AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
27 January 2026, 11:35
Bitiş
Devam ediyor
Süre
33 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

11:35:41
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
11:35:43
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
11:35:45
AI Öğretmen
Bir dildeki sözcüklerin nasıl yazılacağını belirleyen kurallara yazım kuralları denir.
11:35:46
AI Öğretmen
Yani harflerin büyük mü küçük mü olacağı, kelimelerin nasıl yazılacağı bu kurallarla düzenlenir.
11:35:47
AI Öğretmen
Cümlelerde ve şiirlerdeki dizelerde ilk sözcük her zaman büyük harfle başlar.
11:35:49
AI Öğretmen
Örneğin: "Her sabah dişlerimi fırçalarım." cümlesinde ilk kelime olan "Her" büyük harfle yazılmıştır.
11:35:51
AI Öğretmen
Şiir dizelerinde de aynı kural geçerlidir: "Ne hoştur kırlarda yazın uyumak / Bulutlar ufukta beyaz bir yumak." dizelerinde her dize büyük harfle başlar.
11:35:52
AI Öğretmen
Kişi adları ve soyadları büyük harfle yazılır, yani insanların isimleri ve soyadlarının ilk harfleri büyük olur.
11:35:53
AI Öğretmen
Ayrıca bu ad ve soyadlardan önce ya da sonra gelen unvan, saygı sözleri, rütbe adları ve lakaplar da büyük harfle yazılır.
11:35:55
AI Öğretmen
Örneğin: "Mehmet Akif Ersoy", "Halide Edip Adıvar", "Mine Hanım", "Orhan Bey", "Hamdi Efendi" ifadelerinde hem isimler hem de "Hanım", "Bey", "Efendi" gibi unvanlar büyük harfle başlamıştır.
11:35:56
AI Öğretmen
Mektuplarda ve resmî yazışmalarda kullanılan hitap sözleri de büyük harfle başlar.
11:35:58
AI Öğretmen
Örneğin: "Değerli Dostum", "Sevgili Annem" gibi hitaplarda her kelimenin ilk harfi büyük yazılır.
11:35:59
AI Öğretmen
Hayvanlara verilen özel adlar da insan isimleri gibi değerlendirilir ve büyük harfle başlar.
11:36:01
AI Öğretmen
Örneğin: "Anneannemin tavuğu Nazlı her gün yumurtlar." cümlesinde tavuk için kullanılan "Nazlı" özel ad olduğu için büyük yazılmıştır.
11:36:02
AI Öğretmen
Millet adlarının ilk harfi büyük yazılır, çünkü bunlar özel addır.
11:36:03
AI Öğretmen
Örneğin: "Türk", "Alman" kelimeleri millet isimleri oldukları için büyük harfle başlar.
11:36:04
AI Öğretmen
Boy, oymak adları da aynı şekilde büyük harfle yazılır.
11:36:05
AI Öğretmen
Buna örnek olarak "Oğuz", "Akkeçili" adları verilebilir ve bu kelimelerin baş harfleri büyük yazılır.
11:36:06
AI Öğretmen
Dil ve lehçe adlarının da ilk harfi büyük yazılır.
11:36:08
AI Öğretmen
Örneğin: "Türkçe", "İngilizce" kelimelerinde olduğu gibi bu dil adları büyük harfle başlar.
11:36:08
AI Öğretmen
Devlet adlarının her kelimesinin ilk harfi büyük yazılır.
11:36:10
AI Öğretmen
Örneğin: "Türkiye Cumhuriyeti", "Amerika Birleşik Devletleri" adlarında geçen her kelime büyük harfle başlar.
11:36:11
AI Öğretmen
Din ve mezhep adları da büyük harfle yazılır.
11:36:12
AI Öğretmen
Bunların mensuplarını bildiren kelimeler de büyük harfle başlar; yani o dine inanan kişileri anlatan sözler de büyük yazılır.
