Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
18:39:07
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyoruz
18:39:07
Görsel
18:39:11
AI Öğretmen
Eş sesli (sesteş) sözcükler, yazılışı ve okunuşu aynı olan ama anlamı birbirinden farklı olan kelimelerdir.
18:39:12
AI Öğretmen
Bu tür sözcüklerin harflerinde ya da seslerinde hiçbir değişiklik olmaz, yani aynı şekilde yazılır ve okunurlar.
18:39:14
AI Öğretmen
Fakat bu kelimelerin hangi anlamda kullanıldığını anlamak için cümle ya da metindeki diğer kelimelere bakmamız gerekir.
18:39:15
AI Öğretmen
Yani eş sesli bir sözcüğü tek başına görürsek anlamı belirsiz olabilir, ama bir cümle içinde kullanılırsa neyden bahsedildiğini anlarız.
18:39:17
AI Öğretmen
Türkçede çok sayıda eş sesli kelime vardır ve bu kelimeler hem gündelik konuşmalarda hem de edebî yazılarda sıkça kullanılmaktadır.
18:39:18
AI Öğretmen
Eş sesli kelimelerin doğru anlaşılması için cümlenin ya da paragrafın tamamı dikkate alınmalıdır.
18:39:19
AI Öğretmen
Eş sesli sözcüklerle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
18:39:59
Öğrenci
Anladım
18:40:02
💭 AI Öğretmen
Güzel, şimdi pekiştirelim
18:40:02
❓ Soru basic
Aşağıdaki seçeneklerin hangisindeki kelimelerin tamamı eş sesli sözcüklerdir?
18:42:00
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
18:42:01
💭 AI Öğretmen
Bir ipucu düşünelim
18:42:05
AI Öğretmen
Bir kelimenin eş sesli olup olmadığını anlamak için, o kelimenin farklı anlamlara sahip olup olmadığını nasıl kontrol edebiliriz?
18:42:08
AI Öğretmen
Örneğin, "çay" kelimesini düşünelim; bu kelimenin farklı anlamları neler olabilir?
18:42:09
AI Öğretmen
Bu farklı anlamları bulduğumuzda, kelimenin eş sesli olduğunu söyleyebilir miyiz?
18:42:26
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
18:42:27
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:42:31
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
18:42:33
AI Öğretmen
"Ben," "çay," "devir" ve "kap" kelimelerinin her birinin birden fazla, birbiriyle ilgisiz anlamı var.
18:42:34
AI Öğretmen
Eş sesli (sesteş) kelimeler, yazılışları ve okunuşları aynı olsa da anlamları tamamen farklı olan sözcüklerdir. Bu konuyu çok iyi kavramışsın!
18:42:36
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.
18:42:36
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:42:56
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:42:58
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:43:06
Görsel
18:43:09
AI Öğretmen
Eş sesli (sesteş) sözcükler, yazılışları ve okunuşları aynı olan fakat anlamları birbirinden tamamen farklı olan kelimelerdir.
18:43:10
AI Öğretmen
Bu sözcükler hem ses bakımından hem de biçim açısından aynıdır.
18:43:11
AI Öğretmen
Fakat cümlede kullanıldıklarında, yüklenilen anlamları birbirinden bağımsızdır ve farklı kavramları karşılayabilirler.
18:43:14
AI Öğretmen
“Öğretmenime topladığım kır çiçeklerinden bir demet yaptım.” cümlesinde “kır” kelimesi, şehir dışındaki boş ve geniş alanlar anlamındadır.
18:43:16
AI Öğretmen
“Metin Bey, kır saçlarıyla sevimli bir memurdu.” cümlesinde ise “kır” kelimesi, beyaz ve az miktarda siyah karışmış bir saç rengi anlamında kullanılmıştır.
18:43:18
AI Öğretmen
Her iki örnekte de “kır” sözcüğünün yazılışı ve okunuşu aynıdır, ama cümlelerde bambaşka anlamlara gelir.
18:43:20
AI Öğretmen
Bu nedenle bu tür kelimelere eş sesli sözcükler denir ve bu iki cümlede yer alan “kır” kelimesi eş sesli sözcüğe örnektir.
18:43:20
AI Öğretmen
Eş sesli sözcükler konusunu anladın mı?
18:44:05
Öğrenci
Anladım
18:44:08
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
18:44:09
❓ Soru basic
- Üzerinde çok eski boz bir etek vardı.
- Salla göle açıldık ve balık tutmaya çalıştık.
- Ağacın dalları çok uzamaya başlamıştı.
- Bu sabah ilaçlarımın hepsini yuttum.
Aşağıda verilen sözcüklerden hangisi yukarıdaki cümlelerdeki eş sesli sözcüklerden biri değildir?
18:44:56
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
18:44:57
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
18:45:01
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
18:45:02
AI Öğretmen
"Yut" kelimesi, cümledeki anlamı dışında aynı yazılışa sahip başka bir anlama gelmediği için eş sesli değildir.
18:45:03
AI Öğretmen
Eş sesli kelimelerin yazılışları aynı olsa da anlamlarının tamamen farklı olduğunu hatırlamak, bu tür soruları çözerken sana çok yardımcı olacaktır.
18:45:04
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
18:45:04
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
18:45:27
Öğrenci
Olur, devam edelim
18:45:30
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
18:45:38
Görsel
18:45:42
AI Öğretmen
Düzeltme işareti yani şapka (^) kullanılan kelimeler, yazılışları ve okunmaları çok benzer olsa da sesteş, yani eş sesli sözcük olarak kabul edilmezler.
18:45:43
AI Öğretmen
Çünkü düzeltme işareti, kelimenin okunuşunu ve anlamını değiştirir ve bu sayede kelimeler birbirinden ayrılır.
18:45:45
AI Öğretmen
Mesela “adet” ve “âdet”, “alem” ve “âlem”, “kar” ve “kâr”, “hala” ve “hâlâ” kelimeleri yazılış açısından birbirine çok benzer.
18:45:47
AI Öğretmen
Fakat aralarındaki düzeltme işareti, bu kelimelerin anlamlarını tamamen değiştirir.
18:45:49
AI Öğretmen
Bu yüzden düzeltme işareti olan kelimeler sesteş olarak değerlendirilmez.
18:45:49
AI Öğretmen
Bir sözcüğün gerçek anlamı ile mecaz anlamı arasında da sesteşlik ilişkisi kurulamaz.
18:45:50
AI Öğretmen
Bir kelimenin sesteş olabilmesi için hem yazılışlarının hem okunuşlarının aynı olması ve anlamları arasında hiçbir bağlantı olmaması gerekir.
18:45:52
AI Öğretmen
Gerçek ve mecaz anlam arasında ise bir ilişki vardır; çünkü mecaz anlam, gerçek anlamdan gelişerek ortaya çıkar.
18:45:53
AI Öğretmen
Örneğin “Kelebek küçük kanatlarıyla uçtu.” cümlesindeki “uçmak” fiili, bir canlının havada hareket etmesini anlatır ve bu gerçek anlamdır.
18:45:55
AI Öğretmen
“Soruyu doğru yanıtlayınca havalara uçtu.” cümlesindeki “uçmak” fiili ise bir insanın çok sevinip heyecanlanmasını anlatır; yani bu kullanım mecaz anlamdadır.
18:45:56
AI Öğretmen
İkinci cümledeki mecaz anlam, birinci cümledeki gerçek anlamdan türediği için bu iki “uçmak” kelimesi sesteş değildir.
18:45:58
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
18:47:05
Öğrenci
Anladım
18:47:07
💭 AI Öğretmen
Hadi devam edelim
18:47:13
AI Öğretmen
Bu derste eş sesli sözcüklerin ne olduğu, yazılış ve okunuşlarının aynı olmasına rağmen anlamlarının farklı olduğu konusunu işledik. Ayrıca düzeltme işareti kullanılan kelimelerin eş sesli sayılmadığını ve gerçek anlam ile mecaz anlam arasındaki farkları öğrendik. Anlamları bağlama göre belirlenen bu sözcüklerle ilgili sorularınız var mı?