Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
07:24:03
💭 AI Öğretmen
Tabii, hemen başlıyorum
07:24:03
Görsel
07:24:10
AI Öğretmen
**Söz sanatları**, başka bir adıyla edebî sanatlar, anlatımı güzelleştirmek ve zenginleştirmek için kullanılan özel dil yollarıdır.
07:24:12
AI Öğretmen
Bu sanatlar, anlatılan konuyu daha etkili hâle getirebilmek ve ifadelere daha fazla anlam ve derinlik katmak için kullanılır.
07:24:14
AI Öğretmen
Şairler ve yazarlar, yazdıkları eserlerde okuyucunun hayal gücünü çalıştırmak, etkileyici ve sanatlı bir anlatım oluşturmak için söz sanatlarını tercih ederler.
07:24:15
AI Öğretmen
Söz sanatları hakkında anlattıklarımı anladın mı?
07:24:40
Öğrenci
Anladım
07:24:42
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
07:24:42
Görsel
07:24:44
AI Öğretmen
Söz sanatlarından biri olan kişileştirme, insana ait özelliklerin insan dışındaki varlıklara verilmesiyle oluşur.
07:24:46
AI Öğretmen
Kişileştirme sanatında, cansız varlıklar veya hayvanlar, insanlar gibi düşünür, hisseder veya davranır şekilde anlatılır.
07:24:49
AI Öğretmen
Örneğin, "Küçük balık, akvaryumda canının çok sıkıldığını düşünüp duruyordu." cümlesinde balığa, insanlara özgü olan düşünme özelliği verilmiştir.
07:24:52
AI Öğretmen
Bir başka örnek ise, "Tavuklar, kendilerine yem veren çiftçiye gıdaklayıp teşekkür etti." cümlesidir ve burada tavuklara teşekkür etme davranışı yüklenmiştir.
07:24:54
AI Öğretmen
Kişileştirme, anlatımı daha canlı ve etkili hale getirir.
07:24:55
AI Öğretmen
Kişileştirme konusunu anladın mı?
07:25:57
Öğrenci
Hocam,ama hayvanlarda canli onlarda dusune bilir
07:26:01
💭 AI Öğretmen
Güzel düşünce, değerlendiriyorum
07:26:04
AI Öğretmen
Evet, hayvanlar canlıdır ve kendi içgüdüleriyle hareket ederler ama kişileştirme sanatı, onların insan gibi bilinçli düşünme veya konuşma yeteneğine sahipmiş gibi anlatılmasıdır.
07:26:05
AI Öğretmen
Bu, gerçek bir durum değil, anlatımı daha etkileyici ve canlı yapmak için kullanılan bir dil oyunudur.
07:26:06
AI Öğretmen
Sence bu açıklama kişileştirmenin ne olduğunu daha iyi anlamana yardımcı oldu mu?
07:26:27
Öğrenci
Anladım
07:26:30
💭 AI Öğretmen
Şimdi biraz düşünelim
07:26:30
❓ Soru basic
Kişileştirme (teşhis): İnsan dışındaki varlık ve kavramlara insana ait duyuş ve davranış özelliklerinin yüklenmesidir.
Aşağıdakilerin hangisinde, yukarıda açıklaması verilen söz sanatına yer verilmemiştir?
07:27:16
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
07:27:17
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
07:27:25
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, size nedenini açıklayayım.
07:27:26
AI Öğretmen
Kişileştirme, insan dışındaki varlık ve kavramlara insana ait özelliklerin verilmesidir. Örneğin, "denizin şarkı söylemesi" veya "rüzgarın uyuması" gibi ifadeler kişileştirmeye örnektir.
07:27:28
AI Öğretmen
A şıkkında deniz ve rüzgar insana ait özelliklerle betimlenmiş, yani kişileştirme kullanılmıştır.
07:27:29
AI Öğretmen
Ancak C şıkkında "ellerim bir kanat gibi titrekti" ifadesi var; burada sadece insanın kendi duygusu ve davranışı anlatılmış, kişileştirme yoktur.
07:27:31
AI Öğretmen
Bu nedenle, kişileştirmenin olmadığı seçenek C'dir. Anlayamadığınız bir nokta varsa tekrar sorabilirsiniz, öğrenmeye devam etmek çok önemli!
07:27:32
AI Öğretmen
Doğru cevap C şıkkıdır.
07:27:32
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
07:28:05
Öğrenci
Olur, devam edelim
07:28:06
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
07:28:16
Görsel
07:28:18
AI Öğretmen
Benzetme, iki varlık arasında bazı benzerlikler kurularak, özellikleri daha az belirgin olanın, daha belirgin olana benzetilmesidir.
07:28:19
AI Öğretmen
Benzetme sanatında dört önemli öge vardır: benzeyen, benzetilen, benzetme yönü ve benzetme edatı.
07:28:20
AI Öğretmen
Ama bazen sadece benzeyen ve benzetilen kullanılarak da benzetme yapılabilir.
07:28:22
AI Öğretmen
Mesela, “Yıldızlar gökyüzünde göz kırpan bir insan gibi parlıyor” cümlesinde yıldızlar benzeyen, göz kırpan insan ise benzetilendir.
07:28:23
AI Öğretmen
Benzetme sanatının temel unsurlarını anladınız mı?
07:28:51
Öğrenci
Anladım
07:28:53
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
07:28:53
Görsel
07:28:56
AI Öğretmen
İnsan dışındaki varlıkların, yani hayvanların, bitkilerin ya da cansız eşyaların insanlar gibi konuşuyormuş gibi gösterilmesine konuşturma sanatı denir.
07:28:57
AI Öğretmen
Konuşturma sanatında, bu varlıklara insanlara ait olan konuşma özelliği verilir.
07:28:58
AI Öğretmen
Böylece, anlatılan olaylar ya da hikayeler daha ilgi çekici ve canlı bir hale gelir.
07:29:00
AI Öğretmen
Örneğin, bir hikayede Tilki, "Bugün kendime yiyecek bir şeyler bulmalıyım." diyerek konuşuyor gibi gösterilmiş.
07:29:02
AI Öğretmen
Başka bir örnekte ise, anne zürafa yavrusuna "Bu çalıların meyvelerini yiyebilirsin," diyor.
07:29:03
AI Öğretmen
Burada hayvanlar, yani tilki ve zürafa, insana özgü bir şekilde konuşmuş gibi anlatılmıştır.
07:29:04
AI Öğretmen
Konuşturma sanatını ve örneklerini anladın mı?
07:29:54
Öğrenci
Ama hayvanlarda konusa bilir
07:29:57
💭 AI Öğretmen
Düşüncelerimi toparlıyorum
07:30:00
AI Öğretmen
Evet, hayvanlar kendi dilleriyle iletişim kurabilirler ama konuşturma sanatı, onların gerçek konuşmalarını değil, insan gibi konuşuyormuş gibi anlatılmasını ifade eder.
07:30:02
AI Öğretmen
Yani, gerçek hayatta hayvanlar insan gibi cümle kurmazlar; bu sanat, anlatımı zenginleştirmek için kullanılan bir hayal gücüdür.
07:30:03
AI Öğretmen
Bunu anladın mı, başka sorunuz var mı?
07:30:21
Öğrenci
Anladım
07:30:23
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru gelecek
07:30:23
❓ Soru basic
İnsan dışındaki varlıklara söz söyletme sanatına “konuşturma” denir.
Tembellik yoktur bende,
Çalışır çabalarım.
Küçücük bedenimle
Ne dağları aşarım.
Buna göre yukarıdaki dizelerde konuşturulan varlık aşağıdakilerden hangisidir?
07:30:59
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
07:30:59
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
07:31:04
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
07:31:06
AI Öğretmen
Şiirdeki "çalışır çabalarım" ve "küçücük bedenimle ne dağları aşarım" ifadeleri, çalışkanlığı ve azmiyle bilinen arıyı çok güzel anlatıyor.
07:31:08
AI Öğretmen
Burada insan dışındaki bir varlığa söz söyletme sanatı olan "konuşturma" (intak) çok başarılı bir şekilde kullanılmış.
