Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
16:54:55
💭 AI Öğretmen
Tabii, başlıyorum
16:54:55
Görsel
16:54:57
AI Öğretmen
Beş duyu organımız; göz, kulak, burun, dil ve deridir.
16:54:58
AI Öğretmen
Bu duyu organlarımızdan biriyle ya da birkaçıyla algılayabildiğimiz varlıkları ifade eden sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir.
16:55:01
AI Öğretmen
Örneğin masa, kalem gibi elimizle dokunabileceğimiz ya da hava, sıcak, acı gibi tadını ya da sıcaklığını hissedebileceğimiz şeyler somuttur.
16:55:02
AI Öğretmen
Eğer bir sözcük; duyu organlarımızla algılayamayacağımız bir varlığı, durumu ya da kavramı anlatıyorsa bu sözcük soyut anlamlıdır.
16:55:03
AI Öğretmen
Mesela mutluluk, korku, özlem, endişe gibi duyguları duyu organlarımızla hissedemeyiz, bu yüzden bu kelimeler soyuttur.
16:55:04
AI Öğretmen
Bir kelimenin anlamı, cümlede kullanılış biçimine göre somut ya da soyut olabilir.
16:55:08
AI Öğretmen
Bazı somut anlamlı sözcükler “-lık” eki aldıklarında soyut anlam kazanırlar.
16:55:09
AI Öğretmen
Örneğin anne kelimesi somutken, annelik dediğimizde bu bir kavram olur ve soyutlaşır.
16:55:11
AI Öğretmen
İnsan kelimesi dokunup görebildiğimiz için somutken, insanlık dediğimizde bir kavramı anlatır ve soyut olur.
16:55:12
AI Öğretmen
Anlattıklarımı anladın mı?
16:55:54
Öğrenci
Anladım
16:55:56
💭 AI Öğretmen
Şimdi sıradaki konuya geçiyoruz
16:55:57
Görsel
16:55:59
AI Öğretmen
Aynı türdeki varlıkların hepsini kapsayan kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.
16:56:01
AI Öğretmen
Sadece bir tane, tek bir varlığı belirten kelimelere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.
16:56:02
AI Öğretmen
Bir kelimenin anlamı, genelden özele doğru daralır; yani önce genel olan kelimeyi, sonra daha özel olanları düşünmeliyiz.
16:56:04
AI Öğretmen
Bunu bir zincir gibi düşünebiliriz: Bitki, ağaç, çam, kızıl çam şeklinde genelden özele bir sıra vardır.
16:56:06
AI Öğretmen
Genel anlamdan özel anlamlı sözcüğe doğru indikçe, içine aldığı varlık sayısı azalır, yani kapsamı daralır.
16:56:08
AI Öğretmen
Bazı kelimeler, kullanıldıkları cümleye göre genel ya da özel anlam taşıyabilirler.
16:56:11
AI Öğretmen
Örneğin, "Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde mektup kelimesi tüm mektupları kapsayan genel anlamda kullanılmıştır.
16:56:14
AI Öğretmen
"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise mektup sadece belirli bir mektubu anlattığı için özel anlam taşıyor.
16:56:15
AI Öğretmen
Anlattığım kısım senin için anlaşılır oldu mu?
16:57:21
Öğrenci
Anladım
16:57:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi konuyu pekiştirelim
16:57:24
❓ Soru basic
Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?
16:57:32
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
16:57:32
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
16:57:37
AI Öğretmen
Harika bir iş çıkardın! Cevabın kesinlikle doğru!
16:57:39
AI Öğretmen
"Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesinde "ağaç" kelimesi, belirli bir ağacı değil, tüm ağaç türünü ve onun insanlık için genel önemini ifade ediyor.
16:57:40
AI Öğretmen
Bu, kelimelerin bazen tekil görünse de genel bir kavramı veya bir türün tamamını anlatabileceğini gösteren harika bir örnek.
16:57:41
AI Öğretmen
Genel ve özel anlam arasındaki farkı çok iyi yakalamışsın!
16:57:42
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
16:57:42
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
16:58:09
Öğrenci
Olur, devam edelim
16:58:09
💭 AI Öğretmen
Tamam, devam ediyorum
16:58:15
Görsel
16:58:19
AI Öğretmen
Nicel anlamlı sözcükler, bir şeyin kaç tane olduğunu ya da ölçülebilir bir özelliğini anlatan kelimelerdir.
16:58:20
AI Öğretmen
Örneğin, uzunluk, ağırlık, sayı gibi şeyler nicel anlam ifade eder; çünkü bu özellikler ölçülebilir ve sayılabilir.
16:58:22
AI Öğretmen
Nitel anlamlı sözcükler ise bir nesnenin ya da durumun nasıl olduğunu, yani kalitesini veya özelliğini anlatan kelimelerdir.
16:58:24
AI Öğretmen
Nitel anlam, ölçülemez ve sayılamaz; örneğin birinin iyi olması ya da arkadaşlığın yakın olması, sayıyla gösterilemez.
16:58:25
AI Öğretmen
Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre bazen nicel, bazen nitel anlam taşıyabilir.
16:58:27
AI Öğretmen
Örneğin “Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı.” cümlesinde “yakın” sözcüğü, evlerin aralarındaki mesafe ölçülebildiği için nicel anlamlıdır.
16:58:30
AI Öğretmen
“Onlar çok yakın arkadaşlardı.” cümlesinde ise “yakın” sözcüğü, arkadaşlığın duygusal bağını anlattığı ve bu bağ ölçülemediği için nitel anlamlıdır.
16:58:31
AI Öğretmen
Diğer örneklerde “İyi bir insana benziyor.” cümlesindeki “iyi” kelimesi, insanın karakteriyle ilgili olduğu için nitel anlamlıdır.
16:58:33
AI Öğretmen
“İyi para kazanıyor.” cümlesindeki “iyi” kelimesi, kazanılan paranın miktarı ölçülebileceği için nicel anlamlıdır.
16:58:35
AI Öğretmen
“Derin düşüncelere dalmıştı.” cümlesinde “derin” kelimesi, düşüncelerin yoğunluğunu ve fazlalığını anlatır, bu ölçülemez ve nitel anlamlıdır.
16:58:36
AI Öğretmen
“Suyun derinliği istediği gibi değildi.” cümlesinde ise, suyun ne kadar derin olduğu ölçülebildiğinden “derinlik” nicel anlamlıdır.
16:58:38
AI Öğretmen
“Yüksek makamlarda tanıdığı vardı.” cümlesinde “yüksek”, bir yerin önemini, prestijini anlattığı için nitel anlamlıdır.
16:58:40
AI Öğretmen
“Yüksek bir bina yapmaya karar verdi.” cümlesinde ise “yüksek” sözcüğü, bir binanın uzunluğu ölçülebildiği için nicel anlamlıdır.
16:58:42
AI Öğretmen
Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?
16:59:58
Öğrenci
Anladım
17:00:00
💭 AI Öğretmen
Haydi devam edelim
17:00:03
AI Öğretmen
Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükler, genel ve özel anlamlı sözcükler ile nicel ve nitel anlamlı sözcükler konularını ele aldık.
17:00:04
AI Öğretmen
Somut sözcüklerin beş duyu organıyla algılanabilen varlıkları, soyut sözcüklerin ise algılanamayan kavramları ifade ettiğini gördük.
17:00:06
AI Öğretmen
Genel anlamlı sözcüklerin bir türün tamamını kapsadığını, özel anlamlıların ise tek bir varlığı belirttiğini öğrendik.
17:00:09
AI Öğretmen
Son olarak, nicel anlamlı sözcüklerin ölçülebilen, sayılabilen özellikleri, nitel anlamlıların ise ölçülemeyen, sayılamayan özellikleri anlattığını inceledik.
17:00:10
AI Öğretmen
Bu konularla ilgili herhangi bir sorunuz var mı? Yardımcı olmaktan mutluluk duyarım!