Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
08:06:13
💭 AI Öğretmen
Başlayalım o halde
08:06:14
Görsel
08:06:16
AI Öğretmen
Konuşurken ağzımızdan çıkan, yazarken ise harflerle oluşturduğumuz anlamlı ses ve ses gruplarına sözcük veya kelime denir.
08:06:19
AI Öğretmen
Sözcükler, dilde anlam taşıyan en küçük birimlerdir ve iletişim kurmamızı sağlar.
08:06:20
AI Öğretmen
Örneğin "kedi" sözcüğü bir hayvanı anlatır.
08:06:21
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
08:07:20
Öğrenci
Mesela ayna ise bu bir eşya grbumudur
08:07:22
💭 AI Öğretmen
Güzel bir soru
08:07:24
AI Öğretmen
Evet, "ayna" bir eşya grubuna aittir çünkü somut ve elle tutulabilir bir nesnedir.
08:07:26
AI Öğretmen
Ayna, günlük hayatta kullandığımız bir eşyadır ve kelime olarak da bu nesneyi ifade eder.
08:07:27
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için yeterli oldu mu, anladın mı?
08:07:42
Öğrenci
Anladım
08:07:44
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
08:07:44
Görsel
08:07:46
AI Öğretmen
Bir cümle, bir araya gelen sözcüklerden oluşur.
08:07:47
AI Öğretmen
Sözcüklerin bazıları tek başına bir anlam taşır.
08:07:49
AI Öğretmen
Örneğin, "kedi", "koşmak", "kırmızı" gibi sözcükler söylendiğinde, aklımızda hemen bir nesne, bir hareket ya da bir renk belirir.
08:07:51
AI Öğretmen
Ama bazı sözcükler kendi başına bir anlam taşımaz ve cümlede diğer sözcüklerle birlikte kullanıldığında anlam kazanır.
08:07:53
AI Öğretmen
Mesela, "ile", "ve", "ama" gibi sözcükler cümlede farklı sözcükleri birbirine bağlamak için kullanılır, yani bağlaç olarak görev yaparlar.
08:07:54
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için yeterince açık oldu mu?
08:08:35
Öğrenci
Bağlaçlar cümlede neden kendi başlarına anlam taşımazlar?
08:08:38
💭 AI Öğretmen
Konuyu biraz gözden geçirelim
08:08:40
AI Öğretmen
Bağlaçlar kendi başlarına anlam taşımazlar çünkü onların görevi kelimeler veya cümleler arasındaki ilişkiyi göstermektir, yani bağlantı kurmaktır.
08:08:42
AI Öğretmen
Tek başlarına bir nesne, hareket ya da özellik ifade etmezler; ancak cümledeki diğer sözcüklerin anlamını birleştirip bütünleştirirler.
08:08:44
AI Öğretmen
Örneğin "ve" bağlacı, iki şeyi birbirine ekler, ama tek başına bir nesne veya eylem anlatmaz.
08:08:45
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için anlaşılır oldu mu?
08:09:06
Öğrenci
Anladım
08:09:08
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçiyoruz
08:09:08
Görsel
08:09:10
AI Öğretmen
Ağzımızın tek bir hareketiyle çıkardığımız seslere hece denir.
08:09:13
AI Öğretmen
Bir kelimenin hece sayısını bulmak için, o kelimenin içinde bulunan ünlü harfleri sayarız.
08:09:15
AI Öğretmen
Örneğin, "kedi" kelimesinde iki ünlü harf bulunur; e ve i harfleri.
08:09:17
AI Öğretmen
Bu nedenle "kedi" kelimesi 2 heceden oluşur, yani ke-di şeklinde ikiye ayrılır.
08:09:17
AI Öğretmen
İki farklı kelimenin birleşerek yeni ve tek bir kelime oluşturmasına birleşik sözcük denir.
08:09:19
AI Öğretmen
Birleşik sözcükler hecelenirken, ayrı değil, tek bir kelimeymiş gibi hecelere ayrılır.
08:09:19
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
08:11:41
Öğrenci
Peki ünlü harflerle bsşlayan sözcükler yani araba gibi a harfi tek başına bırakılabilir mi
08:11:44
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum, cevap geliyor
08:11:48
AI Öğretmen
Evet, "araba" gibi ünlü harfle başlayan sözcüklerde o ünlü harf tek başına bir hece oluşturabilir.
08:11:49
AI Öğretmen
Mesela "araba" kelimesi üç heceden oluşur: a-ra-ba şeklinde.
08:11:51
AI Öğretmen
Burada ilk hece sadece "a" harfinden oluşur ve bu normaldir.
08:11:51
AI Öğretmen
Bu açıklama senin için anlaşılır oldu mu?
08:12:06
Öğrenci
Anladım
08:12:08
💭 AI Öğretmen
Hemen soru geliyor
08:12:08
❓ Soru basic

Öğretmen, yaptığı bu tanımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisini yazmış olmalıdır?
08:12:38
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
08:12:39
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
08:12:42
AI Öğretmen
Tanımda boş bırakılan yere hangi dil biriminin geldiğini düşünürken, tanımda anlatılan özellikler hangi dil birimine daha çok uyuyor?
08:12:43
AI Öğretmen
Tanımda söylenen “anlamlı ses ve ses grupları” ifadesi size hangi dil birimini çağrıştırıyor olabilir?
08:12:46
AI Öğretmen
Bir cümle, kelime ve harf arasındaki farkları düşünürsek, hangisinin anlam taşıyan en küçük birim olduğunu nasıl belirleyebilirsiniz?
08:13:34
Öğrenci
Cevabım D Şıkkıdır.
08:13:34
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
08:13:40
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım. Öğretmenin tanımında boş bırakılan yere anlamı olan, okunuşu ve yazılışı olan en küçük yapı gelmelidir.
08:13:41
AI Öğretmen
Harflere baktığımızda, harflerin tek başına anlamı yoktur; sadece sesleri temsil ederler. Ancak kelimeler, harflerin bir araya gelmesiyle oluşur ve anlam taşır.
08:13:43
AI Öğretmen
Bu yüzden tanımda bahsedilen en küçük anlamlı yapı "kelime"dir. Örneğin "kitap" kelimesi hem yazılışı hem okunuşu olan ve anlam taşıyan bir yapıdır.
08:13:44
AI Öğretmen
Muhtemelen harfleri anlam taşıyan en küçük yapı sanmış olabilirsiniz, ama anlam taşıyan en küçük yapı kelimedir.
08:13:45
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap B şıkkı, yani "kelime" olmalıdır.
08:13:45
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
08:14:23
Öğrenci
Olur, devam edelim
08:14:23
💭 AI Öğretmen
Devam ediyorum hemen
08:14:29
Görsel
08:14:31
AI Öğretmen
Birleşik sözcükler, iki farklı kelimenin bir araya gelmesiyle oluşur ve yeni bir kelime meydana getirir.
08:14:33
AI Öğretmen
Örneğin, "gök" ve "delen" kelimeleri birleşerek "gökdelen" kelimesini oluşturur.
08:14:34
AI Öğretmen
"Gökdelen" kelimesinin hecelerine ayrılmış hali "gök-de-len" şeklindedir.
08:14:35
AI Öğretmen
Birleşik sözcüklerde, birleşen kelimeler birlikte bir anlam bütünü oluşturur.
08:14:36
AI Öğretmen
Alfabetik sıralama konusu ise daha sonra anlatılacaktır.
08:14:36
AI Öğretmen
Birleşik sözcükler konusunu anladın mı?
08:15:19
Öğrenci
Anladım
08:15:21
💭 AI Öğretmen
Hemen diğer konuya geçiyoruz
08:15:21
Görsel
08:15:24
AI Öğretmen
Kelimeleri harflerin belirli bir sırasına göre yan yana dizmeye alfabetik sıralama denir.
08:15:25
AI Öğretmen
Alfabetik sıralama başka bir deyişle abecesel sıralama olarak da bilinir.
08:15:26
AI Öğretmen
Sözlüklerde kelimeler genellikle bu harf sırasına göre yerleştirilir.
08:15:27
AI Öğretmen
Böylece aradığımız kelimeyi sözlükte kolayca ve hızlıca bulabiliriz.
08:15:27
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
08:16:43
Öğrenci
1. Harflerin hepsi aynıysa neye göre belirliyoruz
08:16:45
💭 AI Öğretmen
Düşünüyorum biraz
08:16:48
AI Öğretmen
Eğer kelimelerin ilk harfleri aynıysa, ikinci harflere bakarız; onlar da aynıysa üçüncü harfe geçeriz.
08:16:49
AI Öğretmen
Bu şekilde harfler farklılaşana kadar devam ederiz ve kelimeleri o harfe göre sıralarız.
08:16:51
AI Öğretmen
Örneğin "araba" ve "arabaş" kelimelerinde ilk harfler aynı ama dördüncü harfler farklı olduğu için ona göre sıralanırlar.
08:16:52
AI Öğretmen
Anladın mı, açıklamam yeterli oldu mu?
08:17:15
Öğrenci
Anladım
08:17:20
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya bakalım
08:17:20
❓ Soru basic
Aşağıdaki sözcükler alfabetik sıraya konulursa hangisi baştan üçüncü sırada yer alır?
08:17:32
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
08:17:32
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
08:17:35
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, nedenini açıklayayım.
08:17:36
AI Öğretmen
Alfabetik sıraya koyarken kelimelerin harflerini soldan sağa doğru karşılaştırırız. Burada kelimeler: Dem, Demet, Demir, Demlik.
08:17:38
AI Öğretmen
İlk önce "Dem" gelir, çünkü en kısa ve "Dem" kelimesi diğerlerinin önünde. Sonra "Demet" gelir çünkü "Dem"den sonra "e" harfi "i" ve "l" harfinden önce gelir.
08:17:41
AI Öğretmen
Üçüncü sırada "Demir" yer alır çünkü "Demet"ten sonra "i" harfi gelir, "Demlik" ise "l" harfi ile daha sonra gelir.
08:17:42
AI Öğretmen
Muhtemelen "Demlik" kelimesini üçüncü sıraya koyarken harflerin sırasını tam düşünmediniz.
08:17:44
AI Öğretmen
Örnek olarak, "Elma" kelimesi "Elmas"tan önce gelir çünkü "Elma" daha kısa ve "Elma" kelimesinin harfleri "Elmas"ın harfleriyle aynı sırada başlar.
08:17:45
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap D şıkkı, yani "Demir" olmalıdır.
08:17:45
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
08:19:03
Öğrenci
hocam kelime daha kısaysa o kelime daha önce gelmiyor mu
08:19:04
💭 AI Öğretmen
Biraz daha düşünelim
08:19:11
Görsel
08:19:15
AI Öğretmen
Alfabetik sıralama, kelimelerin baş harflerine göre A'dan Z'ye ya da Z'den A'ya doğru dizilmesidir.
08:19:18
AI Öğretmen
Bu yöntem, çok fazla kelimenin yer aldığı listelerde aradığımız kelimeyi daha kolay bulmamıza yardımcı olur.
08:19:21
AI Öğretmen
Yani, eğer elimizde bir sürü kelime varsa ve bunlar alfabetik olarak sıralıysa, istediğimiz kelimeyi bulmak daha hızlı ve pratiktir.
08:19:21
AI Öğretmen
Alfabetik sıralamanın kelime bulmadaki avantajını anladın mı?
08:19:57
Öğrenci
Anladım
08:19:59
💭 AI Öğretmen
Şimdi yeni konuya geçiyoruz
08:20:05
AI Öğretmen
Bu derste sözcüğün ne olduğu, anlam taşıyan en küçük dil birimi olduğu ve sözcüklerin cümleleri oluşturduğu konusunu işledik.
Ayrıca hece kavramını, birleşik sözcükleri ve kelimelerin alfabetik sıralanmasının ne işe yaradığını öğrendik.
Anlattıklarım hakkında herhangi bir sorunuz var mı?