış olabilir. Oysa yapım ekleri yeni kelimeler oluşturarak dilin gelişimine katkıda bulunur.
19:12:47
AI Öğretmen
Bu yüzden, yapım eklerinin dilin kelime hazinesine katkısı, yeni kelimeler türeterek kelime çeşitliliğini artırmak ve böylece dili zenginleştirmek şeklindedir.
19:12:48
AI Öğretmen
Bu nedenle, doğru cevap: Yapım ekleri, eklendikleri kelimenin kök anlamını değiştirerek tamamen yeni kelimeler türetir ve böylece dilin kelime hazinesini zenginleştirir.
19:12:48
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
19:13:47
Öğrenci
Olur, devam edelim
19:13:49
💭 AI Öğretmen
Güzel, ilerleyelim
19:14:00
AI Öğretmen
Bu derste sözcüğün en küçük anlamlı birimi olan kök, kökün üzerine yapım eki getirilerek oluşturulan gövde ve eklerin türleri olan yapım ve çekim ekleri üzerinde durduk. Yapım eklerinin kelimenin anlamını değiştirip yeni kelimeler türettiğini, çekim eklerinin ise kelimenin anlamını değiştirmeden cümledeki görevini belirlediğini örneklerle açıkladık. Anladığınız bir nokta var mı, sormak istediğiniz bir şey var mı?
19:14:36
Öğrenci
Anladım Hocam.
19:14:43
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi