← Ana Rapor / MEHMET ÇAĞAN KEMALOĞLU / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
01 November 2025, 08:56
Bitiş
01 November 2025, 09:07
Süre
11 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

08:56:47
Öğrenci
Evet
08:56:48
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
08:56:48
Görsel
Görsel
08:56:51
AI Öğretmen
Eş anlamlı ya da anlamdaş sözcükler, yazılışları ve okunuşları farklı olan ama aynı anlamı ya da kavramı anlatan kelimelerdir.
08:56:52
AI Öğretmen
Türkçede eş anlamlı olan kelime çiftlerinden genellikle bir tanesi Türkçe kökenliyken diğeri yabancı kökenlidir.
08:56:53
AI Öğretmen
Örneğin, “bellek” ve “hafıza” kelimeleri eş anlamlıdır; bellek Türkçe, hafıza ise yabancı kökenlidir.
08:56:56
AI Öğretmen
Başka örnekler de verecek olursak, “deprem” ve “zelzele”, “acele” ve “çabuk” ya da “ivedi”, “akıl” ve “us” kelimeleri de eş anlamlıdır.
08:56:57
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükler bir cümlede gereksiz yere beraber kullanılırsa anlatım bozukluğu olur.
08:56:59
AI Öğretmen
Örneğin, “Ayağı iyileşene dek istirahat edip dinlenmesi gerekiyormuş.” cümlesi yanlıştır, çünkü hem “istirahat etmek” hem de “dinlenmek” aynı anlama gelir.
08:57:00
AI Öğretmen
Ama eş ya da yakın anlamlı kelimelerle yapılan ikilemeler anlatımı daha güzel ve güçlü hale getirir ve anlatım bozukluğu oluşturmaz.
08:57:01
AI Öğretmen
Örnek olarak, “Eş dost herkesi burada görmek beni mutlu etti.” cümlesi doğrudur.
08:57:02
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
08:57:52
Öğrenci
Anladım
08:57:55
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru gelecek
08:57:55
❓ Soru medium
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının anlatımı pekiştiren bir ikileme oluşturmasıyla gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna yol açması arasındaki temel fark nedir? Açıklayınız.
08:58:48
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
08:58:49
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
08:58:52
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının hangi durumda anlamı güçlendirdiğini ve hangi durumda ise gereksiz olduğunu düşünürsek, bu ikisi arasındaki fark ne olabilir?
08:58:54
AI Öğretmen
Sence, bir cümlede iki eş anlamlı kelime kullanıldığında, bu kelimeler cümlenin anlamını genişletiyor mu yoksa tekrar mı ediyor?
08:58:54
AI Öğretmen
Anlatımı pekiştiren ikilemelerde kelimelerin anlamı nasıl bir şekilde etkilediğini düşünüyorsun?
09:02:04
Öğrenci
Cevabım: birinde ikileme yapılır örnrk olaraka akıllı uslu verilebilir amam sizinde dediğiniz gibi hastaymış istirat edip dinlenicekmiş kelimesinde anlatım bozuklupu vardır
09:02:05
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
09:02:10
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tam isabet!
09:02:12
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin kullanımında anlatım bozukluğu olup olmadığını belirleyen temel fark, kelimelerin bir araya geliş amacı ve anlama kattıkları değerdir.
09:02:14
AI Öğretmen
Senin de belirttiğin gibi, ikilemeler anlamı pekiştirirken, gereksiz sözcük kullanımı ise cümleyi duru olmaktan çıkarır ve anlatım bozukluğuna yol açar.
09:02:15
AI Öğretmen
Bu ayrımı çok güzel yakalamışsın, tebrik ederim!
09:02:16
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap, kelimelerin kullanım amacının ve anlama kattığı değerin farklı olmasıdır.
09:02:16
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
09:02:41
Öğrenci
Olur, devam edelim
09:02:42
💭 AI Öğretmen
Devam edelim şimdi
09:02:50
Görsel
Görsel
09:02:52
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler, anlamları tamamen aynı olmayan ama birbirlerine çok benzeyen, aralarında sadece küçük farklar bulunan kelimelerdir.
09:02:53
AI Öğretmen
Bu sözcükler benzer durumlarda kullanılabilir, ancak anlamlarında belirli derecede farklılık olabilir.
09:02:54
AI Öğretmen
Örneğin “dost” ve “ahbap” kelimeleri yakın anlamlıdır.
09:02:56
AI Öğretmen
“Dost”, çok güvenilir ve güçlü bir arkadaşı anlatırken; “ahbap” ise daha samimi bir tanıdığı anlatır.
09:02:57
AI Öğretmen
Bir başka örnek ise “beklemek” ve “durmak” kelimeleridir.
09:02:59
AI Öğretmen
“Beklemek”, bir şeyin olmasını istemek ve bu olay gerçekleşene kadar zaman geçirmek demektir.
09:03:01
AI Öğretmen
“Durmak” ise hareket etmeyi bırakmak, herhangi bir hareketi kesmek anlamına gelir.
09:03:04
AI Öğretmen
Bu örnekler sayesinde yakın anlamlı sözcüklerin birbirine benzediğini ama her kelimenin kendine özgü küçük bir anlam farkı taşıdığını görebiliriz.
09:03:05
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcüklerle ilgili bu kısmı anladın mı?
09:03:42
Öğrenci
Anladım
09:03:44
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
09:03:45
Görsel
Görsel
09:03:47
AI Öğretmen
Zıt anlamlı ya da karşıt anlamlı sözcükler, anlamları bakımından birbirinin tam tersi olan kelimelerdir.
09:03:49
AI Öğretmen
Örneğin, maddi ile manevi ya da çabuk ile yavaş gibi kelimeler birbirlerinin zıt anlamlısıdır.
09:03:52
AI Öğretmen
Ayrıca alt-üst, ağır-hafif, kısa-uzun, ölü-diri, ince-kaba, açık-kapalı, aç-tok, alçak-yüksek, ihtiyar-genç, iyi-kötü, bol-dar, sıcak-soğuk ve büyük-küçük de zıt anlamlı kelime çiftlerindendir.
09:03:53
AI Öğretmen
Olumsuzluk ile karşıt anlamlılık birbirine karıştırılmamalıdır.
09:03:55
AI Öğretmen
Mesela çekmek (bir şeyi kendine doğru almak) ve itmek (bir şeyi karşı tarafa doğru kuvvet uygulamak) zıt anlamlıdır; fakat çekmemek yalnızca eylemin yapılmadığını gösterir.
09:03:57
AI Öğretmen
Zıt anlamlı kelimeler konusunu anladın mı?
09:04:32
Öğrenci
Anladım
09:04:35
💭 AI Öğretmen
Şimdi sıradaki konuya geçiyoruz
09:04:36
Görsel
Görsel
09:04:38
AI Öğretmen
Eş sesli ya da diğer adıyla sesteş sözcükler, yazılışları ve okunuşları tamamen aynı olan fakat farklı anlamları karşılayan kelimelerdir.
09:04:39
AI Öğretmen
Sesteş sözcüklerin her biri kendi içinde temel bir anlama sahiptir, yani farklı kavramlar için kullanılırlar.
09:04:41
AI Öğretmen
Örneğin, "çay" kelimesi hem içecek olarak kullanılır hem de küçük dere yani bir coğrafi terimi ifade edebilir.
09:04:43
AI Öğretmen
"Bağ" kelimesi ise hem üzüm yetiştirilen bir yer için hem de iki şeyi birbirine iliştiren, bağlayan anlamında kullanılır.
09:04:45
AI Öğretmen
"Dolu" hem bir yağış çeşidini anlatır hem de "tamamen dolmuş, içi tam olan" anlamını taşır.
09:04:47
AI Öğretmen
Bir kelimenin tamamen farklı temel anlamları varsa ve bunlar arasında hiçbir anlam ilişkisi bulunmuyorsa, bu kelimeler sesteşlik özelliği taşır.
09:04:49
AI Öğretmen
Düzeltme işareti (^) ile yazılan kelimeler sesteş değildir; çünkü harfleri ve yazılışları tam olarak aynı değildir.
09:04:51
AI Öğretmen
Örneğin, "hala" (baba veya anne kız kardeşi) ile "hâlâ" (şimdiye kadar, henüz) veya "alem" (bayrak) ile "âlem" (evren, dünya) arasında sesteşlik yoktur.
09:04:54
AI Öğretmen
Okunuşları birbirine yakın olsa bile, yazılışları farklı olan kelimeler sesteş sayılmaz; örnek olarak, "ad" (isim) ile "at" (hayvan) kelimeleri arasında sesteşlik ilişkisi bulunmaz.
09:04:55
AI Öğretmen
Çok anlamlılık ile sesteşlik arasındaki fark da önemlidir; çok anlamlılıkta kelimenin temel anlamı ile yakın ilişkili yan veya mecaz anlamlar bulunur, sesteşlikte ise tamamen farklı anlamlar vardır.
09:04:56
AI Öğretmen
Aynı kökten türeyen, ama zamir, isim veya fiil olarak kullanılan "ortak köklü" kelimeler sesteş değildir, çünkü anlam ilişkisi devam eder.
09:04:59
AI Öğretmen
Örneğin, "boyayla" (duvarı boyamak için kullanılan madde, isim) ve "boyadı" (duvarı boyamak eylemi, fiil) kelimeleri aynı kökten gelmiştir ve sesteş değildir.
09:05:00
AI Öğretmen
Sesteş sözcükler konusunu anladın mı yoksa açıklamamı istediğin bir kısım var mı?
09:06:37
Öğrenci
zamir nedemekti hatırlayamadım
09:06:39
💭 AI Öğretmen
Hemen bakıyorum
09:06:41
AI Öğretmen
Zamir, cümlede isimlerin yerine kullanılan kelimelerdir.
09:06:44
AI Öğretmen
Örneğin, "o", "bu", "ben", "sen", "biz" gibi sözcükler zamirdir.
09:06:45
AI Öğretmen
Zamirler, cümlede tekrar eden isimlerin yerine geçerek anlatımı kolaylaştırır.
09:06:46
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için yeterli oldu mu?
09:06:56
Öğrenci
Anladım
09:06:59
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
09:07:03
AI Öğretmen
Bu derste eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli (sesteş) sözcükler konularını işledik. Her birinin ne anlama geldiğini, örneklerini ve kullanım farklarını öğrendik. Anlatım bozukluğu ile ikileme arasındaki farklara da değindik. Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
09:07:28
Öğrenci
yok
09:07:31
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!

Voltran Okul Analiz Sistemi