AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

Başlangıç
16 November 2025, 06:08
Bitiş
16 November 2025, 06:20
Süre
11 dakika
Durum
Tamamlandı

📜 Oturum Detayları

06:09:00
Öğrenci
Evet, hazırım Hocam! Bu konuyu detaylıca anlatır mısın?
06:09:01
💭 AI Öğretmen
Tabii, hemen başlıyorum
06:09:01
Görsel
Görsel
06:09:03
AI Öğretmen
Anlamı ve görevi bulunan, tek başına kullanılabilen ses ya da ses birliğine "sözcük" denir.
06:09:06
AI Öğretmen
"Elbise, deniz, sandalye, oyun, huzur" gibi ifadeler sözcüğe örnek olarak verilebilir.
06:09:07
AI Öğretmen
Sözcükler, bir anlam taşıyan ve dilde tek başına kullanılabilen en küçük dil birimleridir.
06:09:10
AI Öğretmen
Ayrıca sözcükler; isim, fiil, sıfat gibi farklı görevlerle cümle içinde yer alır.
06:09:11
AI Öğretmen
Sözcüklerin ne olduğunu ve görevlerini anladın mı?
06:09:35
Öğrenci
Anladım
06:09:37
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
06:09:37
❓ Soru basic
![Figure](https://pajxpzsolirfrzhpksii.supabase.co/storage/v1/object/public/question-images/question_ba8c2f1b-5d7d-44ff-a344-dbaff1a185ce.png) Bu bulmacada aşağıdaki anlamlardan hangisini karşılayan bir sözcük yoktur?
06:10:07
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
06:10:08
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
06:10:14
AI Öğretmen
Harika bir cevap! Tebrik ederim!
06:10:15
AI Öğretmen
Doğru şıkkı buldun çünkü bulmacada "şiirin satırlarından her biri" anlamına gelen "dize" kelimesi yer almıyor.
06:10:16
AI Öğretmen
Bu tür sorularda kelime dağarcığını ve dikkatini kullanarak eksik olan anlamı tespit etmen çok önemli.
06:10:18
AI Öğretmen
Aferin sana!
06:10:19
AI Öğretmen
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
06:10:19
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
06:10:37
Öğrenci
Olur, devam edelim
06:10:37
💭 AI Öğretmen
Haydi devam edelim
06:10:42
Görsel
Görsel
06:10:45
AI Öğretmen
Sözcükler, bulundukları cümlenin anlamına göre farklı anlamlar taşıyabilir.
06:10:46
AI Öğretmen
Bir sözcüğün değişik cümlelerde değişik anlamlarda kullanılmasına ise sözcüğün çok anlamlılığı adı verilir.
06:10:47
AI Öğretmen
Her sözcük, bağlamına göre anlam değiştirerek farklı anlamlar kazanabilir.
06:10:48
AI Öğretmen
Bu özellik, dilin zenginliğinin ve ifade gücünün artmasını sağlar.
06:10:49
AI Öğretmen
Sözcüklerin cümle içindeki anlam değişikliği konusunu anladın mı?
06:11:20
Öğrenci
Sözcüğün çok anlamlı olduğunu nasıl anlarız?
06:11:23
💭 AI Öğretmen
Hemen cevaplıyorum
06:11:26
AI Öğretmen
Bir sözcüğün çok anlamlı olduğunu anlamak için, o sözcüğün farklı cümlelerde farklı anlamlarda kullanılıp kullanılmadığına bakarız.
06:11:28
AI Öğretmen
Örneğin, "baş" sözcüğü; insan vücudundaki baş, bir sıranın başı veya bir zaman diliminin başı anlamlarında kullanılabilir.
06:11:29
AI Öğretmen
Bu tür anlam farklılıkları varsa, o sözcük çok anlamlıdır.
06:11:31
AI Öğretmen
Sözcüğün çok anlamlılığını böyle anlayabiliriz, anladın mı?
06:11:51
Öğrenci
Anladım
06:11:53
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru geliyor
06:11:53
❓ Soru basic
I. Aldığımız karpuz tatlıydı. II. Tatlı su kaynaklarımız çok mu? III. Tatlı soğanin salatası güzel olur. IV. Burçak, tatlı dilli bir arkadaşımızdır. "Tatlı" sözcüğü numaralanmış cümlelerden hangisinde "acı olmayan, acı karşıtı" anlamını kaybetmiştir?
06:12:15
Öğrenci
Cevabım A Şıkkıdır.
06:12:15
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
06:12:21
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü I. cümlede "tatlı" kelimesi hâlâ "acı olmayan, hoş tadı olan" anlamındadır.
06:12:24
AI Öğretmen
"Tatlı" kelimesi farklı cümlelerde farklı anlamlar kazanabilir. Mesela, "tatlı dilli" ifadesinde kelime mecaz anlamda, yani "nazik ve güzel konuşan" anlamında kullanılır.
06:12:26
AI Öğretmen
Bu nedenle, "acı olmayan" anlamını kaybeden cümle IV. cümledir: "Burçak, tatlı dilli bir arkadaşımızdır."
06:12:28
AI Öğretmen
Örnek olarak, "tatlı su" ifadesinde de "acı olmayan" anlamı vardır, ama "tatlı dilli" ifadesinde bu anlam yoktur.
06:12:29
AI Öğretmen
Sonuç olarak, doğru cevap D şıkkı, yani IV. cümle olmalıdır.
06:12:29
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
06:12:58
Öğrenci
Olur, devam edelim
06:12:59
💭 AI Öğretmen
Şimdi diğerine geçiyoruz.
06:13:04
Görsel
Görsel
06:13:07
AI Öğretmen
"Yakalamak" sözcüğü, farklı cümlelerde farklı anlamlarda kullanılabilir.
06:13:09
AI Öğretmen
"Ağacın en kalın dalını yakaladı, daldaki meyveleri topladı." cümlesinde burada "yakalamak" elle tutmak anlamındadır.
06:13:11
AI Öğretmen
"Ömer'i evinden çıkarken yakalamışlar." cümlesinde ise burada "yakalamak" bir kimsenin gitmesini engellemek anlamındadır, yani birini yakalamak veya ele geçirmek anlamında kullanılmıştır.
06:13:13
AI Öğretmen
Bu örnek, bir sözcüğün çok anlamlılığını gösterir.
06:13:14
AI Öğretmen
Anlattığım kısımlar senin için anlaşılır oldu mu?
06:13:37
Öğrenci
Anladım
06:13:39
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soru soracağım
06:13:39
❓ Soru basic
I. Yarın boşum, alışverişe gidebiliriz. II. Boş insanların topluma yararı olmaz. III. Yürürken boş bulundum, çamura bastım. IV. Böyle boş sözlerle zamanımızı almayın. “Boş” sözcüğü numaralanmış cümlelerden hangisinde “anlamsız” anlamında kullanılmıştır?
06:14:11
Öğrenci
Bir ipucu verir misiniz hocam?
06:14:12
💭 AI Öğretmen
Bir bakalım
06:14:15
AI Öğretmen
“Boş” sözcüğünün anlamını cümlelerde nasıl belirleyebiliriz, hangi ipuçlarına bakmalıyız?
06:14:16
AI Öğretmen
Her cümlede “boş” sözcüğü hangi nesne ya da duruma işaret ediyor, bu durum sözcüğün anlamını nasıl etkiler?
06:14:19
AI Öğretmen
“Anlamsız” kelimesiyle eşleşen bir cümlede “boş” sözcüğü nasıl kullanılmış olabilir, ne tür bir bağlamda?
06:14:40
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
06:14:41
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
06:14:45
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü III. cümledeki "boş" kelimesi "dalgın" ya da "dikkatsiz" anlamında kullanılmıştır, "anlamsız" anlamında değil.
06:14:47
AI Öğretmen
"Anlamsız" kelimesi, gereksiz veya değersiz şeyleri ifade eder. IV. cümlede ise "boş sözler" ifadesi tam olarak bu anlama gelir, yani gereksiz, anlamsız sözlerdir.
06:14:49
AI Öğretmen
Bu yüzden "boş" kelimesinin "anlamsız" anlamında kullanıldığı cümle IV. cümledir. Örneğin, "Boş konuşmayı bırak" dediğimizde, anlamsız, gereksiz konuşmayı kastederiz.
06:14:51
AI Öğretmen
Sonuç olarak, doğru cevap D şıkkıdır, çünkü "boş" kelimesi burada "anlamsız" anlamında kullanılmıştır.
06:14:51
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
06:15:25
Öğrenci
Olur, devam edelim
06:15:26
💭 AI Öğretmen
Hemen başlıyorum
06:15:29
Görsel
Görsel
06:15:31
AI Öğretmen
Bir kelimenin birden fazla anlama gelmesine "çok anlamlılık" denir.
06:15:33
AI Öğretmen
Türkçede birçok sözcük, kullanıldığı yere yani bağlama göre farklı anlamlarda kullanılabilir.
06:15:35
AI Öğretmen
Örneğin, "yakalamak" kelimesi hem "elle tutmak" hem de "gitmesini engellemek" anlamında kullanılabilir.
06:15:36
AI Öğretmen
Çok anlamlılık, dilin daha esnek ve zengin olmasını sağlar.
06:15:36
AI Öğretmen
Bu kısmı anladın mı?
06:15:53
Öğrenci
Anladım
06:15:55
💭 AI Öğretmen
Şimdi bir soruya bakalım
06:15:55
❓ Soru basic
* Acaba eldivenlerimi nerede bıraktım? * Bırak, ben de oyun oynayayım. * Öğretmen, üç öğrenciyi bıraktı. Aşağıdakilerden hangisi “bırakmak” sözcüğünün bu cümlelerde kazandığı anlamlardan biri değildir?
06:17:41
Öğrenci
Cevabım C Şıkkıdır.
06:17:41
💭 AI Öğretmen
Hemen Bakıyorum
06:17:47
AI Öğretmen
Cevabınız doğru değil, çünkü "bırakmak" kelimesinin cümlelerde kazandığı anlamlardan biri "engel olmamak"tır.
06:17:49
AI Öğretmen
İlk cümlede "bırakmak" kelimesi "unutmak" anlamında, ikinci cümlede ise "engel olmamak" anlamında kullanılmıştır. Üçüncü cümlede ise "sınıf geçirmemek" anlamı vardır.
06:17:51
AI Öğretmen
Buradaki yanlış anlama, "bırakmak" kelimesinin "saklamak" anlamında kullanılmadığını fark edememek olabilir. Örneğin, "Eldivenlerimi nerede bıraktım?" cümlesinde "bırakmak" saklamak değil, bir şeyi bir yerde unutmak anlamındadır.
06:17:53
AI Öğretmen
Bu yüzden doğru cevap B şıkkıdır, yani "saklamak" anlamı bu cümlelerde yoktur. Diğer şıklar ise cümlelerdeki farklı anlamları karşılamaktadır.
06:17:53
AI Öğretmen
Bu nedenle doğru cevap B şıkkı olmalıdır.
06:17:54
AI Öğretmen
Derse devam edelim mi?
06:18:30
Öğrenci
Olur, devam edelim
06:18:31
💭 AI Öğretmen
Tamam, sıradakini hazırlıyorum
06:18:40
AI Öğretmen
Bu derste sözcüğün ne olduğu, tek başına anlam taşıyan en küçük dil birimi olduğu ve farklı görevlerle cümlede yer alabildiği konusunu öğrendik. Ayrıca sözcüklerin bağlama göre farklı anlamlar kazanmasına çok anlamlılık denildiğini ve "yakalamak" gibi örneklerle çok anlamlılığın nasıl ortaya çıktığını inceledik. Anlatılanlarla ilgili herhangi bir sorunuz var mı?
06:19:35
Öğrenci
1 soru daha sorabilir misin?
06:19:42
AI Öğretmen
Tabii, sana bir soru sorayım: “Baş” sözcüğünü kullanarak iki farklı anlamda cümle kurabilir misin?
06:19:42
AI Öğretmen
Bu sayede çok anlamlılık konusunu pekiştirmiş oluruz. Anladın mı?
06:20:00
Öğrenci
evet
06:20:05
AI Öğretmen
Bir sonraki derste görüşmek üzere!