← Geri Ana Sayfa / ZEYNEP BOĞA / Oturum Detayları

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
01 February 2026, 15:08
Bitiş
Devam ediyor
Süre
15 dakika
Durum
Devam Ediyor

📜 Oturum Detayları

15:08:44
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
15:08:45
💭 AI Öğretmen
Harika, başlıyorum
15:08:48
AI Öğretmen
Ek eylem, Türkçe dil bilgisinde çok önemli bir ögedir ve yüklemi ad ya da ad soylu sözcükler üzerinden kurmamıza yardımcı olur.
15:08:48
AI Öğretmen
Bir cümlede sadece çekimli fiiller değil, isimler ve isim soylu sözcükler de ek eylemin yardımıyla yüklem görevini üstlenebilir.
15:08:49
AI Öğretmen
Bu yapı sayesinde Türkçede yargı sadece fiillerle değil, adlarla da kurulabilir ve bu durum dilde anlatım imkânını genişletir.
15:08:50
AI Öğretmen
Ek eylem, ayrıca fiillerin zaman yapısını zenginleştiren bir unsur olarak dilde önemli bir işleve sahiptir.
15:08:51
AI Öğretmen
Böylece hem ad soylu sözcüklerle kurulan yüklemler, hem de fiillerin zaman bakımından çeşitlenmesi ek eylem aracılığıyla gerçekleşir.
15:08:52
AI Öğretmen
Ek eylem konusunu anladın mı, yoksa açıklamamızı biraz daha detaylandırmamı ister misin?
15:10:07
Öğrenci
Anladım
15:10:10
💭 AI Öğretmen
Güzel, şimdi pekiştirelim
15:10:11
❓ Soru basic
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek eylem kullanılmıştır?
15:11:13
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
15:11:13
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:11:18
AI Öğretmen
Cevabın maalesef yanlış; ek eylem A seçeneğinde değil.
15:11:19
AI Öğretmen
Doğru cevap D şıkkıdır: “Bu konuda seni birçok kez uyarmıştım.”
15:11:21
AI Öğretmen
“Uyarmıştım” sözcüğünde uyar-mış (öğrenilen geçmiş) + idi (→ -tı) birleşerek birleşik zamanlı bir fiil oluşturur; bu “idi” kısmı ek eylemdir.
15:11:24
AI Öğretmen
Büyük ihtimalle “çalıştık”ta da birden fazla ek görünce bunu ek eylem sandın; ancak orada sadece zaman ve şahıs eki vardır, ek eylem yoktur. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
15:11:24
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:11:52
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:11:53
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam ediyoruz
15:12:01
AI Öğretmen
Ek eylem ya da diğer adıyla ek fiil, kökü “imek” olan bir yardımcı eylemdir ve günümüzde ek hâlinde kullanılır.
15:12:03
AI Öğretmen
Bu ek eylem, adlara ya da ad soylu sözcüklere gelerek onlara bir “yargı anlamı” kazandırır.
15:12:04
AI Öğretmen
Yargı anlamı kattığı için, bu ad veya ad soylu sözcükler cümlede yüklem görevine geçmiş olur.
15:12:06
AI Öğretmen
Ek eylem bunun yanında, basit zamanlı eylemlere eklenerek bu eylemleri birleşik zamanlı hâle dönüştürür.
15:12:07
AI Öğretmen
Yani var olan bir fiilin zaman yapısını genişleterek, onu basit zamandan çıkarıp birleşik zamanlı bir fiil yapar.
15:12:08
AI Öğretmen
Ek eylem, eklendiği sözcüğün türünü değiştirmez; yani adsa yine ad, sıfatsa yine sıfat, zamirse yine zamir olarak kalır.
15:12:09
AI Öğretmen
Aynı şekilde, sözcüğün yapısını da değiştirmez; sözcük basitse basit, türemişse türemiş, birleşikse birleşik olarak kalmaya devam eder.
15:12:11
AI Öğretmen
Ek eylemin asıl görevi, geldiği sözcüğe yalnızca yüklem olma özelliği kazandırmak ve zaman–kip bakımından yeni bir yargı katmaktır.
15:12:12
AI Öğretmen
Ek eylem konusunu anladın mı?
15:13:03
Öğrenci
Anladım
15:13:05
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
15:13:06
❓ Soru basic
Aşağıdakilerin hangisinde ek eylem kullanılmıştır?
15:13:16
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
15:13:16
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:13:22
AI Öğretmen
Harika, ek eylemi tam doğru yakalamışsın! “Yorulmuştum” sözcüğünde önce “-muş” (duyulan geçmiş zaman), sonra da ek eylemin geçmiş zamanı “-tu” (idi) geldiği için birleşik zamanlı fiil oluşur.
15:13:23
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
15:13:23
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:13:40
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:13:41
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
15:13:49
Görsel
Görsel
15:13:51
AI Öğretmen
Ek eylem, “imek” fiilinin ekleşmiş yani ek hâline gelmiş biçimidir.
15:13:52
AI Öğretmen
Bu ek eylem, dilde dört temel biçimiyle karşımıza çıkar: -idi, -imiş, -ise, -dır/-dir.
15:13:53
AI Öğretmen
Bu dört ek, çekim görevi üstlenir; yani kelimelerin anlamını zaman, kip gibi açılardan değiştirerek cümlede görev almalarını sağlar.
15:13:54
AI Öğretmen
Ek eylem, cümlede iki temel işlevi yerine getirir.
15:13:54
AI Öğretmen
Birinci işlevi, adları ve ad soylu sözcükleri yüklem yapma görevidir.
15:13:55
AI Öğretmen
İsim, sıfat, zamir, zarf gibi ad soylu sözcüklere ek eylem geldiğinde, bu sözcüklere bir yargı kazandırır.
15:13:56
AI Öğretmen
Bu yargı kazanma sayesinde, bu ad soylu sözcükler türünü değiştirmeden, yani yine isim, sıfat, zamir, zarf olarak kalıp yüklem görevi üstlenebilir.
15:13:57
AI Öğretmen
Ek eylemin ikinci temel işlevi ise, basit zamanlı eylemleri birleşik zamanlı yapma görevidir.
15:13:58
AI Öğretmen
Geniş zaman, şimdiki zaman, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman ve gelecek zaman gibi basit zamanlı çekimlere ek eylem eklendiğinde, bu fiiller birleşik zamanlı hâle gelir.
15:13:59
AI Öğretmen
Bu durumda fiilin temel zaman anlamı korunur, yani fiilin asıl zamanı değişmez.
15:14:00
AI Öğretmen
Ek eylem ise bu temel zamanın üzerine kip ve anlam bakımından yeni bir katman ekler, böylece daha ayrıntılı bir zaman ve kip anlamı ortaya çıkar.
15:14:01
AI Öğretmen
Ek eylemin görevleri hakkında anlattıklarımı anladın mı?
15:16:06
Öğrenci
Anladım
15:16:08
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
15:16:09
❓ Soru basic
Aşağıdakilerin hangisinde ek eylem farklı bir görevdedir?
15:16:29
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
15:16:30
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:16:35
AI Öğretmen
Verdiğin cevap yanlış. Bu soruda ek eylemin farklı görevde kullanıldığı cümle **C şıkkıdır: “Matematik sınavının soruları çok zordu.”**
15:16:38
AI Öğretmen
Cümledeki **“zordu”** yapısında “zor” isim/sıfat, “-du” ise ek eylemdir ve isim soylu bir sözcüğü yüklem hâline getirmiştir; yani burada ek eylem, isme gelip yüklem kurma göreviyle kullanılmıştır.
15:16:41
AI Öğretmen
A, B ve D şıklarında ise ek eylem, bir fiile gelerek onu **birleşik zamanlı fiil** yapmaktadır (açılacakmış, bilmiyordu, fark etmemiştim); muhtemel karışıklık, her “-di / -miş” ekini aynı sanmandan kaynaklanıyor. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
15:16:41
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:17:18
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:17:20
💭 AI Öğretmen
Güzel, devam edelim
15:17:30
AI Öğretmen
Görülen geçmiş zaman ek eylemi “-idi”, adların ve ad soylu sözcüklerin geçmişteki bir durumu doğrudan tanıklıkla, yani gerçekten görüp yaşamışız gibi anlattığımızı gösterir.
15:17:31
AI Öğretmen
Bu “-idi” eki, geldiği sözcüğün kökünde bulunan ünlüye ve sonda yer alan sessiz harfe göre bazı ses değişmelerine uğrayarak kullanılır.
15:17:32
AI Öğretmen
Ayrıca bu ek genellikle sözcüğe bitişik yazılır ve birleşirken yazımda değişiklik olur: “başarılı idim” ifadesi “başarılıydım” biçimine dönüşür.
15:17:34
AI Öğretmen
“Başarılıydım, başarılıydın, başarılıydı” örneklerinde, öznenin tekil kişiler için geçmişte gerçekten yaşanmış ve görülmüş bir başarı durumu anlatılır.
15:17:35
AI Öğretmen
“Başarılıydık, başarılıydınız, başarılıydılar” biçimlerinde ise aynı anlam bu kez çokluk kişiler için kullanılır ve yine anlatılan başarı durumuna bizzat tanıklık edildiği vurgulanır.
15:17:37
AI Öğretmen
“Başarılılardı” biçimi ise ad soylu sözcüğün sonundaki ünlü ile ek eylemin kaynaşması sonucu oluşmuştur ve diğerleriyle aynı işlevi taşıyan, aynı anlamı veren bir başka kullanımdır.
15:17:38
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
15:18:38
Öğrenci
Anladım
15:18:41
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam
15:18:41
❓ Soru basic
Ek fiil, basit zamanlı fiile gelerek birleşik zamanlı fiiller yapar. Fiil cümlelerinde ek fiil, üç kiple çekimlenir: 1. Ek Fiilin Hikâye Birleşik Zamanı (idi) 2. Ek Fiilin Rivayet Birleşik Zamanı (imiş) 3. Ek Fiilin Şart Birleşik Zamanı (ise) Buna göre, I. Bursa'yı da burası kadar çok sevmiştim. II. Buradan ayrılmadan ona uğrayacağını biliyormuş. III. Seni kıracağını bilseydi böyle bir davranışta bulunur muydu? IV. Her gün yirmi sayfa okusa belirlenen sürede kitabı bitecek. numaralı cümlelerle ilgili yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?
15:20:36
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
15:20:36
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
15:20:41
AI Öğretmen
Verdiğin cevap A şıkkı, maalesef yanlış.
15:20:44
AI Öğretmen
Doğru cevap D şıkkıdır, çünkü “IV. cümlede ek eylemin şartı vardır.” yorumu yanlıştır. “Okusa” sözcüğünde sadece dilek-şart kipi (-sa) vardır; üzerine “-ise” ek fiili gelmediği için ek fiilin şart birleşik zamanı oluşmamıştır.
15:20:46
AI Öğretmen
Büyük ihtimalle “-sa/-se” gördüğün her yeri ek fiilin şartı sanmış olabilirsin; ama ek fiil şartı için önce bir kip eki, sonra “-ise” (y / d / t değişmiş biçimleriyle) gelmelidir: “okuyorsa, okumuşsa, okurduysa” gibi. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
15:20:46
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
15:21:20
Öğrenci
Olur, devam edelim
15:21:21
💭 AI Öğretmen
Pekala, devam edelim
15:21:30
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman (imiş), bir varlığın ya da kişinin geçmişteki durumunun konuşan kişi tarafından doğrudan görülmediğini, başkalarından duyulduğunu veya sonradan öğrenildiğini gösteren ek eylem çekimidir.
15:21:31
AI Öğretmen
Bu kullanımda anlatılan durum gerçekleşmiştir; ancak anlatıcı bu duruma tanık olmamış, sadece haber almıştır.
15:21:33
AI Öğretmen
Sıfat ya da ad soylu sözcüklere getirilen “-imiş” ek eylemi, kişi ekleriyle çekimlenerek öğrenilen geçmiş zamanı kurar; örneğin: Başarılıymışım., Başarılıymışsın., Başarılıymışlar. / Başarılılarmış.
15:21:37
AI Öğretmen
Bu örneklerde “başarılı” sözcüğü ad soylu bir yüklem, “-imiş” ise bu yüklemi öğrenilen geçmiş zamanda çekimleyen ek eylemdir; 3. çoğul şahısta hem “başarılıymışlar” hem de kişi ekinin gövdeye eklenmesiyle oluşan “başarılılarmış” biçimleri kullanılabilir.
15:21:38
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman ekiyle ilgili anlattıklarımı anladın mı?
15:22:29
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
15:22:32
💭 AI Öğretmen
Hemen anlatıyorum
15:22:35
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman eki “-imiş”, anlatıcının duruma doğrudan tanık olmadığı, başkalarından duyduğu ya da sonradan öğrendiği olayları ifade eder.
15:22:36
AI Öğretmen
Bu ek eylem, ad soylu sözcüklere geldiğinde yargıyı öğrenilen geçmiş zamana taşır ve kişi ekleriyle çekimlenir; örneğin “Başarılıymışım” ifadesinde, başarı durumu anlatıcı tarafından sonradan öğrenilmiştir.
15:22:38
AI Öğretmen
3. çoğul şahısta ise “Başarılıymışlar” veya “Başarılılarmış” gibi farklı çekim biçimleri kullanılabilir, ama anlam aynıdır.
15:22:38
AI Öğretmen
Bu anlatımda olayın gerçekleştiği kesin, ancak anlatıcı bunu görmemiştir, anladın mı?
15:23:39
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
15:23:42
💭 AI Öğretmen
Hemen anlatıyorum
15:23:44
AI Öğretmen
Öğrenilen geçmiş zaman eki “-imiş”, anlatıcının olaya doğrudan tanık olmadığını, başkalarından duyduğunu ya da sonradan öğrendiğini gösterir.
15:23:46
AI Öğretmen
Bu ek eylem, ad soylu sözcüklere geldiğinde yargıyı öğrenilen geçmiş zamana taşır ve kişi ekleriyle çekimlenir; örneğin “Başarılıymışım” ifadesinde başarı durumu anlatıcı tarafından sonradan öğrenilmiştir.
15:23:47
AI Öğretmen
3. çoğul şahısta “Başarılıymışlar” veya “Başarılılarmış” gibi farklı çekim biçimleri kullanılır, ancak anlam aynıdır.
15:23:49
AI Öğretmen
Yani olay gerçekleşmiştir ama anlatıcı bunu bizzat görmemiştir; bunu anladın mı?

Voltran Okul Analiz Sistemi