11:36:13
AI Öğretmen
Örneğin: "İslam", "Müslümanlık", "Hristiyan" kelimelerinin baş harfleri bu yüzden büyük yazılır.
11:36:14
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı yoksa açıklamamda anlamadığın bir kısım var mı?
11:38:28
Öğrenci
Unvan ve saygı sözleri her zaman büyük harfle mi başlar?
11:38:31
💭 AI Öğretmen
Güzel bir ayrıntı
11:38:33
AI Öğretmen
Unvan ve saygı sözleri, kişi adlarının önünde veya arkasında yer aldığında büyük harfle başlar.
11:38:35
AI Öğretmen
Örneğin, "Mine Hanım", "Orhan Bey" ve "Hamdi Efendi" gibi ifadelerde "Hanım", "Bey", "Efendi" kelimeleri büyük harfle yazılır.
11:38:36
AI Öğretmen
Ancak unvan veya saygı sözü tek başına kullanıldığında genellikle küçük harfle yazılır.
11:38:38
AI Öğretmen
Örneğin, "hanım" veya "bey" kelimeleri cümlede genel anlamda kullanılıyorsa küçük harfle yazılır.
11:38:39
AI Öğretmen
Bu kuralları anladın mı, yoksa daha fazla örnekle açıklamamı ister misin?
11:39:08
Öğrenci
Anladım
11:39:11
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
11:39:11
❓ Soru medium
Metinde bahsedilen büyük harf kullanım kurallarını, kullanım amaçlarına göre hangi ana başlıklar altında toplayabiliriz? Oluşturduğunuz her bir başlık için metinden bir örnek veriniz.
11:39:43
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
11:39:44
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım şimdi
11:39:47
AI Öğretmen
Metinde büyük harf kullanımını hangi tür kelimeler veya ifadeler için yapıldığını düşünürsek, bunları nasıl gruplandırabiliriz?
11:39:48
AI Öğretmen
Örneğin, kişi adları, millet isimleri veya cümle başları gibi farklı kullanım amaçları var; bu farklılıklar bize nasıl bir ana başlık oluşturabilir?
11:39:49
AI Öğretmen
Büyük harf kullanımının amacı metinde neyi vurgulamak veya belirtmek olabilir, buna göre başlıkları nasıl ayırabiliriz?
11:46:28
Öğrenci
Cevabım: Hanım Bey tarzı sözcükler:Sevim Hanım bu gün markete gitti,Hristianlık ve müslümanlık tarzı diini sözcükler:Bizler Türkiye olarak çoğunlukla Müslüman bir ülkeyiz,özel isimler:Aslı,Ayşeyi gördün mü?Onu bulamıyorum,cümle başları:Bu gün pazara gittim.
11:46:29
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:46:36
AI Öğretmen
Verdiğin cevap tam değil; örneklerin çoğu doğru olsa da, istenen ana başlıkları netçe ayırmamışsın.
11:46:38
AI Öğretmen
Doğru cevapta kurallar iki ana başlıkta toplanıyor: “Özel Adların Yazımı” ve “Metin Düzeni ve Hitapların Yazımı”.
11:46:41
AI Öğretmen
“Hanım, Bey, Müslümanlık, Aslı” gibi örneklerin aslında “Özel Adların Yazımı” başlığının altına; “Bu gün pazara gittim.” ise “Cümle veya dize başında büyük harf” kuralına, yani “Metin Düzeni” başlığı altına giriyor.
11:46:42
AI Öğretmen
Büyük olasılıkla sen kural gruplarını adlandırmak yerine tek tek örnekler vererek soruyu cevapladın; soru ise özellikle “kullanım amaçlarına göre ana başlıklar”ı istemekteydi.
11:46:46
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap: “1) Özel Adların Yazımı (Mehmet Akif Ersoy, Mine Hanım, Türk, İslam, Nazlı vb.), 2) Metin Düzeni ve Hitapların Yazımı (Her sabah dişlerimi fırçalarım., Değerli Dostum, Sevgili Annem vb.)” biçimindedir.
11:46:46
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:47:36
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:47:38
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
11:47:49
AI Öğretmen
Gezegen ve yıldız adları özel addır.
11:47:51
AI Öğretmen
Dünya, Güneş, Mars, Ay gibi gök cisimlerinin adları her zaman büyük harfle başlar.
11:47:52
AI Öğretmen
Ancak bu kelimeler gezegen ya da gök cismi adı dışındaki anlamlarında kullanıldığında cins ad olur ve küçük harfle yazılır.
11:47:53
AI Öğretmen
Buna “Çocukların yüzleri güneşten yanmıştı.” cümlesi örnek verilebilir.
11:47:55
AI Öğretmen
Yer adları da, kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt gibi adlar, özel isimdir.
11:47:56
AI Öğretmen
Asya, İç Anadolu, Konya, Maltepe örneklerinde olduğu gibi bu yer adları büyük harfle başlar.
11:47:59
AI Öğretmen
Yer adlarında geçen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler de büyük harfle yazılır.
11:48:00
AI Öğretmen
Buna Erciyes Dağı, Van Gölü, Çanakkale Boğazı, Ege Denizi, Fırat Nehri örnek olarak verilebilir.
11:48:02
AI Öğretmen
Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen bu kelimeler de büyük harfle başlar.
11:48:03
AI Öğretmen
Yunus Emre Mahallesi, Durusu Caddesi, Çınar Sokağı bu kurala örnektir.
11:48:04
AI Öğretmen
Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt gibi yapı adlarını oluşturan bütün kelimelerin ilk harfi büyük yazılır.
11:48:05
AI Öğretmen
Dolmabahçe Sarayı, Ankara Kalesi, İpek Han, Bilge Kağan Anıtı bu kurala uygun yazılmış örneklerdir.
11:48:06
AI Öğretmen
Bu kısım senin için anlaşılır oldu mu?
11:49:01
Öğrenci
Anladım
11:49:04
💭 AI Öğretmen
Hmm
11:49:04
❓ Soru medium
‘Van Gölü’ ve ‘Dolmabahçe Sarayı’ tamlamalarındaki her kelimenin büyük harfle başlamasının altında yatan yazım kurallarını, metinden yola çıkarak karşılaştırmalı olarak açıklayınız.
11:52:10
Öğrenci
Cevabım: göl deniz veya saray bulvar gibi sözcükler eğer ki önünde orayı diğerlerinden ayıran özel bir isim var ise büyük harf ile yazılırlar,fakat eğer ki önünde onu diğerlerinden ayıran özel bir isim yok ise küçük harf ile yazılırlar.
11:52:10
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:52:19
AI Öğretmen
Cevabın ne yazık ki tam doğru değil; çünkü iki tamlamanın de büyük harfle yazılmasının nedeni aynı kural değil.
11:52:23
AI Öğretmen
Doğru açıklama şöyle: “Van Gölü”nde, metne göre yer adlarında geçen “göl, deniz, dağ, nehir…” gibi tür bildiren ikinci kelime de özel adın parçası sayıldığı için “Gölü” büyük yazılır; “Dolmabahçe Sarayı”nda ise saray gibi yapı adlarını oluşturan bütün kelimeler (Dolmabahçe + Sarayı) özel adın bütünü sayıldığı için ikisi de büyük yazılır.
11:52:26
AI Öğretmen
Muhtemel karışıklık, senin her iki örneğe de tek bir genel kural uygulamaya çalışman: “Önünde özel bir isim varsa sonraki kelimeyi de büyük yazarız.” Oysa “Van Gölü”nde coğrafi tür adı kuralı, “Dolmabahçe Sarayı”nda ise yapı adları kuralı ayrı ayrı işler; dolayısıyla bu iki tamlamada kelimeler farklı yazım kuralları yüzünden büyük harfle başlar.
11:52:26
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
11:56:23
Öğrenci
Olur, devam edelim
11:56:25
💭 AI Öğretmen
Hemen devam edelim
11:56:33
Görsel
Görsel
11:56:36
AI Öğretmen
Kurum, kuruluş ve kurul adları özel addır ve bu adları oluşturan her kelime büyük harfle başlar.
11:56:37
AI Öğretmen
Bu tür adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz, ekler doğrudan bitişik yazılır.
11:56:39
AI Öğretmen
Örneğin “Çocuk Esirgeme Kurumu” ve “Yeşilay Derneği” adlarında her kelimenin ilk harfi büyüktür.
11:56:40
AI Öğretmen
Bu kurum ve dernek adlarına ek geldiğinde bu ekler kesme işareti kullanılmadan bitişik yazılır.
11:56:40
AI Öğretmen
Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin adları da özel addır ve bu adları oluşturan her kelime büyük harfle başlar.
11:56:42
AI Öğretmen
Eser adlarına örnek olarak “Çocuk Kalbi” ve “İncili Küpeli Kız tablosu” verilebilir.
11:56:43
AI Öğretmen
Bu eser adlarında geçen her kelimenin ilk harfi büyük yazılır.
11:56:44
AI Öğretmen
Ulusal, resmî ve dinî bayramların adları da özel addır ve büyük harfle başlar.
11:56:45
AI Öğretmen
Ayrıca anma ve kutlama günlerinin adları da özel addır ve bunlar da büyük harfle yazılır.
11:56:46
AI Öğretmen
“Kurban Bayramı” adındaki her kelimenin ilk harfi büyük yazılarak bu özel adın kullanımı gösterilir.
11:56:48
AI Öğretmen
“23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” adındaki her kelimenin ilk harfi de büyük yazılır.
11:56:49
AI Öğretmen
Bu örnekler, kurum adlarında, eser adlarında ve bayram ile özel gün adlarında büyük harf kullanımını gösterir.
11:56:50
AI Öğretmen
Bu açıklamayı anladın mı?
11:58:16
Öğrenci
Anladım
11:58:19
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
11:58:20
❓ Soru medium
Kurum, kuruluş ve kurul adlarının yazımını, metinde verilen diğer özel ad türlerinin yazımından ayıran temel fark nedir?
11:58:34
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
11:58:36
💭 AI Öğretmen
Hemen bir bakalım
11:58:38
AI Öğretmen
Kurum, kuruluş ve kurul adlarının yazımında eklerin nasıl yazıldığına dikkat ettin mi?
11:58:39
AI Öğretmen
Ekler kesme işaretiyle mi ayrılır yoksa bitişik mi yazılır, bunu düşünürsen ne fark görürsün?
11:58:41
AI Öğretmen
Bu fark, diğer özel ad türlerinin yazımından onları nasıl ayırır sence?
11:59:28
Öğrenci
Cevabım: Eklerin kesme işareti ile ayrılmaması
11:59:29
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
11:59:38
AI Öğretmen
Harika, cevabın tamamen doğru: Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz, bitişik yazılır. Bu özellik, onları diğer özel ad türlerinin yazımından ayıran temel farktır.
11:59:39
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap eklerin kesme işaretiyle ayrılmamasıdır.
11:59:39
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
12:05:50
Öğrenci
Olur, devam edelim
12:05:52
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam Edelim
12:06:02
AI Öğretmen
Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde yalnızca bu özel adlar büyük harfle yazılır.
12:06:03
AI Öğretmen
Bu birleşik yapıyı oluşturan diğer kelimeler ise her zaman küçük harfle yazılır.
12:06:04
AI Öğretmen
Örneğin “Isparta gülü” ifadesinde yer adı olan “Isparta” büyük, “gülü” kelimesi küçük harfle yazılır.
12:06:06
AI Öğretmen
Aynı şekilde “Van kedisi” ifadesinde de şehir adı olan “Van” büyük, “kedisi” kelimesi küçük harfle yazılır.
12:06:07
AI Öğretmen
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.
12:06:07
AI Öğretmen
Gün ve ay adlarının büyük harfle yazılabilmesi için cümlenin içinde net ve kesin bir tarih bulunması gerekir.
12:06:09
AI Öğretmen
Örneğin “Yüzme kursuna 20 Haziran 2025 tarihinde başladım.” cümlesinde gün ve ay adı belirli bir tarihi gösterir.
12:06:11
AI Öğretmen
Bu nedenle bu cümlede “Haziran” kelimesi büyük harfle yazılır.
12:06:11
AI Öğretmen
Anlattığım kısmı anladın mı?
12:06:55
Öğrenci
Anladım
12:06:58
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
12:06:58
❓ Soru medium
"29 Ekim" ifadesinde "Ekim" kelimesi büyük harfle yazılırken, "Ankara keçisi" ifadesinde "keçisi" kelimesinin küçük harfle yazılmasının sebebini metindeki kurallara dayanarak açıklayınız.
12:07:33
Öğrenci
Cevabım: ekim özel isim ken keçinin olmaması
12:07:34
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
12:07:40
AI Öğretmen
Verdiğin cevap yanlış sayılır çünkü kuralı tam açıklamıyorsun.
12:07:43
AI Öğretmen
Doğru açıklama: “29 Ekim”deki “Ekim” belirli bir tarihi bildiren ay adı olduğu için büyük harfle, “Ankara keçisi”nde ise sadece yer adı olan “Ankara” büyük, türü bildiren “keçisi” küçük harfle yazılır.
12:07:47
AI Öğretmen
Burada karışan nokta sadece “özel isim–cins isim” ayrımını söyleyip, “belirli tarih bildirince ay/gün adları büyük yazılır” ve “yer adlarıyla kurulan birleşik adlarda sadece özel isim büyük olur” kuralını açıkça belirtmemiş olman. Dolayısıyla doğru cevap: “29 Ekim”de ay adı belirli bir tarihi gösterdiği için büyük, “Ankara keçisi”nde ise yalnızca yer adı büyük, türü bildiren sözcük küçük yazılır.
12:07:47
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
12:08:28
Öğrenci
Olur, devam edelim
12:08:31
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyorum
12:08:38
Görsel
Görsel
12:08:41
AI Öğretmen
Tabela, levha ve levha niteliği taşıyan her türlü yazıda geçen kelimeler büyük harfle başlar.
12:08:42
AI Öğretmen
Buradaki tabela ve levhadan kasıt, günlük hayatta sokakta, caddede, binada gördüğümüz yazılı uyarı ve bilgilendirme metinleridir.
12:08:43
AI Öğretmen
Bu tür yazılar; sokak ve cadde adlarını, apartman içindeki yönlendirmeleri, iş yeri adlarını kapsar.
12:08:44
AI Öğretmen
Ayrıca uyarı ve bilgilendirme amaçlı kısa ifadeler de bu gruba girer ve kamusal alanlarda karşımıza çıkar.
12:08:45
AI Öğretmen
Bu yazılarda genellikle her kelimenin ilk harfi büyük yazılır, böylece ifade hem daha çok dikkat çeker hem de daha kolay okunur.
12:08:47
AI Öğretmen
Örneğin “Otobüs Durağı, 5. Kat, A Blok” ifadesinde “Otobüs”, “Durağı”, “Kat”, “A” ve “Blok” kelimelerinin ilk harfleri büyük yazılır.
12:08:48
AI Öğretmen
Bu kullanım, levha üzerindeki bilgilerin görsel olarak daha belirgin olmasını sağlar.
12:08:49
AI Öğretmen
Aynı zamanda yazının yazım kurallarına uygun olmasına da yardım eder.
12:08:50
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?