Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
17:22:17
💭 AI Öğretmen
Harika, hemen başlıyoruz
17:22:17
Görsel
17:22:20
AI Öğretmen
Eş anlamlı veya anlamdaş sözcükler, yazılışları ve okunuşları farklı olsa da aynı şeyleri veya kavramları ifade eden kelimelerdir.
17:22:21
AI Öğretmen
Türkçede bu tür kelime çiftlerinden genelde biri yabancı kökenlidir.
17:22:22
AI Öğretmen
Örneğin, "bellek" ile "hafıza" kelimeleri aynı anlama gelir; biri Türkçe diğeri ise yabancı kökenlidir.
17:22:24
AI Öğretmen
Buna ek olarak "deprem" ile "zelzele", "acele" ile "çabuk" veya "ivedi", "akıl" ile "us" da eş anlamlı sözcüklere örnektir.
17:22:25
AI Öğretmen
Aynı cümle içinde eş anlamlı sözcükleri gereksiz şekilde art arda kullanmak anlatım bozukluğuna yol açar.
17:22:27
AI Öğretmen
Mesela, "Ayağı iyileşene dek istirahat edip dinlenmesi gerekiyormuş." cümlesinde hem "istirahat" hem de "dinlenmek" aynı anlamda kullanıldığı için bu yanlıştır.
17:22:29
AI Öğretmen
Ancak, eş ya da yakın anlamlı kelimelerle yapılan "ikilemeler" anlatımı daha güçlü yapar ve yanlış olmaz.
17:22:30
AI Öğretmen
Örneğin, "Eş dost herkesi burada görmek beni mutlu etti." cümlesinde "eş dost" ifadesi anlatımı güzelleştirir ve anlatım bozukluğuna neden olmaz.
17:22:31
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcükler konusu senin için anlaşıldı mı?
17:23:19
Öğrenci
Anladım
17:23:24
💭 AI Öğretmen
Şimdi soruya geçelim
17:23:24
❓ Soru medium
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının anlatımı pekiştiren bir ikileme oluşturmasıyla gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna yol açması arasındaki temel fark nedir? Açıklayınız.
17:23:42
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:23:43
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
17:23:47
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının hangi durumda cümlenin anlamını zenginleştirdiğini düşünüyorsun?
17:23:50
AI Öğretmen
Bu sözcüklerin kullanımı cümlenin anlamını nasıl etkiler? Anlatımı pekiştirirken ne gibi bir fark yaratır?
17:23:51
AI Öğretmen
Gereksiz sözcük kullanımı olduğunda ise cümlede ne gibi bir sorun ortaya çıkar? Bu durum cümlenin anlamını nasıl etkiler?
17:24:02
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
17:24:03
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
17:24:06
AI Öğretmen
Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasının anlatımı pekiştiren ikilemelerdeki amacı nedir sence?
17:24:06
AI Öğretmen
İkilemelerdeki sözcükler anlamı güçlendirmek için mi yoksa sadece tekrar için mi kullanılır?
17:24:07
AI Öğretmen
Gereksiz sözcük kullanımında ise cümlenin anlamında ne gibi bir değişiklik olur?
17:24:24
Öğrenci
Cevabım: bilmiyorum
17:24:24
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
17:24:29
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü soruya yanıt vermemişsiniz. Bu yüzden size konuyu açıklayayım.
Eş anlamlı sözcüklerin birlikte kullanılması iki farklı duruma yol açabilir: biri anlatım bozukluğu, diğeri ise anlatımı pekiştiren ikileme.
17:24:32
AI Öğretmen
Anlatım bozukluğu durumunda, eş anlamlı kelimeler aynı anlamı taşıdıkları için birinin kullanılması yeterlidir; diğer kelime gereksiz olur ve cümlenin akıcılığını bozar. Örneğin "istirahat edip dinlenmek" ifadesinde "dinlenmek" zaten "istirahat etmek" anlamına geldiği için biri fazladır.
17:24:34
AI Öğretmen
Anlatımı pekiştiren ikilemeler ise kalıplaşmış ifadelerdir ve anlamı güçlendirir. Mesela "eş dost" ifadesi sadece "dost" demekten daha geniş bir anlam taşır ve anlatımı zenginleştirir, bu nedenle anlatım bozukluğu sayılmaz.
17:24:36
AI Öğretmen
Buradaki temel fark, anlatım bozukluğunda kelimelerin gereksiz ve anlamsal tekrar olması, ikilemede ise anlamı pekiştirmek için bilinçli ve yerinde kullanılmasıdır.
17:24:38
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap, eş anlamlı sözcüklerin kullanılış amacına ve cümledeki anlam katkısına göre değerlendirilmesidir; gereksiz tekrar anlatım bozukluğu, anlamı güçlendiren kullanım ise ikilemedir.
17:24:39
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap, eş anlamlı kelimelerin gereksiz kullanımı anlatım bozukluğuna, kalıplaşmış ve anlam pekiştiren kullanımı ise ikilemeye yol açar şeklindedir.
17:24:39
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
17:25:52
Öğrenci
Olur, devam edelim
17:25:52
💭 AI Öğretmen
Devam ediyoruz hemen
17:25:59
Görsel
17:26:01
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler, tam olarak aynı anlamı taşımayan fakat birbirlerine çok benzeyen, anlamları birbirine yakın olan sözcüklerdir.
17:26:03
AI Öğretmen
Bu kelimeler arasında küçük farklar bulunur, yani bir kelime diğerinin yerine her zaman kullanılmayabilir çünkü aralarında bazı ince anlam ayrılıkları olabilir.
17:26:04
AI Öğretmen
Örneğin, dost ve ahbap kelimeleri birbirine yakın anlamlıdır.
17:26:05
AI Öğretmen
Dost, güçlü ve güvenilir arkadaş anlamına gelir.
17:26:07
AI Öğretmen
Ahbap ise, samimi tanıdık demektir.
17:26:09
AI Öğretmen
Bir başka örnek ise beklemek ve durmak sözcükleridir.
17:26:10
AI Öğretmen
Beklemek, bir şeyin olmasını isterken zaman geçirmek anlamına gelir.
17:26:12
AI Öğretmen
Durmak ise, yapılan bir hareketi kesmek veya hareket etmeyi bırakmak demektir.
17:26:13
AI Öğretmen
Yani, yakın anlamlı sözcükler birbirine benzer ama tamamen aynı değildir, küçük farklarla ayrılırlar.
17:26:14
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcüklerle ilgili bu açıklamayı anladın mı?
17:26:54
Öğrenci
hayir
17:26:56
💭 AI Öğretmen
Konuyu tekrar inceleyelim
17:26:58
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler, anlam bakımından birbirine benzer olan fakat tam olarak aynı olmayan kelimelerdir.
17:26:59
AI Öğretmen
Bu tür sözcüklerin anlamları oldukça yakındır, ancak aralarında küçük, ince farklar bulunur.
17:27:01
AI Öğretmen
Örneğin, “dost” kelimesi çok güvenilir ve yakın arkadaş anlamına gelirken, “ahbap” ise genellikle samimi ve tanıdık birini ifade eder.
17:27:02
AI Öğretmen
Bir başka örnek ise “beklemek” ve “durmak” kelimeleri arasında görülür.
17:27:04
AI Öğretmen
“Beklemek” kelimesi, bir olayın gerçekleşmesini istemek ve bu süre zarfında zaman geçirmek anlamına gelirken, “durmak” bir hareketin sona erdirilmesi yani hareket etmemek anlamında kullanılır.
17:27:05
AI Öğretmen
Bu nedenle, yakın anlamlı sözcükler birbiri yerine kullanılabilir gibi görünse de, tam olarak aynı anlamı taşımazlar ve cümlenin anlamı bu küçük farklara göre değişebilir.
17:27:06
AI Öğretmen
Yakın anlamlı sözcükler konusunu şimdi daha iyi anladın mı?