Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:28:51
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyorum
17:28:51
Görsel
17:28:55
AI Öğretmen
Bir şeyi görebiliyorsak, duyabiliyorsak, koklayabiliyorsak, dokunabiliyorsak veya tadabiliyorsak, bu şekilde algıladığımız varlıkları anlatan sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
17:28:57
AI Öğretmen
Örneğin, masa, kalem, sıcak, acı ve hava sözcükleri somut anlamlıdır çünkü bu kavramları beş duyu organımızdan biriyle hissedebiliriz.
17:28:58
AI Öğretmen
Eğer bir sözcük, beş duyu organımızla algılanamayan bir varlığı, durumu veya kavramı anlatıyorsa buna soyut anlamlı sözcük denir.
17:29:00
AI Öğretmen
Mutluluk, korku, özlem ve endişe gibi sözcükler soyut anlamlıdır çünkü onları ne görebiliriz, ne de dokunabiliriz ya da başka bir duyu organımızla algılayabiliriz.
17:29:03
AI Öğretmen
Sözcükler, bulunduğu cümleye göre somut ya da soyut anlam kazanabilir.
17:29:05
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı sözcükler, “-lık” eki aldıklarında soyut hâle dönebilir.
17:29:07
AI Öğretmen
Mesela “anne” kelimesi somutken “annelik” kelimesi soyuttur, aynı şekilde “insan” kelimesi somutken “insanlık” kelimesi soyut anlam taşır.
17:29:08
AI Öğretmen
Anlattığım kısmı anladın mı?
17:29:53
Öğrenci
Anladım
17:29:55
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
17:29:55
Görsel
17:29:57
AI Öğretmen
Aynı türden varlıkların tümünü içine alan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
17:30:00
AI Öğretmen
Sadece bir tek varlığı gösteren, yani belirli bir şeyi anlatan kelimelere de özel anlamlı sözcükler adı verilir.
17:30:01
AI Öğretmen
Burada kapsam daralır, yani önce genel olandan başlarız ve daha sonra özel olana doğru gideriz. Genel → özel şeklinde ilerleriz.
17:30:03
AI Öğretmen
Örneğin, “Bitki” dediğimizde çok sayıda varlık aklımıza gelir. Sonra “Ağaç” deriz, daha az varlık düşünülür. “Çam” dediğimizde daha da az, “Kızıl Çam” dediğimizde ise yalnızca bir türü kast etmiş oluruz.
17:30:05
AI Öğretmen
Gördüğün gibi genelden özele doğru gittikçe, kapsanan varlıkların sayısı azalır.
17:30:07
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre genel anlam da kazanabilir, özel anlam da anlamında kullanılabilir.
17:30:09
AI Öğretmen
"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde “mektup” kelimesi, bütün mektupları anlatır ve genel anlamlıdır.
17:30:11
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise “mektup” sözcüğü sadece oğlundan gelen o tek mektubu anlatır ve özel anlamlı olur.
17:30:13
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı, yoksa açıklamamı istediğin bir yer var mı?
17:31:03
Öğrenci
Anladım
17:31:05
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
17:31:05
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
17:31:31
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
17:31:32
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:31:36
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrikler!
17:31:38
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur" cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü kapsayacak şekilde genel bir anlamda kullanılmıştır.
17:31:39
AI Öğretmen
Bu, bir sözcüğün bazen tekil görünse de kendi türünün tamamını ifade edebileceğini gösteren güzel bir örnek.
17:31:41
AI Öğretmen
Genel ve özel anlam arasındaki farkı çok iyi yakaladın!
17:31:42
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
17:31:42
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:32:03
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:32:04
💭 AI Öğretmen
Devam edelim hemen
17:32:11
Görsel
17:32:14
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, sayılabilen veya ölçülebilen özellikleri anlatan kelimelerdir.
17:32:17
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise ölçülemeyen, sayı ile ifade edilemeyen, daha çok bir şeyin nasıl olduğunu açıklayan kelimelerdir.
17:32:18
AI Öğretmen
Bir kelimenin nicel mi yoksa nitel mi anlam taşıdığı, kullanıldığı cümleye göre değişebilir.
17:32:20
AI Öğretmen
Örneğin, "Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesinde "yakın" sözcüğü fiziksel mesafeyi belirttiği için nicel anlamlıdır.
17:32:23
AI Öğretmen
"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesinde ise "yakın" sözcüğü onların arasındaki duygusal ilişkiyi anlattığı için nitel anlamlıdır.
17:32:24
AI Öğretmen
"İyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi" sözcüğü kişisel bir özelliği betimler ve nitel anlamlıdır.
17:32:26
AI Öğretmen
"İyi para kazanıyor." cümlesinde ise "iyi", paranın miktarını ifade ettiği için nicel anlamlıdır.
"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesinde ise bina yüksekliği ölçülebileceği için nicel anlamlıdır.
17:32:38
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
17:33:31
Öğrenci
Anladım
17:33:33
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğer konuya geçelim
17:33:37
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükler ile genel ve özel anlamlı sözcükler konularını işledik. Ayrıca nicel ve nitel anlamlı sözcüklerin farklarını ve cümle içindeki kullanımına göre nasıl değişebileceğini öğrendik.
17:33:38
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin beş duyu organıyla algılanabilen varlıkları, soyut sözcüklerin ise algılanamayan kavramları ifade ettiğini gördük. Genel anlamlı sözcüklerin tüm türünü kapsadığını, özel anlamlı sözcüklerin ise belirli bir varlığı gösterdiğini konuştuk.
17:33:40
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcüklerin sayılabilen, ölçülebilen özellikleri anlattığını, nitel anlamlı sözcüklerin ise ölçülemeyen, sayılamayan özellikleri ifade ettiğini örneklerle açıkladık. Anlamadığın veya sormak istediğin bir şey var mı?