07:31:09
AI Öğretmen
Bu sayede arının özellikleri canlı ve etkileyici bir şekilde aktarılmış.
07:31:10
AI Öğretmen
Doğru cevap D şıkkıdır.
07:31:10
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
07:31:30
Öğrenci
Olur, devam edelim
07:31:31
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyoruz
07:31:37
Görsel
07:31:40
AI Öğretmen
Birbirine tamamen zıt olan durumlar, kavramlar ve sözcüklerin aynı cümlede veya sözde kullanılması karşıtlık, yani zıtlık anlamına gelir.
07:31:41
AI Öğretmen
Karşıtlık sanatı genellikle şiirlerde görülür ve anlatıma dikkat çekici, etkili bir anlam kazandırır.
07:31:42
AI Öğretmen
Karşıtlık oluşturmak için zıt anlamlı kelimeler ya da kavramlar birlikte kullanılır, böylece okuyucunun dikkati bu karşıtlığa çekilir.
07:31:44
AI Öğretmen
Örneğin, "Sabah başladığımız işi, akşam bitirip eve döndük." cümlesinde "sabah" ve "akşam" kelimeleri karşıt anlamlıdır, yani birbirinin tam tersidir.
07:31:46
AI Öğretmen
Bir başka örnek ise, "Misafirleri karşılamak için yeni elbiselerini giyip eski elbiseleri dolaba kaldırdı." Bu cümlede de "yeni" ve "eski" kelimeleri birbirinin zıttı yani karşıt anlamlıdır ve bu karşıtlık vurgulanmıştır.
07:31:48
AI Öğretmen
Karşıtlık konusu ile ilgili anlattıklarımı anladın mı?
07:32:25
Öğrenci
Anladım
07:32:28
💭 AI Öğretmen
Hemen devam ediyoruz
07:32:28
Görsel
07:32:30
AI Öğretmen
Abartma, bir olayın veya bir özelliğin gerçekte olduğundan daha fazla ya da daha az gösterilmesidir.
07:32:31
AI Öğretmen
Yani, bir şeyi olduğundan çok büyük ya da çok küçük anlatmak anlamına gelir.
07:32:33
AI Öğretmen
"Akşama kadar dere tepe yürümekten ayaklarıma kara sular indi." cümlesinde, kişi o kadar yorulmuş ki ayaklarının çok kötü durumda olduğunu söylüyor.
07:32:35
AI Öğretmen
Burada ayaklardaki yorgunluk, gerçekte olduğundan daha fazla bir şekilde ifade edilmiştir.
07:32:36
AI Öğretmen
"Oyuncağım kırılınca o kadar ağladım ki gözyaşlarım sel oldu." cümlesinde ise, ağlama çok fazla abartılarak anlatılmıştır.
07:32:37
AI Öğretmen
Burada kişi, ağladığı için gözyaşlarının sel gibi aktığını söylüyor, aslında bu kadar çok gözyaşı olmaz ama anlatımda büyütülerek söylenmiş.
07:32:39
AI Öğretmen
"Kardeşim, bakkaldan ekmeği yıldırım hızıyla alıp geldi." örneğinde de, kardeşinin hızı olduğundan çok daha fazla gösterilmiştir.
07:32:41
AI Öğretmen
Sanki kardeşi gerçekten yıldırım hızıyla koşmuş gibi, ama bu gerçek değildir, sadece çok hızlı olduğu vurgulanmak istenmiştir.
07:32:42
AI Öğretmen
Abartma, anlatılanı daha etkili ve ilgi çekici yapmak için kullanılır.
07:32:43
AI Öğretmen
Anlatılan abartma kavramını anladın mı?
07:33:33
Öğrenci
Anladım
07:33:37
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir sonraki konuya geçiyoruz
07:33:39
AI Öğretmen
Bugünkü derste söz sanatlarının ne olduğu, kişileştirme, benzetme, konuşturma, karşıtlık ve abartma sanatları üzerinde durduk.
07:33:40
AI Öğretmen
Her bir sanatın ne anlama geldiğini, nasıl kullanıldığını ve örneklerle nasıl ifade edildiğini öğrendik.
07:33:42
AI Öğretmen
Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım!