AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
18 February 2026, 18:16
Bitiş
Devam ediyor
Süre
28 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

19:48:09
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
19:48:12
AI Öğretmen
Hadi başlayalım! Bu bölümde **sıfat-fiil** konusunu ele alacağız.
19:48:14
AI Öğretmen
Şöyle düşün: Türkçede bazı kelimeler hem fiil gibi bir anlam taşır, hem de bir ismi niteler. Yani hem "iş, hareket" anlamı vardır içinde, hem de "nasıl?" sorusuna cevap verir.
19:48:16
AI Öğretmen
Mesela "koşan çocuk" derken, "koşan" kelimesi bir fiilden geliyor ama burada "çocuğu" nitelemiş, yani sıfat gibi davranmış. İşte buna **sıfat-fiil** diyoruz.
19:48:17
AI Öğretmen
Anlattıklarım senin için anlaşılır oldu mu?
19:48:41
Öğrenci
Evet, gayet net!
19:48:44
AI Öğretmen
Harika! O zaman sıfat-fiil eklerini de görelim, çünkü hangi eklerle yapıldığını bilmek çok işe yarayacak.
19:48:46
AI Öğretmen
Sıfat-fiil ekleri şunlar: **-an, -ası, -mez, -ar, -dık, -ecek, -mış**. Hepsini örneklerle birlikte göreceğiz, çok daha net oturacak kafanda.
19:48:47
AI Öğretmen
Sana şimdi bir pratik sorusu gelecek, hazır ol!
19:48:48
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil kullanılmamıştır?
19:49:28
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
19:49:28
AI Öğretmen
Kontrol ediyorum.
19:49:33
AI Öğretmen
Yaklaşımın mantıklı ama doğru cevap **D şıkkı**. "satacak" kelimesi burada cümlenin **yüklemi**, yani bir ismi nitelemiyor; gelecek zaman bildiriyor. Sıfat-fiil olabilmesi için bir ismi niteler durumda olması gerekir.
19:49:34
AI Öğretmen
B şıkkındaki "gelecek" ise "gelecek **günler**" şeklinde "günler" ismini nitelediği için sıfat-fiil. İnce bir fark ama kritik!
19:49:35
AI Öğretmen
Anladın mı?
18:45:44
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
18:45:44
AI Öğretmen
Tamam, bu sorudaydık
18:45:45
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil kullanılmamıştır?
18:46:20
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
18:46:20
AI Öğretmen
Bir bakalım.
18:46:23
AI Öğretmen
Doğru, tebrikler! "satacak" kelimesi cümlenin yüklemi olduğu için sıfat-fiil değil, devam edelim.
18:46:24
Görsel
Görsel
18:46:27
AI Öğretmen
Soruyu doğru bildin, aferin! Şimdi sıfat-fiil eklerini daha kolay aklında tutmak için sana güzel bir hafıza yöntemi var.
18:46:29
AI Öğretmen
**"Anası mezar dikecekmiş"** cümlesindeki harflere bak: **-an, -ası, -mez, -ar, -dık, -ecek, -mış.** Bütün sıfat-fiil ekleri bu cümlenin içinde gizli!
18:46:30
AI Öğretmen
Bu kısımla ilgili aklına takılan bir şey var mı?
18:46:54
Öğrenci
Her şey net!
18:46:57
AI Öğretmen
Süper! O zaman bir sonraki konuya geçelim.
18:47:00
AI Öğretmen
Şimdi çok önemli bir konuya geçiyoruz: **sıfat-fiil olmayan sıfatlar.**
18:47:03
AI Öğretmen
Şöyle düşün: Her sıfat-fiil bir sıfattır, ama her sıfat bir sıfat-fiil değildir. Mesela "çalışkan öğrenci" derken "çalışkan" sıfat görevi görüyor, ama sıfat-fiil değil. Çünkü sıfat-fiil eklerinden birini almıyor ve olumsuzunu yapamıyoruz, "çalışkanmayan" diyemeyiz.
18:47:04
AI Öğretmen
Ama "toplantıya katılmayan üyeler" derken "katılmayan" hem "-an" ekini almış, hem de "üyeler"i nitelemiş. İşte bu bir sıfat-fiil.
18:47:06
AI Öğretmen
Bu kısımla ilgili aklına takılan bir şey var mı?
18:47:13
Öğrenci
Her şey net!
18:47:17
AI Öğretmen
Harika! Şimdi sana küçük bir pratik sorusu geliyor, bakalım bu konuyu ne kadar kavradın.
18:47:17
❓ Soru basic
Fiil kök veya gövdelerine -an /-en, -ası /-esi, -maz /-mez gibi belirli eklerin getirilmesiyle sıfat-fiil oluşturulur. Sıfat-fiiller tıpkı sıfatlar gibi isimleri niteleme görevi üstlenir. Bu açıklamaya göre, Büyük bir bahçe... Ortasında köşk biçiminde yapılmış(I) bir ev... Sağ köşesinde her zaman oturduğumuz(II) beyaz perdeli oda... Sabahları annem beni bir bebek gibi pencerenin kenarına oturtur, dersimi tekrarlatır, sütümü içirirdi. Bu pencereden görünen(III) avlunun öbür yanındaki büyük toprak rengi yapının camsız, kapaksız(IV) tek bir penceresi vardı. metninde numaralanmış sözcüklerden hangisi sıfat-fiil değildir?
18:50:39
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
18:50:39
AI Öğretmen
Bir bakalım.
18:50:44
AI Öğretmen
Yakın ama doğru cevap **D şıkkı**, yani "kapaksız". Çünkü "kapak" bir isim kökü, "-sız" ise yapım eki. Sıfat-fiil olabilmesi için fiil kökünden türemesi gerekiyor, ama bu kelime isimden türemiş.
18:50:45
AI Öğretmen
"görünen" ise "gör-" fiil kökünden "-en" ekiyle türediği için sıfat-fiil. Anladın mı?
19:01:01
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:01:01
AI Öğretmen
Tamam, şimdi en son bu soruya bakıyorduk
19:01:02
❓ Soru basic
Fiil kök veya gövdelerine -an /-en, -ası /-esi, -maz /-mez gibi belirli eklerin getirilmesiyle sıfat-fiil oluşturulur. Sıfat-fiiller tıpkı sıfatlar gibi isimleri niteleme görevi üstlenir. Bu açıklamaya göre, Büyük bir bahçe... Ortasında köşk biçiminde yapılmış(I) bir ev... Sağ köşesinde her zaman oturduğumuz(II) beyaz perdeli oda... Sabahları annem beni bir bebek gibi pencerenin kenarına oturtur, dersimi tekrarlatır, sütümü içirirdi. Bu pencereden görünen(III) avlunun öbür yanındaki büyük toprak rengi yapının camsız, kapaksız(IV) tek bir penceresi vardı. metninde numaralanmış sözcüklerden hangisi sıfat-fiil değildir?
19:01:51
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
19:01:51
AI Öğretmen
Bir bakalım.
19:01:55
AI Öğretmen
Doğru cevap **D şıkkı** yani "kapaksız". "Kapak" bir isim kökü, "-sız" ise yapım eki, yani fiilden türemediği için sıfat-fiil olamaz.
19:01:56
AI Öğretmen
Diğer üçü ise fiil kökünden türemiş, bu yüzden sıfat-fiil. Anladın mı?
19:06:05
Öğrenci
Evet, kaldığımız yerden devam edelim hocam!
19:06:05
AI Öğretmen
Tamam, bu sorudaydık
19:06:06
❓ Soru basic
Fiil kök veya gövdelerine -an /-en, -ası /-esi, -maz /-mez gibi belirli eklerin getirilmesiyle sıfat-fiil oluşturulur. Sıfat-fiiller tıpkı sıfatlar gibi isimleri niteleme görevi üstlenir. Bu açıklamaya göre, Büyük bir bahçe... Ortasında köşk biçiminde yapılmış(I) bir ev... Sağ köşesinde her zaman oturduğumuz(II) beyaz perdeli oda... Sabahları annem beni bir bebek gibi pencerenin kenarına oturtur, dersimi tekrarlatır, sütümü içirirdi. Bu pencereden görünen(III) avlunun öbür yanındaki büyük toprak rengi yapının camsız, kapaksız(IV) tek bir penceresi vardı. metninde numaralanmış sözcüklerden hangisi sıfat-fiil değildir?
19:06:13
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
19:06:14
AI Öğretmen
Bir bakalım.
19:06:17
AI Öğretmen
Doğru, aferin! "kapaksız" isim kökünden türediği için sıfat-fiil değil, tam olarak kavramışsın.
19:06:18
Görsel
Görsel
19:06:21
AI Öğretmen
Soruyu bu sefer doğru bildin, aferin! Şimdi yeni bir konuya geçiyoruz.
19:06:23
AI Öğretmen
Sıfat-fiil ekleri ile kip ekleri bazen aynı görünür, ama görevleri farklıdır. Mesela "koşar adımlarla geldi" derken "koşar" bir ismi niteliyor, sıfat-fiil. Ama "o çok hızlı koşar" derken "koşar" cümlenin yüklemi, yani kip eki almış fiil.
19:06:25
AI Öğretmen
Yani aynı eke bakarak karar veremezsin, kelimenin cümlede ne iş yaptığına bakman gerekiyor.
19:06:26
AI Öğretmen
Anlattıklarım senin için anlaşılır oldu mu?
19:06:54
Öğrenci
Evet, çok açık oldu!
19:06:58
AI Öğretmen
Güzel! Peki şimdi nasıl ayırt edebiliriz bunu kolayca?
19:06:59
AI Öğretmen
Şu basit soruyu sor: **Kelime bir ismi niteler mi?** Niteliyorsa sıfat-fiil, cümlenin yüklemiyse kip eki almış fiil.
19:07:01
AI Öğretmen
Şimdi sana bir pratik sorusu geliyor, bakalım!
19:07:01
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-acak/-ecek” eki alan sözcük, çekimli fiil görevinde kullanılmıştır?
19:08:24
Öğrenci
Cevabım B Şıkkıdır.
19:08:25
AI Öğretmen
Hemen bakıyorum.
19:08:29
AI Öğretmen
Doğru, aferin! "gelecek" burada cümlenin yüklemi, yani çekimli fiil. Diğer şıklarda ise hep bir ismi nitelemiş, yani sıfat-fiil görevinde.
19:08:30
Görsel
Görsel
19:08:33
AI Öğretmen
Soruyu doğru bildin, aferin! Şimdi yeni bir konuya geçiyoruz: **adlaşmış sıfat-fiil.**
19:08:35
AI Öğretmen
Şöyle düşün: Bazen sıfat-fiil, yanındaki ismi "yutar" ve onun yerine geçer. Mesela "geç gelen öğrenciler" derken "öğrenciler" ismi düşer ve "geç gelenler" olur. Artık "gelenler" hem sıfat-fiil ekini taşıyor hem de isim gibi davranıyor.
19:08:37
AI Öğretmen
Buraya kadar her şey net mi?
19:09:03
Öğrenci
Evet, gayet net!
19:09:07
AI Öğretmen
Harika! O zaman şunu da ekleyelim: adlaşmış sıfat-fiiller cümlede isim gibi özne, nesne gibi görevler üstlenir.
19:09:08
AI Öğretmen
Mesela "Geç gelenler içeri giremez" derken "geç gelenler" cümlenin öznesi, yani tam bir isim gibi davranıyor.
19:09:09
AI Öğretmen
Şimdi sana bir pratik sorusu geliyor, hazır ol!
19:09:10
❓ Soru basic
Sıfat-fiil ekini alan sözcükten sonraki isim düşerse sıfat-fiil ismin yerine kullanılır. Buna adlaşmış sıfat-fiil denir. Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde adlaşmış sıfat-fiil kullanılmamıştır?
19:11:17
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
19:11:17
AI Öğretmen
Hemen bakıyorum.
19:11:20
AI Öğretmen
Yaklaşımın mantıklı ama doğru cevap **B şıkkı**.
19:11:22
AI Öğretmen
"söylenmeyen" kelimesi yanındaki "dizeler" ismini nitelemiş, yani isim düşmemiş. Bu yüzden adlaşmış değil, sıradan bir sıfat-fiil. Diğer şıklarda ise "anlayan kişi", "giden kişi" gibi isimler düşmüş ve sıfat-fiil onların yerine geçmiş.
19:11:23
AI Öğretmen
Anladın mı?